Eigen onderzoek eerst: Francesca Minerva

Francesca Min­er­va is een filosoof in de bio-ethiek aan onze geliefde UGent. Haar voor­naam­ste focus ligt op onder­zoek naar het fenomeen dat de naam look­ism heeft gekre­gen. Dit is een soort dis­crim­i­natie tegen­over mensen die wor­den beschouwd als min­der aantrekke­lijk. Vol­gens Min­er­va is het heel nor­maal dat mensen (on)bewust dis­crim­ineren op basis van uiter­lijk. Op de Nacht van de Vri­j­denker gin­gen wij met haar in gesprek.

Wat is onaantrekke­lijkheid?

“Ik denk dat schoonheid en onaantrekke­lijkheid elka­ar spiege­len. Schoonheid is de capaciteit om een goede reac­tie uit te lokken bij anderen. Het wordt gezien als een beloning, zoals geld of din­gen die je gelukkig mak­en. Onaantrekke­lijkheid daar­in­te­gen is een lack of reward op puur neu­rol­o­gisch niveau. Dit is getest in stud­ies die soms zeggen dat de per­cep­tie van bei­de start in dezelfde delen van het brein.  Bei­de begrip­pen zijn echter zeer com­plex en kun­nen vanu­it ver­schil­lende hoeken benaderd wor­den. Mensen in de beau­ty-indus­trie en psy­cholo­gie hebben de neig­ing om te focussen op wat schoonheid doet in plaats van wat het is. Filosofen daar­ente­gen proberen ver­schil­lende antwo­or­den te geven op wat schoonheid of onaantrekke­lijk nu werke­lijk is. Schoonheid is in eerste instantie waarheid en goed­heid. Het is echter moeil­ijk een goed antwo­ord te geven op het vlak van fysieke schoonheid van mensen, maar we weten wat schoonheid doet in het pro­ces van beloning en ook dat we het leuk vin­den en het ons goed doet voe­len. Het omge­keerde geldt voor onaantrekke­lijkheid. De com­po­nen­ten van schoonheid zijn ook gedeel­telijk biol­o­gisch bepaald, wat we aantrekke­lijk vin­den, zoals bijvoor­beeld neote­nie, dimor­fisme, sym­me­trie, enzovoort.”

Is het nodig om labels en gren­zen te stellen aan wat onaantrekke­lijkheid is?

“Mensen hebben wel tot op zekere hoogte een idee van wat onaantrekke­lijkheid is. Meestal houden mensen dan reken­ing met de pro­por­tie van het lichaam en gezicht, maar het doet er ook toe wat de per­soon er zelf van denkt. Je kan tegen iemand zeggen: ‘Je bent mooi’, maar als die per­soon zichzelf niet mooi vin­dt, ga je ze er niet van kun­nen over­tu­igen. Er zijn ook objec­tieve en sub­jec­tieve com­po­nen­ten: zelfs mensen die cos­metis­che chirurgie onder­gaan en zichzelf daar­na mooi vin­den, wor­den ver­vol­gens niet per se geper­cip­ieerd als ‘mooi’ of ‘aantrekke­lijk’ door de maatschap­pij. Hoe gaan we daar dan mee om? Som­mige mensen denken dat die gigan­tis­che borsten hen mooi zullen mak­en. Dat mag, zolang het de gezond­heid niet tegen­gaat. De sub­jec­tieve com­po­nent, wat de maatschap­pij als ‘aantrekke­lijk’ ziet, moeten we echter ook in gedacht­en houden.”

Wilt u dan naar een maatschap­pij waar iedereen blij is met hoe hij of zij eruit ziet?

“Het ultieme doel is om een maatschap­pij te creëren waarin iedereen gelukkig is, om men­taal welz­i­jn omhoog te kri­j­gen. Dit kan lukken als mensen zich goed in hun vel voe­len en dat is zeer waarde­vol. Het is dus niet belan­grijk op zich, maar wel omdat het het wel­bevin­den van de maatschap­pij omhoog kan kri­j­gen.”

Wat is het prob­leem met onaantrekke­lijkheid?

“Het lij­den. Als er mensen zijn die lij­den onder hun onaantrekke­lijkheid, dan moeten we naar hen luis­teren en hen proberen te helpen.”