Pro – Contra: Lesopnames


Over sommige onderwerpen zullen we het nooit eens zijn. Daarom doen we in deze rubriek een poging om de belangrijkste voor- en tegenargumenten aan te kaarten. Deze keer bespreken we lesopnames. Goed idee of verspilde moeite? Klik op 'pro' en 'contra' om de argumenten te zien.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 15/03/2020 – 18:37 door Ella Roose­Flo Tom­lin­son

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Argu­menten tegen lesop­names zijn bij stu­den­ten bij­zon­der onpop­u­lair. Toch kent dit dig­i­tale hulp­mid­del enkele donkere kan­t­jes die niet over het hoofd gezien mogen wor­den.

 

Lesopnames <3 uitstelgedrag

Elke stu­dent heeft het al geho­ord: “Lesop­names zijn con­trapro­duc­tief omdat het stu­den­ten de kans geeft om uit te stellen” en “Stu­den­ten kijken de lesop­names toch niet”. Dan nog zijn het geldige bezorgdhe­den, want de meeste stu­den­ten lij­den aan uit­stelge­drag. Voor stu­den­ten lijken lesop­names soms het laat­ste red­mid­del. Het prob­leem is echter dat dit meestal een pleis­ter op een veel serieuzere wonde is. Lesop­names mak­en het mogelijk dat stu­den­ten op het laat­ste moment nog een poging kun­nen doen om din­gen recht te zetten. Lesop­names zor­gen voor een vals gevoel van vei­ligheid. Lesop­names zijn gevaar­lijk, maar alleen als je al symp­tomen van uit­stelge­drag ver­toont. 

Proffenprotest

Wat veel mensen ver­geten, is dat prof­fen ook mensen zijn. Ook zij mak­en al eens fouten en meer nog: ook zij willen af en toe eens afwijken van hun les om het leuk­er en makke­lijk­er ver­teer­baar te mak­en voor stu­den­ten. Som­mige les­gev­ers voe­len zich echter niet op hun gemak bij het les­geven als elk moment op cam­era wordt vast­gelegd. Het is boven­di­en een feit dat de meeste mensen zich anders gedra­gen als er gefilmd wordt. Het is dus een afweg­ing voor de les­gev­er of opnames te veel zouden wegen op de manier van les­geven in de negatieve zin. 

Stu­den­ten van­daag lev­en veel meer in een cul­tu­ur van alles delen op sociale media. Dit maakt som­mige prof­fen bang: “Ik zou opnames over­we­gen, maar ik wil niet dat wat ik zeg uit con­text gerukt wordt en op het inter­net belandt”, aldus een anon­ieme prof. 

Technocrap

Een ander gruwelijk nadeel van lesop­names is de ‘gevaar­lijke’ tech­nolo­gie. Vaak gebeurt het dat opname-appa­ratu­ur niet werkt of dat prof­fen niet goed weten hoe het sys­teem aan de praat te kri­j­gen. Er zijn alti­jd risico’s als zak­en nog in hun kinder­schoe­nen staan, of als je nog met tech­no­fobe les­gev­ers zit.

Onderwijsrevolutie

Lesop­names zijn boven­di­en een aan­vulling van het huidi­ge lessys­teem: de prof staat vooraan en legt din­gen uit. Stel dat de prof zijn of haar leer­stof nu op voor­hand in film­p­jes zou uit­leggen, zouden we bijvoor­beeld min­der nood hebben aan lessen of lesop­names. Prof­fen willen vaak nog kram­pachtig vasthouden aan gevulde audi­to­ria. Door geen alter­natieven te bieden om de leer­stof te ver­w­erken, naast lessen of lesop­names, beperk je stu­den­ten ook tot die twee keuzes. Met een deftig les­boek, film­p­jes met uit­leg of een fat­soen­lijke read­er die alle te ken­nen leer­stof bevat, kom je al heel ver. 

Er valt dus wel iets te zeggen voor het toe­lat­en van lesop­names. Maar als opnames wor­den uit­ge­breid, moeten ze kwal­i­tatiev­er. Net zoals je kli­maat­maa­trege­len niet kan invo­eren zon­der met de sociale aspecten reken­ing te houden.

Nieuwe din­gen, zek­er op tech­nol­o­gisch vlak, ondervin­den vaak eerst een hele hoop kri­tiek en een vele bezorgde vra­gen. Toch kun­nen lesop­names zeer voordelig zijn, hieron­der vol­gt een uiteen­zetting van de belan­grijk­ste argu­menten.

Tempus fugit

Het meest voor de hand liggende argu­ment is natu­urlijk dat deze opnames gebruikt kun­nen wor­den wan­neer een stu­dent niet aan­wezig kan zijn door over­ma­cht. Zelfs bij gewet­tigde afwezigheid kri­jg je vaak niet de kans om de les opnieuw bij te wonen. Stu­den­ten zijn dan afhanke­lijk van de noti­ties van hun medestu­den­ten. Lesop­names geven de kans om zelf de uit­leg van de prof in kwest­ie te analy­seren en alsnog eigen noti­ties te mak­en bij de cur­sus. 

Mentale gezondheid eerst

Helaas zijn er ook stu­den­ten die te kam­p­en kri­j­gen met lang­durige ziek­te of men­tale prob­le­men waar­bij regel­matig lessen bij­wo­nen erg moeil­ijk wordt. Stu­den­ten die zich moeil­ijk naar de cam­pus kun­nen ver­plaat­sen of worste­len met een (sociale) angst­stoor­nis kun­nen op deze manier alle lessen bij­wo­nen vanu­it het com­fort van hun eigen huis. Zo kun­nen deze stu­den­ten op hun eigen tem­po de lessen bij­wo­nen door bijvoor­beeld een week pauze te nemen en dan op een goede dag enkele lessen in te halen. Dit kan het genez­ing­spro­ces ook helpen, aangezien de bijkomende stress van het mis­sen van lessen zo ver­me­den kan wor­den. 

Digitale samenhang

Het is duidelijk dat vele prof­fen nogal lij­den onder tech­no­fo­bie en hier­door het oneindig aan­tal voorde­len van de als­maar ver­snel­lende dig­i­tale vooruit­gang niet zien. Lesop­names kun­nen gelinkt wor­den aan pow­er­points, tak­en die bespro­ken wor­den in de les kun­nen gelinkt wor­den aan het rel­e­vante stuk­je uit­leg in de opname, stu­den­ten kun­nen online dis­cussiefo­ra opstarten rond bepaalde onderde­len en de opnames gebruiken als terugkop­pel­ing en zo voort. Dergelijke tech­nolo­gieën wor­den als­maar gebruiksvrien­delijk­er en het is in iedereens voordeel om zichzelf en anderen te onder­wi­jzen over dergelijke tools.

Controle

Tot slot iets dat zek­er niet in goede aarde zal vallen bij vele onder­wi­jz­ers, maar wel van essen­tieel belang is voor kwal­i­tatief onder­wi­js: con­t­role op prof­fen. Je hoort maar al te veel hor­rorver­halen van exa­m­ens met vra­gen waar­van de antwo­or­den ner­gens terug te vin­den zijn en prof­fen die bew­eren dat ze iets wel degelijk tij­dens de les hebben lat­en vallen. Via lesop­names heb je een online bewaard overzicht van wat er exact werd bespro­ken tij­dens con­tact­mo­menten. Ook voor eventuele onder­wi­jsin­spec­tie is het op die manier ook makke­lijk­er om te zien of er zich aan het voorziene cur­ricu­lum wordt gehouden. De job van de ombuds­di­enst wordt hier ook een stuk makke­lijk­er, aangezien het zo niet meer het woord van de ene tegen het woord van de andere is.