Big trouble in Little Britain

De Uni­ver­si­ty and Col­lege Union (UCU), een vak­bond van acad­emisch per­son­eel in het Verenigd Koninkrijk, kondigde in het begin van novem­ber acht dagen stak­ing aan. Hier­door onder­von­den meer dan een miljoen stu­den­ten hin­der. Zij waren er niet van gedi­end dat hun lessen gean­nuleerd wer­den, maar ste­un­den ook mee de vak­bond­s­ac­ties. Een andere par­tij die mee staak­te was het uitbest­ede per­son­eel.

Vol­gens de vak­bond­slei­d­ing van de UCU zouden de stakin­gen bli­jven door­gaan zolang er geen serieuze gesprekken kon­den gevo­erd wor­den tussen werkne­mers en werkgev­ers. Vooral over een plan voor de aan­pak van de steeds hogere kosten in ver­band met pen­sioe­nen en de, vol­gens hen, steeds nadeligere lonen en werkom­standighe­den. Hoewel in Bel­gië dit soort over­leg tussen werkne­mers en werkgev­er, zoals de Groep van Tien, ver­w­erkt zit in onze bestu­ur­sor­ga­nen, ligt dit in het VK heel wat moeil­ijk­er.

Loonkloof

Stakin­gen aan een uni­ver­siteit zijn geen uniek fenomeen, het is niet de eerste keer dat een gen­er­atie stu­den­ten te mak­en kri­jgt met ontevre­den­heid bin­nen de organ­isatie van de uni­ver­siteit. Wat het opmerke­lijk maakt, is de samen­werk­ing tussen twee groepen die er nog nooit eerder in ges­laagd zijn om de han­den in elka­ar te slaan. Deze keer stap­pen het uitbest­ede per­son­eel en tew­erkgesteld acad­emisch per­son­eel samen in hun stak­ing, en dit voor de eerste keer in de geschiede­nis van het mod­erne hoger onder­wi­js. Hoe stellen we ons dat best voor? Pat­serige pro­fes­soren met pastelk­leurige pakken en dikke cheques die kla­gen dat ze hun cen­t­jes niet mogen houden? Nee, alles­be­halve dat. De grens tussen acad­emisch en uitbesteed per­son­eel lijkt steeds meer te ver­vagen. En de ene prof is de andere niet.

Hoewel we pro­fes­soren nog steeds meteen asso­ciëren met pres­tige, zijn er vol­gens de vak­bon­den van­daag de dag veel werkne­mers bin­nen uni­ver­siteit­en, ook de onze, die nog steeds min­der ver­di­enen dan het min­i­mum­loon. Hier wor­den weliswaar ook de onbe­taalde uren die nodig zijn ter voor­berei­d­ing van de lessen en onbe­taalde overuren meegerek­end. Het zijn nu eerder de docen­ten (lec­tur­ers), de doc­tor­aatsstu­den­ten en de onder­zoek­ers vanu­it het onder­wi­jzend per­son­eel die pro­test­eren. De hoogler­aren zweven met hun loon veilig boven dat van de drie eerder genoemde groepen en horen samen met de vice-chan­cel­lors niet echt tot de min­derbe­deelden, hen hoor je dan ook niet kla­gen.

Outsourcing is the new black

Aan Britse uni­ver­siteit­en is het, net zoals aan de UGent, de gewoonte om jobs die te mak­en hebben met het onder­houd en bewak­ing van  bijvoor­beeld de gebouwen en tuinen, uit te best­e­den aan andere bedri­jven. De uni­ver­siteit huurt een poet­s­fir­ma in voor een bepaald bedrag en hoeft dan zelf niet meer bezig te zijn met de samen­stelling van een poet­sploeg. Deze firma’s zijn ook goed­kop­er dan een eigen poet­steam. Zo houdt de uni­ver­siteit geld over om ander per­son­eel aan te nemen. In het lib­erale Verenigd Koninkrijk, waar uni­ver­siteit­en win­st­gevende bedri­jven moeten zijn, gaat men enorm inzetten op deze out­sourc­ing. Langs de kant van de uni­ver­siteit is dit dus een posi­tief ver­haal. Min­der rooskleurig zijn de ver­halen die uit deze firma’s komen. 

Niet met de pers prat­en en geen opinies geven zodat je niet geciteerd wordt

Dit externe per­son­eel, vaak met migratieachter­grond, staat onder een hoge werk­druk tegen een karig loon. Het ver­haal van Leia Maia Don­da in The Guardian illus­treert de frus­tratie en werk­last van deze ’tweed­erangswerkne­mers’. Ze heeft de afgelopen twee jaar geen vakantie kun­nen nemen omdat ze haar vakantieda­gen moest inzetten als ziek­tev­erlof na twee oper­aties. De directe werkne­mers van de uni­ver­siteit kri­j­gen echter wel betaald ziek­tev­erlof.

Het per­son­eel protes­teert ook tegen casu­al­i­sa­tion. Dat betekent dat je enkel nog tew­erkgesteld wordt op de momenten en gele­gen­heden dat je nodig bent. Steeds vak­er lijkt dit sys­teem eerder op free­lanc­ing dan op de beloofde full-time job. Hier­door wordt een vast inkomen niet meer gegaran­deerd.

Portiers, schoon­mak­ers en bewak­ers, allen uitbesteed, eisen nu dezelfde recht­en als directe werkne­mers. Op 19 novem­ber vond al een stak­ing plaats van driehon­derd per­son­eel­sle­den bij Uni­ver­si­ty Col­lege Lon­don, geor­gan­iseerd door de IWGB (Inde­pen­dent Work­ers Union of Great Britain). Naar aan­lei­d­ing van deze stak­ing had een van de moederbedri­jven (Sodexo, red.) brieven rondges­tu­urd met het bedri­jfs­beleid omtrent media. Dit houdt in: niet met de pers prat­en en geen opinies geven zodat je niet geciteerd wordt. Dit was uit­er­aard olie op het vuur voor een actie die juist vraagt om een stem te kri­j­gen.

Studentensteun

Zelfs de stu­den­ten demon­str­eren mee. Aan de uni­ver­siteit van Exeter werd een gebouw bezet. Schooltoe­la­gen in het VK zijn de laat­ste jaren gelei­delijk verder geste­gen en de stu­den­ten vra­gen zich mee af waar dat geld juist naar­toe gaat. In ieder geval niet naar de laagst­be­taalde werkne­mers, zo blijkt.