De kat uit de boom kijken

Abstract

Kat­ten zijn, net als mensen, sociale wezens. Door­getrokken naar de sociale psy­cholo­gie kan dit fenomeen ook wel the need te belong wor­den genoemd (Van Hiel, 2013). Hier staat betekenisvolle bind­ing met anderen cen­traal. Ergens betekent dit dat je je gaat con­formeren aan de groep, zodat je erbij hoort en de posi­tieve affecten van het groeps­gevoel aan den lijve kan ondervin­den. Toegepast op de ker­st­pe­ri­ode kan gesteld wor­den dat mensen deze peri­ode ervaren als de ultieme vorm van samen­z­i­jn, geken­merkt door hét sym­bool bij uit­stek: de ker­st­boom. Ook de huiskat ver­toont veel menselijke trekken en is van­daag de dag niet vies van wat con­former­ing. Ook de kat heeft een spe­ciale ver­houd­ing met ker­st­bomen. Alleen is deze com­plex­er dan bij de mens. Hoe staan kat­ten tegen­over ker­st­bomen?

Methode

We doen een cas­es­tudy met de rosse kat van de zus van de broer van Mar­jan Suffys. De afhanke­lijke vari­abele is het gedrag van de kat, Woe­f­je, tegen­over de ker­st­boom. De boom bevat geen licht­jes om het shock­ef­fect op Woe­f­je te neu­tralis­eren en is ver­sierd met blauwe ker­st­ballen en dito glit­ter­lint. Die kleur werkt namelijk rust­gevend (Rut­ten & De Croo, 2019). De onafhanke­lijke vari­abele is de manier waarop Woe­f­je de ker­st­boom benadert. Deze bestaat uit meerdere niveaus, gaande van neu­traal tot agressief:

1) De kat wordt met rust gelat­en en kan zich vrij richt­ing de boom bewe­gen. 2) Hij wordt naast de boom gezet zodat hij zich vrij naar de boom kan bewe­gen. 3) Hij wordt opges­loten in een ruimte van één op één meter samen met de ker­st­boom. 4) Woe­f­je wordt manueel tussen de takken van de boom gewron­gen.

De broer van Mar­jan Suffys helpt Woe­f­je tot bij de boom, Mar­jan beo­ordeelt elk gedrag van de kat ten opzichte van de boom op een lik­ertschaal, gaande van 1 (heel weinig inter­esse in de boom) tot 5 (heel veel inter­esse in de boom). Een tweede afhanke­lijke vari­abele is het aan­tal ker­st­ballen dat door toe­doen van Woe­f­je breekt, als indi­ca­tor van negatief affect ten opzichte van de boom.

Kerst is fijn, zolang het maar niet door onze strot wordt geduwd. 

De hypothese is als vol­gt: hoe agressiev­er de kat richt­ing de ker­st­boom wordt gebracht, hoe negatiev­er deze ten aanzien van de boom zal staan. Zo ook: hoe agressiev­er de kat richt­ing de ker­st­boom wordt gevo­erd, hoe meer ker­st­ballen zullen sneu­ve­len.

Resultaten

De resul­tat­en zijn geheel con­form de voor­spellin­gen. Dit kan aan de hand van vol­gende curve wor­den weergegeven, waar­bij de ver­ti­cale as de mate van posi­tief affect meet van de kat tegen­over de ker­st­boom en de hor­i­zon­tale as de wijze van benader­ing tot de boom.

Figu­ur 1.1.

We zien dat Woe­f­je veel meer posi­tief affect ervaart wan­neer hij de vri­jheid heeft gekre­gen de boom zelf­s­tandig en spon­taan te mogen ont­dekken. Vanaf de kat wordt opges­loten en hele­maal alleen wordt gelat­en met de ker­st­boom, zien we ineens veel veran­deren. Zek­er wan­neer Woe­f­je agressief in de boom wordt geduwd. Een aan­vul­lende bevin­d­ing die niet hele­maal strookt met de hypothese: zelfs in de meest agressieve sit­u­atie werd slechts één ker­st­bal gebro­ken. In deze sit­u­atie liep de proef dan ook uit de hand. Woe­f­je werd zodanig in zijn fysieke integriteit geschaad, dat hij de boom ten val wist te bren­gen. Zo brak er één ker­st­bal.

Foto 1. De kat die onver­schillig de ker­st­boom verkent (con­di­tie 2). 

 

Foto 2. De kat die agressief de boom ten val brengt en zo een ker­st­bal breekt (con­di­tie 4). 

 

Discussie

Er is wat kri­tiek mogelijk op deze studie. Ten eerste is de proef enkel op Woe­f­je gedaan, waar­door de resul­tat­en niet rep­re­sen­tatief zijn voor de hele kat­ten­bevolk­ing. Boven­di­en was deze kater ros en onder­zoek toont ons dat rood­hari­gen soms teke­nen van retar­datie ver­to­nen (Langk­ous, 1988).

Ten tweede brak zelfs in de meest agressieve fase slechts één bal. Een mogelijke verk­lar­ing is dat het aan­tal gebro­ken ker­st­ballen geen goeie oper­a­tional­isatie is van negatief affect. Ook kun­nen deze resul­tat­en te wijten zijn aan het type van de ker­st­ballen. Het opval­lend­ste is dat Woe­f­je het meeste posi­tief affect ver­toont ten opzichte van de boom wan­neer hij er vri­jbli­jvend ken­nis mee mocht mak­en en agressief reageert wan­neer hij in de boom wordt geduwd. Miss­chien is de verk­lar­ing heel een­voudig door te trekken naar de mens: kerst is fijn, zolang het maar niet door onze strot wordt geduwd. 

Conclusie

Een ker­st­boom moet vri­jbli­jvend zijn en moet wacht­en tot Sin­terk­laas is langs­ge­weest. Ker­st­tru­ien bli­jven ver­bo­den. Kat­ten, zek­er arro­gante exem­plaren zoals Woe­f­je, moeten buiten bli­jven gedurende de hele ker­st­pe­ri­ode. Zo bli­jft ook de kalkoen onge­havend.

Bronnen  

APA suckt.