Oorspronkelijk gepubliceerd op 19/03/2023 – 10:03 door Héloise Vandekerckhove
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
In 2021 werden er 53.000 dierproeven uitgevoerd door UGent, een absurd getal als je bedenkt dat er maar tweeënvijftig weken in een jaar zijn. Daarvan waren er net iets meer dan 40.000 met muizen. Als je zo’n groot getal je moeilijk kan inbeelden, bedenk dan dit: een muizenplaag op kot is rond de 20 muizen, een klein gezinnetje. 40.000: dat zijn dan 2.000 muizengezinnetjes op een jaar. Trouwens, in Vlaanderen werden er ongeveer 142.000 muizen gebruikt als proefdieren. UGent eist in dat getal dus toch wel haar aandeel op: 25 %!
Verstrooide professoren gebruiken duidelijk graag muizen, maar daar blijft het niet bij. De rest van de top drie ‘meest gebruikte proefdier’ wordt in beslag genomen door varkens en zebravissen, die vooral voor genetisch onderzoek gebruikt worden. Het gebruik van kippen is ook sterk toegenomen, waardoor ze bijna de top drie haalden. Ook opvallend is dat er meer honden dan ratten worden gebruikt. Begrijpelijk misschien, want honden zorgen nu eenmaal voor een schattige werkomgeving.
Dierproeven zijn nog steeds nodig voor nieuw onderzoek en veilige medicatie. In hard-wetenschappelijk fundamenteel onderzoek worden dan ook de meeste dieren gebruikt. Op de tweede plaats komt het onderzoek dat een brug vormt tussen de labo’s op campus Sterre en de apotheker: translationeel onderzoek. Het kleinste deel van de proefdieren wordt gebruikt voor en (waarschijnlijk) door studenten, slechts 0,5 %.
Het is moeilijk om dierproeven niet negatief te bekijken, aangezien er toch ook wat alternatieven bestaan. Maar ook lang niet alle dierproeven zijn even dramatisch als de typisch droevige konijnenfoto doet vermoeden. Dierproeven worden ingedeeld in licht, matig, ernstig en terminaal. Het is natuurlijk wel makkelijk voor een mens om te beslissen dat een test ‘licht’ is, terwijl zo een klein diertje het toch maar moet ondergaan. Positief aan de telling van UGent is dat ze ook de heel lichte dierproeven meenemen in het totaalgetal. Voorbeelden hiervan zijn een camera op wilde dieren plaatsen voor biologisch onderzoek, of niet-invasief onderzoek van een koe bij diergeneeskunde.
Proefdieren die met pensioen mogen, kan je gratis adopteren
Om zichzelf ethisch te verantwoorden stelt de faculteit Diergeneeskunde al sinds enkele paar jaren proefdieren ter adoptie. Proefdieren die met pensioen mogen, kan je gratis adopteren. Na een kleine ondervraging over je goede bedoelingen kan je met jouw nieuwe – waarschijnlijk een beetje getraumatiseerde – beste vriend naar huis. Vooral de trouwe viervoeter wordt al sinds het begin veel geadopteerd. Maar ook katten en zelfs pony’s, varkens en platvissen zijn soms beschikbaar ter adoptie. Soms, want minder gebruikte of speciale diersoorten gaan minder snel op pensioen.