Wetenschapskort


Copycat De Japanse kat Ebisu heeft haar intrede gemaakt als ’s werelds eerste kat die mensen kan imiteren. Die ont­dekking gebeurde zoals het goede weten­schap betaamt: per toe­val en gedreven door een zoek­tocht naar snacks. De elf­jarige kat leefde namelijk in een dieren­winkel waar ook vaak hon­den­train­ings­lessen wer­den gegeven. Omdat daar veel hon­den­s­noep­jes wer­den uitgedeeld,…

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 5/10/2020 – 10:38 door Judith Lam­bert

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Copycat

De Japanse kat Ebisu heeft haar intrede gemaakt als ’s werelds eerste kat die mensen kan imiteren. Die ont­dekking gebeurde zoals het goede weten­schap betaamt: per toe­val en gedreven door een zoek­tocht naar snacks. De elf­jarige kat leefde namelijk in een dieren­winkel waar ook vaak hon­den­train­ings­lessen wer­den gegeven. Omdat daar veel hon­den­s­noep­jes wer­den uitgedeeld, sloop de kat op regel­matige basis stiekem bin­nen in de lessen. Hap­pig om ook wat extra brokjes te verkri­j­gen, observeerde de kat hoe de hon­den din­gen aan­geleerd kre­gen. Door haar voorken­nis was ze de ide­ale proe­fkat om verder te onder­zoeken. Uitein­delijk bleek Ebisu niet enkel de truc­jes aan te leren, maar zelfs via obser­vatie het gedrag van mensen te kun­nen ver­to­nen. Tot nu toe was deze unieke vaardigheid enkel vast­gesteld bij dolfi­j­nen, pape­gaaien, apen en haaien.

Is there life on Venus?

Op vraag van David Bowie legde de weten­schap zich jaren­lang toe op de onder­zoeksvraag of er lev­en is op Mars. Nu dat algemene ken­nis is gewor­den, werd de weten­schap­pelijke hori­zon ver­breed naar nieuwe plan­e­taire oor­den. De tele­scopen wer­den, als dicht­ste buur van de Aarde, naar Venus gericht, en met suc­ces! Want recent werd ont­dekt dat de wolken ron­dom Venus de chemis­che stof fos­fine bevat­ten. Voor mensen is deze stof bij­zon­der tox­isch, maar voor bepaalde microben op Aarde dient fos­fine als een natu­urlijke habi­tat. De vraag stelt zich of microben ook in de Venusver­sie van fos­fine kun­nen over­leven. Dat is twi­jfelachtig, omdat de zuurte­graad er enorm hoog is. De ont­dekking van fos­fine op Venus wijst dus nog niet meteen op lev­en op de pla­neet. Toch is het vol­gens weten­schap­pers een belan­grijke eerste stap in de explo­ratie van de mor­gen­ster.

Vergeet-mij-niet: bloemen in nesten

Een sti­j­gende zeespiegel, ver­woeste biotopen en marathon­bos­bran­den: de immense gevol­gen van de kli­maat­cri­sis voor de pla­neet zijn intussen wijd­ver­spreid gek­end. Bloe­men zijn een onder­be­licht slachtof­fer van de kli­maatveran­der­ing. Niet enkel wordt hun externe habi­tat bedreigd, maar ook de planten zelf veran­deren door invloed van een opwar­mende aarde. In de loop van de voor­bi­je 75 jaar is de mate van UV-pig­ment in de blaad­jes van bloe­men met twee pro­cent per jaar toegenomen. Dat pig­ment beschermt de bloe­men tegen schadelijke stral­ing van de zon. Door veran­derin­gen in de ozon­laag van onze atmos­feer moeten bloe­men zich aan­passen om te over­leven. Hoewel de veran­derin­gen in pig­ment­ge­halte voor het menselijk oog niet zicht­baar zijn, kan het wel een groot effect hebben op de aantrekking van insecten. Voor­bi­jvliegende bijen zullen de bloe­men met toen­e­mend UV-pig­ment niet vin­den.