Hindoenationalisme en moslimhaat

Mensen­rechtenor­gan­isaties en experts waarschuwen al jaren dat er een mon­di­ale opkomst is van haat tegen moslims. Trumps bek­ende ‘moslim­ban’, de ver­meende geno­cide op de Rohingyabevolk­ing in Myan­mar, China’s reë­d­u­catiekam­p­en voor de Oei­go­eren en de opkomst van islam­o­fobe par­ti­jen in Europa: de lijst met recente voor­beelden is enorm en ze lijken een glob­ale trend te indiceren.

Een van die voor­beelden die echter eerder weinig inter­na­tionale aan­dacht kri­jgt is het groeiende hin­doe­na­tion­al­isme in India. Van­daar dat dit artikel drie vra­gen zal proberen te beant­wo­or­den: wat deze ide­olo­gie is, wat ze met moslimhaat te mak­en heeft en welke impact deze ide­olo­gie kan hebben op de toekomst van India.

Van Gandhi tot Modi

India’s eerste min­is­ter, Naren­dra Modi, is een trotse aan­hang­er van hin­doe­na­tion­al­isme of Hin­dut­va. Sinds de Indi­ase onafhanke­lijkheid in 1947 heeft het land zich willen pro­fil­eren als een democ­ra­tisch en plu­ral­is­tisch land. Zo definieert het land zichzelf in zijn con­sti­tu­tie als een seculiere natie. Hin­doe­na­tion­al­is­ten zouden dit graag veran­deren. Aangezien de hin­does de groot­ste religieuze groep zijn in India, vin­den zij dat het beter zou zijn mocht India een offi­ciële hin­doe­natie wor­den. Zij com­bineren dit geloof in een religieuze natie met soci­aal-con­ser­vatieve opvat­tin­gen.

Er is echter een reden waarom Gand­hi en Nehri hun natie seculi­er wilden houden. In de decen­nia voor de onafhanke­lijkheid was er een groeiende span­ning tussen de moslim- en hin­doege­meen­schap­pen in het toen­ma­lige Brits-Indië. Deze span­nin­gen liepen zo hoog op dat Groot-Brit­tan­nië het noodza­ke­lijk vond om het land op te delen in twee delen: één met een islami­tis­che meerder­heid, Pak­istan, en één met een hin­doe­meerder­heid, India. Bij de del­ing van deze gebieden werd de plaat­selijke bevolk­ing ged­won­gen te ver­huizen naar het land dat met hun religieuze over­tuig­ing overeenkwam. Twaalf miljoen mensen moesten ver­huizen en ongeveer een miljoen mensen kwa­men om het lev­en bij religieus gemo­tiveerde rellen.

Deze geschiede­nis en de nog steeds aan­wezige vijand­schap tussen India en Pak­istan hebben ervoor gezorgd dat hin­doe­na­tion­al­isme zich vaak ver­taalt in een open­lijke haat voor moslims.

Modi Operandi

Modi werd eerste min­is­ter in 2014. Zijn over­win­ning kwam voor velen als een ver­rass­ing, aangezien zijn par­tij, de Bharatiya Jana­ta Par­tij (BJP), uit het niets de Con­gres­par­tij van de troon stootte, die sinds Gand­hi een monop­o­lie op de Indi­ase poli­tiek had gehad. Zijn par­tij pro­fileert zich vooral op basis van hin­doe­na­tion­al­isme en rechtse economis­che stand­pun­ten. De BJP is overi­gens de poli­tieke tak van de Rashtriya Swayam­se­vak Sangh (RSS), een para­mil­i­taire organ­isatie die bek­end is voor een hoop ter­ror­is­tis­che aansla­gen en ges­ticht werd door nazisym­pa­thisan­ten. Vroeger was Modi zelf lid van de RSS.

Modi is ook om andere rede­nen een omstre­den figu­ur. In het verleden heeft hij poli­tieke tegen­standers ervan beschuldigd geheim agen­ten uit Pak­istan te zijn en heeft hij moslims ‘vijan­den van de staat’ genoemd. In Modi’s eerste ter­mi­jn als eerste min­is­ter was er ook een opval­lende sti­jging in de gevallen van geweld tegen moslims. Zo waarschuwde Amnesty Inter­na­tion­al reeds in 2017 dat een in lange tijd ongezien aan­tal moslims gelyncht werd. De regering heeft weinig gedaan om dit geweld te stop­pen.

Toen hij in 2002 poli­tieke lei­der was van de deel­staat Gujarat brak­en daar religieus geïn­spireerde rellen uit. Nadat een trein met hin­does werd opge­blazen, waar­bij 52 mensen om het lev­en kwa­men, brak­en er rellen uit waar­bij zo’n 1200 moslims het lev­en lieten en nog veel meer ver­wond of sek­sueel aangerand wer­den. Modi werd ervan beschuldigd deze rellen te hebben aange­spo­ord en niet inge­grepen te hebben om het geweld te stop­pen. In alle inter­views na de rellen heeft hij geweigerd toe te geven dat hij spi­jt heeft voor wat er toen gebeurd is.

Kasjmir outside, how ‘bout dat

In 2019 haalde Modi met zijn BJP een tweede ver­plet­terende over­win­ning en werd hij herverkozen als eerste min­is­ter van India. Deze nieuwe verkiezin­gen waren echter zeer belan­grijk, aangezien de nieuwe regering extra is begin­nen in te zetten op hin­doe­na­tion­al­is­tis­che maa­trege­len. Een eerste opval­lende maa­tregel is de bezetting van Kasjmir.

Kasjmir is een provin­cie in het noor­den van India die grenst aan Pak­istan. Tij­dens de opdel­ing van Brits-Indië in Pak­istan en India moesten provin­cies in deze omgev­ing kiezen tot welk land ze wilden behoren. Kasjmir was echter een vreemd geval, aangezien het een hin­doeïstis­che kon­ing en een over­we­gend islami­tis­che bevolk­ing had. Het resul­taat was dat het een heel spe­ciale sta­tus kreeg. Kasjmir werd een deel van India, maar met een zeer grote mate van autonomie. Zo werd het een teken van het Indi­ase sec­u­lar­isme, maar ook van de oor­log met Pak­istan.

India en Pak­istan hebben sinds hun onafhanke­lijkheid al vier oor­logen gehad. De meesten daar­van von­den plaats in of had­den iets te mak­en met Kasjmir. Bij de hin­doe­na­tion­al­is­ten was het dan ook al langer een wens om Kasjmir te ‘annex­eren’. In augus­tus viel Modi ein­delijk bin­nen, schrapte hij de autonomie van de regio en nu wordt die bestu­urd door de fed­erale regering.

EeN SeCUliErE ConSTItuTie

Nog veel expli­ci­eter is een maa­tregel waar­door hij recent in opspraak is gekomen. Zijn par­tij heeft twee wet­ten door het par­lement gejaagd die gecom­bi­neerd India een serieuze stap dichter bij hin­doe­na­tion­al­isme zullen bren­gen. Allereerst heeft de regering aangekondigd dat ze een bevolk­ingsreg­is­ter zal opstellen. Met dit reg­is­ter willen ze proberen om mensen die ille­gaal in India verbli­jven op te sporen. Veel anal­fa­bete en arme mensen hebben echter geen papieren in India en zullen dus als ‘ille­gaal’ bestem­peld wor­den.

Maar dit reg­is­ter wordt gecom­bi­neerd met een wet die burg­er­schap ver­leent aan alle religieuze min­der­he­den in India, behalve moslims. De anal­fa­bete en arme mensen zullen op basis van deze wet dus weer burg­er­schap kun­nen opeisen, maar niet als ze moslims zijn. Dit is alsof de UGent alle stu­den­ten van Min­er­va zou gooien en dan enkel chris­te­nen op Ufo­ra zouden toe­lat­en. Leden van de regering hebben ook al expli­ci­et lat­en weten dat dit de inten­tie van hun wet is en zijn volop deten­tiekam­p­en aan het bouwen voor de ‘ille­galen’.

Deze laat­ste maa­trege­len zijn echter zo buiten­sporig dat een hele­boel Indiërs hier nu tegen pro­test­eren. Vooral stu­den­ten komen op voor de waar­den van sec­u­lar­isme waar hun land op gebouwd is. Maar of hun protest enig effect zal hebben, zal de toekomst moeten uitwi­jzen.