Moskou aan de Schelde?

Wan­neer men terug­denkt aan wijlen de Sov­jet-Unie, komt het beeld vaak naar boven van de machtige appa­rat­sjiks in hun grote vil­la’s. Zij aten kavi­aar en dronken cham­pagne, ter­wi­jl het gewone volk moest over­leven op aar­dap­pe­len en droog brood. Miss­chien een weinig his­torisch accu­raat of gen­u­anceerd beeld, maar ik zie het vak­er en vak­er voor me. Telkens wan­neer UGent een recep­tie geeft, bijvoor­beeld. Of als prof­fen voor elke con­fer­en­tie rond de wereld vliegen. Dat ter­wi­jl de kraan­t­jes in de homes nog enkel koud water geven en gebouwen afges­loten wor­den om de energiefac­tu­ur te kun­nen betal­en.

Mocht nuance een vak zijn, had ik hier uit­er­aard een dikke nul gesco­ord. Het is ook mijn bedoel­ing niet om een soort par­al­lel te trekken tussen de USSR en UGent. Alhoewel er miss­chien een kwinkslag of one­lin­er in zou kun­nen zit­ten over de ver­schillen in huisvest­ings­graad. Nee, wat ik hier­boven beschri­jf, is pure per­cep­tie. Een beeld dat helaas hard­nekkig bli­jft lev­en: de eli­taire top van de uni­ver­siteit die zich weinig aantrekt van democ­ra­tie, duurza­amheid of gelijkheid; die slechts naar stu­den­ten luis­tert als dat echt moet, maar vak­er dan niet boven onze hoof­den de zak­en afhan­delt. Een top die pub­li­catiedruk, geld en pres­tige boven onder­wi­js en menselijkheid zet. In ‘1 jaar na Pano’ is de analo­gie met de prob­lematiek rond grensover­schri­j­dend gedrag rap gemaakt. 

Een mag­ni­fieke façade voor een afgeleefd gebouw

Klopt dit beeld? Dat betwi­jfel ik. Toch haal ik dat aloude stereo­type van de eli­taire prof nog eens boven, ver­moedelijk tot de verzucht­ing van diege­nen die wel hun best doen om de slechte struc­turen aan te pakken. Het is echter belan­grijk om alti­jd kri­tisch te bli­jven, om te erken­nen dat er nog alti­jd prob­le­men omtrent gelijkheid en democ­ra­tie spe­len tussen de (acad­emis­che) top en de (stu­den­ten- of personeels)basis. Dat er vra­gen gesteld wor­den bij hoeveel er met het vlieg­tu­ig wordt gereisd door het acad­emisch per­son­eel, te mid­den een energiecri­sis. Of de grote bud­get­ten die men spendeert aan com­mu­ni­catie en slo­gans, die dan meer weg lijken te hebben van een mag­ni­fieke façade voor een afgeleefd gebouw. Vra­gen die we toe­val­lig deze edi­tie ook aan onze rec­tor stelden.

Het is onder­tussen een cliché gewor­den in mijn edi­to’s, maar het is enkel door in een pub­liek debat over die zor­gen te spreken, dat we het sys­teem kun­nen ver­beteren. Het alter­natief is (studenten)protest en rev­o­lu­tie, waar we in deze edi­tie onze weten­schaps­sec­tie aan wij­den. Maar hopelijk kun­nen we het houden bij stu­den­ten­par­tic­i­patie en naar elka­ar luis­teren. Gent is tenslotte geen Mosk­ou aan de Schelde.