De harde realiteit van reality-tv

Dit artikel dingt meteen ook mee naar de pri­js voor de meest hypocri­ete tekst van deze edi­tie, want nie­mand kijkt meer real­i­ty-tv dan yours tru­ly, de auteur, ikzelf. Tij­dens de blok gaan de aflev­erin­gen van ‘Ex on the Beach’ naar bin­nen als zoete brood­jes, met mijn cur­sus fis­caal recht als voorg­erecht en een mis­lukt exa­m­en als toet­je. Ik ken alle verzen uit ‘Temp­ta­tion Island’ rats uit het hoofd − van “koekerond” tot “paren, of heb je niet zo’n zin?” − en kan ze indi­en nodig scan­deren in de jam­bis­che hexa­m­e­ter. Mijn relatie met het medi­um bal­anceert dus tussen vurige haat en pas­sionele liefde.

Deel­ne­mers hebben tailles die doen ver­moe­den dat ze bij inschri­jv­ing een lev­ensvoor­raad Ozem­pic hebben gewon­nen, met alle gevol­gen van dien voor het zelf­beeld van de jeugd. Verwachtin­gen rond seks wor­den opge­blazen tot Porn­hub-achtige pro­por­ties. Een aflev­er­ing maakt je zelden slim­mer, ten­z­ij het je doel is om je ken­nis over soa’s wat bij te schaven. Dat is echter alle­maal de evi­den­tie zelve. Het is pater­nal­is­tisch om daar com­men­taar op te geven, al loopt mijn West-Vlaamse parochieziel te schuim­bekken om het te doen. Niet dat, maar wel de uit­buit­ing die hand in hand gaat met het medi­um, stu­it me tegen de borst.

In ‘I Wan­na Mar­ry Har­ry’ ver­scheepten tv-mak­ers twaalf Amerikaanse meis­jes naar Enge­land om naar de hand te din­gen van, jawel, prins Har­ry, die toen nog niet van ’t straat was. Dat de heer in kwest­ie eigen­lijk een bouw­vakker was die gewoon erg op de prins leek, werd hier­bij verzwe­gen. De psy­cholo­gen op de set moesten de meis­jes berispen wan­neer ze tij­dens een sessie hun twi­jfels uit­ten, zodat ze het bleven geloven. Nadi­en waren ze het mikpunt van spot. Over de ethiek van programma’s zoals ‘Mar­ried at First Sight: Aus­tralia’ en ’90 Day Fiancé’ zijn al hele epis­tels geschreven. Bij ‘Temp­ta­tion Island’ loopt er dan weer een klacht van een paar ex-deel­ne­mers. Ze kla­gen over ver­meend emo­tion­eel mis­bruik op de set. 

Uit­buit­ing als enter­tain­ment bestaat nog steeds, zij het in een andere vorm

De wereld van real­i­ty-tv is een land­schap van geslepen pro­duc­tiehuizen, die deel­ne­mers via wurgcon­tracten als mar­i­onet­ten inzetten voor enter­tain­ment. Die laat­sten bevin­den zich vaak in een kwets­bare toe­s­tand − denk aan migranten zon­der green­card − of wor­den haarfi­jn gema­nip­uleerd. Dat som­mi­gen onder hen hun pas ver­wor­ven bek­end­heid nadi­en hand­ig uit­spe­len op sociale media, praat het niet goed. Onze vooroud­ers in het oude Rome ver­gaapten zich aan glad­i­a­toren en in de jaren der­tig waren freak­shows pop­u­lair in de VS. Intussen zijn bei­de zak­en verd­we­nen, maar uit­buit­ing als enter­tain­ment bestaat nog steeds, zij het in een andere vorm.

Ter­wi­jl ik dit zit te schri­jven, speelt er trouwens een adver­ten­tie voor het nieuwe real­i­ty-pro­gram­ma rond Megan Desaev­er, de fis­cal­ist van Oos­t­ende, op tv. “Mijn vriend een homo uni­ver­salis? Ik zou hem geen homo dur­ven noe­men”, zegt ze droog tegen de cam­era. Wie heeft er pop­corn?