Vergeten Onderzoekers

Jean-Jacques Muyembe

Toen dr. Jean-Jacques Muyem­be in 1973, na het behalen van zijn doc­tor­aat in Bel­gië, terug­keerde naar zijn geboorte­land Con­go, was hij vast­ber­aden zich in te zetten voor de volks­ge­zond­heid van zijn landgenoten. Wan­neer hij reeds drie jaar in Con­go als epi­demi­oloog tew­erkgesteld was, ontv­ing hij veron­trustende bericht­en over een dodelijke mys­terieuze ziek­te − ebo­la. Hij reis­de af naar de getrof­fen regio en nam enkele bloed­stal­en af, maar die wer­den enkel in west­erse lan­den onder­zocht. Witte onder­zoek­ers claim­den bijgevolg de ont­dekkin­gen van dr. Muyem­be. In 1984 richtte hij ‘The Con­go Nation­al Insti­tute for Bio­med­ical Research’ op. Dit insti­tu­ut heeft ervoor gezorgd dat Con­go nu zelf de tech­nolo­gie bez­it om onder­zoek uit te voeren dat onafhanke­lijk is van west­erse entiteit­en.

Muyembe’s insti­tu­ut heeft ervoor gezorgd dat Con­go nu zelf de tech­nolo­gie bez­it om onder­zoek uit te voeren

Alice Ball

Alice Ball was de eerste vrouw en de eerste zwarte per­soon die een mas­ter in de chemie behaalde aan de Uni­ver­siteit van Hawaï. Ball bestudeerde de olie van de chaul­moogra­boom en vond een manier om die injecteer­baar te mak­en, waar­door lep­ra kon behan­deld wor­den. Het heeft maar lief­st negentig jaar gedu­urd vooraleer ze erken­ning kreeg voor haar ont­dekking.

Charles Henry Turner

Charles H. Turn­er was een bioloog, neu­roloog en psy­choloog die baan­brek­end onder­zoek heeft ver­richt rond cog­ni­tie bij dieren gedurende het einde van de 19e en het begin van de 20ste eeuw. Hij was bij de eerste Afro-Amerikaanse per­so­n­en die een doc­tor­aat behaalden aan de Uni­ver­siteit van Chica­go, en hij was de eerste zwarte weten­schap­per die in het pres­tigieuze weten­schaps­magazine Sci­ence wist te pub­liceren. Rassen­bar­rières weer­hield­en hem echter van een acad­emis­che car­rière, maar hij bleef in het onder­wi­js actief.

Gladys West

Gladys West, geboren in 1930, is een wiskundi­ge die van kinds­been af ervan droomde het boeren­leven achter zich te lat­en. Ze presteerde boven­maats op school, verkreeg daarom een studiebeurs en zette haar hogere stud­ies verder als werk­stu­dent. In 1956 werd ze de tot dan toe tweede zwarte vrouwelijke werkne­mer bij het Naval Sur­face War­fare Cen­ter van de VS. Haar gede­tailleerde mod­ellen van het aar­dopper­vlak hebben de fun­der­ing gelegd voor wat uitein­delijk de mod­erne GPS-sys­te­men zijn gewor­den.

Wests gede­taileerde mod­ellen van het aar­dopper­vlak hebben de fun­der­ing gelegd voor de mod­erne GPS-sys­te­men

Dorothy Vaughan

Dorothy Vaugh­an was de allereer­ste zwarte man­ag­er van NASA en een vaardi­ge wiskundi­ge. Ze overzag een team Afro-Amerikaanse wiskundi­gen, zoge­naamde ‘menselijke com­put­ers’, en gedurende een tien­tal jaren heeft ze met haar collega’s vele bij­dra­gen geleverd aan de aero­nau­ti­ca en data ver­w­erkt voor NASA-inge­nieurs. De data die Vaugh­an en haar collega’s voorza­gen, zouden lat­er essen­tieel blijken in het Amerikaanse ruimtepro­gram­ma. Haar presta­ties wer­den ver­haald in zow­el boek- als filmvorm onder de titel ‘Hid­den Fig­ures’. Ze over­leed in 2008.

Ernest Everett Just

Ernest Everett Just leverde grootse bij­dra­gen aan de biolo­gie. Deze onder­zoek­er onder­zocht de struc­turele veran­derin­gen aan het opper­vlak van de eicel tij­dens de bevrucht­ing en zijn ’the­o­ry of genet­ic restric­tion’ bot­ste met de gang­bare genet­i­ca. Zijn uit­sluit­ing van de onder­zoeks­groepen, omwille van zijn huid­skleur en tegen­draadse Europese onder­zoek­shoud­ing, dwon­gen hem om zijn onder­zoek hele­maal alleen te voeren. Maar dit bleek uitein­delijk een voordeel, dat hem toeli­et om tegen de gang­bare orde in te gaan.

Benjamin Banneker

Ten slotte is er Ben­jamin Ban­nek­er, een Amerikaanse wiskundi­ge en astronoom uit de 18de eeuw. Hij klom via zelf­s­tudie op tot de hoog­ste lev­els van astronomie en pub­liceerde data waarmee hij het ongelijk van zijn witte mede-astronomen bewees. Hij hield zijn berekenin­gen en wiskundi­ge puzzels ook bij in noti­tieboek­jes, maar velen daar­van gin­gen ver­loren in zijn huis­brand op de dag van zijn begrafe­nis. Naast weten­schap waren ook de rassenon­gelijkheid en de slav­ernij een belan­grijk the­ma in zijn lev­en, wat blijkt uit zijn cor­re­spon­den­tie met Thomas Jef­fer­son.