Oorspronkelijk gepubliceerd op 17/11/2019 – 16:12 door Ayala IstasElla Roose
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Onze universiteit beschikt over een team studentenpsychologen dat gratis eerstelijnshulp aanbiedt. Dikwijls is de drempel te hoog voor studenten om hulp te zoeken bij deze dienst. Ze durven niet, denken dat ze er alleen met studieproblemen terecht kunnen, of de lange wachttijd houdt hen tegen. De prijzen buiten de UGent voor psychische consultaties liggen zo hoog dat sommige studenten verplicht zijn om ervoor te werken. “Ik heb een studentenjob omdat ik mijn psycholoog anders niet kan bekostigen”, vertelt S. P., een student in de Letteren en Wijsbegeerte. Bezoekjes aan een zielenknijper worden zelden terugbetaald. Studenten die nood hebben aan een psycholoog staan dus heel vaak met hun geestelijke valiesje op straat.
Reddende engelen
Je hebt weinig centjes en wil graag op gesprek over mentale gezondheid. Wat dan? De oplossing ligt misschien deels bij de studentenpsychologen. Zij geven voornamelijk individuele consultaties aan studenten die in de knoop zitten met zichzelf omwille van hun studies of andere redenen. “Wij bieden vooral eerstelijnshulp opdat je na een consultatie de gepaste hulp vindt. Dat wil zeggen dat alles bespreekbaar moet zijn, ook niet-studiegerelateerde zaken”, verklaart Sarah Vermeersch, studentenpsycholoog aan de UGent. “Sommige studenten hebben een verkeerd beeld van studentenpsychologen. Ze verwachten therapie of uitgebreide hulp, maar de psychologen hebben een doorverwijsfunctie. Als je ernaartoe gaat met die verwachting en je krijgt een doorverwijzing, voelt dat soms als een deksel op de neus”, zegt Nicky Vandeghinste, beleidsverantwoordelijke Mentaal Welbevinden bij de Gentse Studentenraad.
Het team werkt samen met een groot netwerk van privé- en openbare instanties. “Het laat ons toe om je binnen de drie weken met de ‘juiste’ persoon in contact te brengen. Als we merken dat een doorverwijzing niet onmiddellijk mogelijk is, dan ondersteunen wij die studenten tijdelijk tot een begeleiding kan worden opgestart”, aldus Vermeersch. Het team studentenpsychologen verzorgt niet alleen individuele consultaties, maar geeft daarnaast maar liefst tachtig groepssessies per academiejaar: “We begeleiden studenten met veelvoorkomende problematieken zoals faalangst, uitstelgedrag en slaapproblemen. Door de interactie vinden studenten meer erkenning voor hun probleem.”
“We merken dat veel studenten het financieel te moeilijk hebben om bij een privétherapeut te starten” – Sarah Vermeersch
Platzak
Als student kamp je vaak met een lege bankrekening en heb je niet veel over om voor je geestelijke gezondheid te zorgen. Vermeersch vertelt dat die dienstverlening aan de UGent gratis is. “We merken inderdaad dat veel studenten het financieel te moeilijk hebben om bij een privétherapeut op te starten. In dat geval gaan we op zoek naar andere helpende alternatieven. Er zijn een aantal gratis initiatieven voor jongeren, zoals TEJO in Gent. Dat is een therapeutisch centrum waar je terecht kan voor psychische begeleiding. Wij hebben ook een samenwerking met de sociale dienst. In bepaalde gevallen kunnen zij de therapiekost dekken. Als je een moeilijke thuissituatie hebt waarbij je ouders je consultatie(s) niet willen betalen, dan kan het geregeld worden zonder dat je ouders het weten.”
Dweilen met de kraan open
Studenten die naar een studentenpsycholoog willen, krijgen dikwijls te horen dat er pas een plekje is binnen enkele weken. “Die perceptie op zich creëert ook al een drempel voor studenten”, vertelt Vandeghinste. De wachtrij is te wijten aan het feit dat er maar vijf studentenpsychologen zijn. Bovendien plant de UGent op dit moment geen uitbreiding van het team. “We zijn met te weinig om de vraag van studenten op te vangen. Maar de wachttijd valt volgens mij best mee. Op dit moment moeten studenten gemiddeld twee weken wachten alvorens ze bij ons op gesprek kunnen. Extern bedraagt die wachttijd veel langer, soms maanden,” zegt Vermeersch.
Stel nu dat je heel dringend hulp nodig hebt, bestaan er achterpoortjes: “Als je acute hulp nodig hebt, ook psychisch, kan je altijd terecht bij de studentenartsen. Bovendien nemen wij (studentenpsychologen, red.) bij hoogdringende gevallen regelmatig afspraken tussen andere consultaties”, verklaart Vermeersch.
“De overheid behandelt geneeskundige consultaties anders dan psychische consultaties” – student Psychologie
Drempelvrees
Een van de problemen die de drempel vaak verhogen om een studentenpsycholoog te contacteren, is durf. Veel studenten stellen het te lang uit of durven niet omdat er nog steeds een stigma op rust. De UGent is met een aantal initiatieven bezig om die drempel te verlagen: “Er zijn tal van werkgroepen aan onze universiteit die zich daarmee bezighouden”, aldus Vermeersch.
Het is niet alleen een kwestie van de drempel te verlagen om naar een psycholoog te stappen. Volgens Vermeersch is er een algemene klimaatwijziging nodig rond metaal welzijn: “We moeten leren meer met elkaar te praten en we moeten dringend van de taboesfeer af.” Vermeersch vertelt dat ook hier al enkele initiatieven rond zijn opgestart: “We zijn bijvoorbeeld personeel zoals proffen en assistenten aan het opleiden om aan signaaldetectie te doen en dingen bespreekbaar te maken. We ondersteunen ook ‘Start To Talk’ en leiden de moderatoren daarvan ook op. Daarnaast hebben we de KLIK-app voor studenten ontwikkeld.”
Er zijn ook heel wat studenten die de weg (nog) niet vinden tot bij studentenpsychologen. Daarom werken ze aan een nieuw communicatieplan, dat meer afgestemd is op wat de student zoekt en niet alleen op wat ze aanbieden.
UGent verantwoordelijk?
“Je geestelijke gezondheid heeft een grote invloed op je studies”, deelt Vermeersch mee. Als onderwijsinstituut heeft de UGent een bepaalde verantwoordelijkheid naar haar studenten toe. Hoe meer de universiteit investeert in psychische ondersteuning, des te beter voor het mentaal welzijn van de student en des te beter de student studeert. De UGent biedt daar heel wat middelen voor aan, maar het grote financiële probleem is daarmee niet voor iedereen opgelost. Daarvoor kijken we best grootschaliger. “De overheid behandelt geneeskundige consultaties anders dan psychische consultaties”, stelt M. S., student Psychologie. Dat zie je onder andere in de terugbetaling van de mutualiteit. “Dat die twee disciplines zo verschillend benaderd worden, vind ik niet kunnen”, besluit ze.