Oorspronkelijk gepubliceerd op 26/02/2024 – 7:03 door Tina Morthier
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Iets meer dan 100 jaar geleden, in 1923, werd Sabena opgericht. Naast privé-investeerders was de Belgische staat de grootste aandeelhouder, die vooral verbindingen naar Belgisch Congo voor ogen had. Die Belgische staatsteun was broodnodig, want Sabena bevond zich meerdere keren op de rand van de afgrond tot het in 2001 failliet werd verklaard. Het grootste faillisement uit de Belgische geschiedenis was een feit.
Congo en de Afrikaanse bestemmingen
De sterkte van Sabena waren de vluchten tussen Brussel en Congo, die in de jaren 20 nog 75 uur duurden, en de binnenlandse Congolese vluchten. Toen er een einde kwam aan het koloniale en Congo in 1960 onafhankelijk werd, braken er rellen uit tegen de Belgische kolonialen. Sabena stond een taak van nationaal belang te wachten: de 35.000 kolonialen evacueren uit Congo. Congo’s onafhankelijkheid maakte wel meteen een eind aan de winstgevende Congolese vluchten. Toch zouden de Afrikaanse bestemmingen het paradepaardje blijven van Sabena en haar opvolger Brussels Airlines, wat het bedrijf een interessante partner maakte voor meerdere (mislukte) fusieonderhandelingen.
Een pionier
In 1923 was Sabena de derde grootste vliegtuigmaatschappij ter wereld, gedurende zijn hele bestaan profileerde het bedrijf zich als een ware trendsetter, een influencer avant la lettre dus. Het kocht de nieuwste vliegtuigen en in de jaren 50 droomde het bedrijf ervan een heus helikopternetwerk op te richten. Die helikopters zouden de Europese hoofdsteden beter kunnen verbinden dan treinen, maar vandaag blijft enkel de Brusselse Helihavenlaan er nog van over.
Een helikoptertripje naar Parijs was toen definitief van de baan
Ondanks het internationaal prestige van de Belgische luchtvaartmaatschappij, boekte ze bijna nooit winst, onder andere door de vriendjespolitiek bij het management en het inefficiënte bestuur. De overheid pompte er wel veel geld in, maar deed eigenlijk niets om het bedrijf efficiënter te laten draaien. In 1995 fuseerde Sabena dan maar met Swissair, maar dat bedrijf zat zelf in de financiële problemen en kon de beloofde investeringen in Sabena niet waarmaken. Samen met de liberalisering van de luchtvaart, wrong de angst om te vliegen na 9/11 Sabena in 2001 de nek om. Een helikoptertripje naar Parijs was toen definitief van de baan.
Laatste restanten
Toch is Sabena niet helemaal verdwenen. De grootste erfgenaam is natuurlijk Brussels Airlines, maar het bedrijf achter Sabena runt ook nog steeds het hotel Memling in Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. De winst van dat hotel moet de schulden van Sabena aflossen. Verder zijn er nog Sabena Engineering en Sabena Technics, die vliegtuigen herstellen. Ook je (groot)ouders hebben vast nog herinneringen aan Sabena: vraag er eens naar!