Het spook van de opera moet even verhuizen

Hoe het begon

Het Gentse Oper­age­bouw zag het licht in 1840, maar opera in Gent kende al een lange geschiede­nis. In 1689 was de Gentse opera geves­tigd in een voor­ma­lige manège aan de Kouter. In 1715 brandde het gebouw echter plat. In 1736 werd de nieuwe Sint-Sebas­ti­aanss­chouw­burg inge­huldigd. Nadat het tij­dens de Franse Rev­o­lu­tie verkocht werd en ver­vol­gens ver­loed­erde, was het hon­derd jaar lat­er aan stad­sar­chi­tect Louis Roe­landt, ook bek­end voor de Aula in de Vold­er­sstraat, om een nieuwe schouw­burg te ontwer­pen. Hij haalde inspi­ratie uit een studiereis door Frankrijk en ontwierp een neok­lassiek mon­u­ment met mod­erne ver­warm­ing en geschei­den toe­gang voor de hogere en lagere klassen.

De Franse inspi­ratie is ook in het interieur te zien, dat naar een ontwerp van Par­i­jse decor­bouw­ers René Phi­las­tre en Charles Cam­bon is gemaakt. De huizen aan de andere kant van de straat wer­den bewust sober gehouden om de grandeur van de Opera extra te doen blinken. Spi­jtig genoeg was de eerste voorstelling geen groot suc­ces, want het pub­liek ver­li­et mas­saal het gebouw. Het Grand Théa­tre was echter een punt van grote trots en pres­tige voor de stad en voor het land.

Het likje verf te veel

In de loop van de jaren zouden er meerdere ren­o­vaties plaatsvin­den. Zo wer­den in de jaren 50 de muurschilderin­gen ver­van­gen door aller­hande soorten beige. In 1989 moet het gebouw sluiten om vei­lighei­d­sre­den.

Het oper­age­bouw ver­keert momenteel in erbarmelijke staat

Die laat­ste ren­o­vatie bleek echter niet genoeg, want het oper­age­bouw ver­keert momenteel in erbarmelijke staat. Zo zit­ten er scheuren in het pla­fond, is de zes­de verdieping onbe­treed­baar want te onveilig, in de kan­toren is er geen daglicht te bespeuren en restau­ra­teurs hebben ont­dekt dat op som­mige plaat­sen het interieur maar lief­st veer­tien (!) keer is her­schilderd. De Opera heeft dus drin­gend nood aan een volledi­ge ren­o­vatie. Na een inter­na­tionale wed­stri­jd nam het Lon­dense archi­tecten­bu­reau DRDH Archi­tects, dat ook de Bijloke ren­oveerde, de ren­o­vatie op zich.

Een open en modern podiumcentrum

Nu is de Gentse Opera een ges­loten en intro­vert gebouw, en daar komt veran­der­ing in. De ini­ti­atiefne­mers van de ren­o­vatie willen namelijk zor­gen voor een grotere verbind­ing met de omgev­ing en het pub­liek. Zo zal je vanu­it de Kouter door de Opera naar het water aan het Ketelvest kun­nen wan­de­len en zal er een cen­trale bin­nen­plaats komen die open­staat voor iedereen. Daar­naast zullen de archi­tecten een beglaas­de trap­pen­hal bouwen, het atri­um. En om het hele com­plex bin­nen te tre­den, zal het oude peri­styli­um (een overdek­te zuilen­ga­ler­ij) als nieuwe inkom­sthal fun­geren. Om het gebouw open te trekken, moeten de arti­esten­loges die dateren uit de ver­bouwin­gen in de jaren negentig, plaats ruimen.

Ter ver­vang­ing zullen het aan­pal­ende oude post­ge­bouw en het oude vre­degerecht deel gaan uit­mak­en van het com­plex en de nieuwe back­stage vor­men. Aan de oev­er van het Ketelvest komt er ook een nieuwe glazen toren waar­langs je zal kun­nen wan­de­len. Maar er wor­den niet alleen nieuwe gebouwen gezet, ook de bestaande his­torische pronksa­lons de Foy­er, de Red­outeza­al en de Lul­lyza­al wor­den ger­estau­reerd naar de eerdere muurbekeld­ing die er friss­er en fleuriger uitzag. Verder ver­betert er in de grote spek­takelza­al heel wat: het pub­liekscom­fort, de akoestiek… Ook de orkest­bak zal grot­er wor­den. 

In totaal zou er 103,4 miljoen euro naar de ren­o­vatie gaan, verdeeld in 67,3 miljoen euro gesub­si­dieerd door de Vlaamse regering, 34,6 miljoen door Stad Gent (de eige­naar van het gebouw) en 1,5 miljoen door Sogent, de bouwheer.

Culturele Hoofdstad?

Nor­maal zouden de werken vier jaar duren, dus de heropen­ing van de Opera zou in 2028 zijn. Hoe dan ook moet ze ope­nen voor 2030, want dan is het de ambitie van Gent om Cul­turele Hoofd­stad van Europa te zijn.

“Het is niet zoals op tv, de dress­code is gewoon deftig”

Elk jaar wor­den er twee Europese ste­den tot cul­turele hoofd­stad verkozen uit twee lan­den die op voor­hand vast­gelegd zijn. In 2030 zijn dat Cyprus en Bel­gië. Met andere woor­den, Gent moet zich meten met andere Bel­gis­che ste­den zoals Oos­t­ende of Brus­sel. Daarom zetten de organ­i­s­toren in op thema’s als zich thuisvoe­len en ‘cul­tureel burg­er­schap’ door een netwerk van ‘cul­turele vri­jhavens’ te creëren. Daar is ongetwi­jfeld en hoof­drol weggelegd voor de geren­oveerde Opera. 

Eens iets anders

Naar de opera gaan heeft een stof­fig ima­go, maar toch zijn er ook stu­den­ten die zich aan een oper­abezoek­je wagen. Stu­dent Britt erkent dat het oper­a­genre een aparte muziek­sti­jl is, maar ziet toch de waarde in van een avond­je in het mooiste gebouw van de Kouter. “Het is eens iets anders dan een film.” Ook de set­ting kon haar beko­ren: “De zalen zijn super­mooi ver­sierd met goud en schilder­i­jen.” De opera is boven­di­en toe­ganke­lijk­er dan je zou denken: “De voorstelling die ik gezien heb was in het Duits, maar er zijn scher­men met de tekst en een ver­tal­ing, zodat je alles goed kan vol­gen.” Ze vertelt dat het cliché dat iedereen heel chique uitge­dost is niet klopt. “Het is niet zoals op tv, de dress­code is gewoon deftig.”

Zelf zin gekre­gen om je eens wagen aan een oper­abezoek­je? Mensen onder de 30 kri­j­gen 30% kort­ing op een kaart­je en als je 18 of jonger bent, kri­jg je zelfs 50% kort­ing. Boven­di­en wor­den een hal­fu­urt­je voor elke voorstelling de overge­bleven plek­jes verkocht voor 10 euro aan iedereen die 26 of jonger is.