Klassen in de klas


Ah Good Old England, land van wanhoop en vergane glorie. De Britten die er wonen rijden links, eten bonen als ontbijt, houden van een goede voetbalmatch en ze staan op het punt de grootste politieke kamikaze-actie aller tijden uit te voeren. Dat, en ze houden middels een elitair schoolsysteem een klassenmaatschappij in stand. Om een groot…

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 6/10/2019 – 17:49 door Dries Blon­trock

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

It’s a small club

Quizvraag: wat hebben David Cameron, Boris John­son en Jacob Rees-Mogg gemeen, naast het feit dat het drie con­ser­vatieve Britse politi­ci zijn? Als we scheld­wo­ord­cen­su­ur van de gemid­delde Amerikaanse talk­show toepassen, bli­jft er nog één iets over. Ze studeer­den alle drie af aan het pres­tigieuze Eton Col­lege. Eton is een van de befaamd­ste Britse privésc­holen, waar je meer dan 40.000 pond neertelt om bin­nen te rak­en. In post-Brexit­ter­men is dat dus een goeie 5 euro. Enkel 13- tot 18-jari­gen wor­den aan­vaard, maar er is een bijkomend cri­teri­um: je moet een jon­gen zijn.

De Brit­ten zijn alti­jd al wat tegen­draads geweest en hebben dan ook de keuze gemaakt om hun privésc­holen pub­lic schools te noe­men. De term ontstond in de 18e eeuw om zeven spec­i­fieke scholen aan te duiden, waaron­der Eton. Deze accepteer­den leer­lin­gen pas als ze het hoge inschri­jv­ings­geld en dito verbli­jf­skosten kon­den betal­en. De leer­lin­gen waren van over­al afkom­stig en dus waren de scholen niet lokaal, maar pub­liek. ‘Over­al’ valt vrij let­ter­lijk te nemen, de Brit­ten had­den immers nood aan officieren en ambtenaren om hun immense wereldrijk te besturen en stu­ur­den dus hele hor­den onder­da­nen naar de ver­ste uithoeken van de wereld. Deze ‘gen­tle­men’ stu­ur­den hun zonen dan naar de pub­lic schools, waar ze getraind wer­den om op hun beurt het rijk, al dan niet gewapen­der­hand, te dienen. Het is niet bij die zeven orig­inele scholen gebleven. Van­daag de dag zijn er ongeveer 250 van die soort privésc­holen, allen lid van de HMC oftewel de Head­mas­ters’ and Head­mistress­es’ Con­fer­ence, een soort van samen­werk­ingsver­band tussen de scholen.

Had er iemand nepo­tisme besteld?

Waterloo was won in Eton

Dat zoveel con­ser­vatieve kop­stukken ex-leer­lin­gen van Eton zijn, hoeft niet te ver­bazen. De school heeft doorheen de eeuwen de rep­u­tatie gekre­gen een wachtkamer te zijn voor de macht in het Verenigd Koninkrijk. Niet min­der dan twintig Britse (ex-)premiers studeer­den er ooit (Op het moment van pub­li­catie was Boris John­son nog aan de macht, red.) en ook een groot deel van de man­nelijke kant van de konin­klijke fam­i­lie genoot er zijn oplei­d­ing. Hoewel de school nu min­der eli­tair is dan vroeger en ook leer­lin­gen uit min­der gegoede klassen aan­vaardt, en zelfs finan­ciële ste­un biedt, valt ze bezwaar­lijk erg toe­ganke­lijk te noe­men. Een opval­lende sta­tistiek is immers dat één op vijf van de huidi­ge stu­den­ten de zoon is van een Old Eton­ian, een oud-leer­ling. Dit fenomeen is niet uniek aan Eton, andere pub­lic schools leggen gelijkaardi­ge sta­tistieken voor. Wie deel uit­maakt van dit zoge­naamde old boys net­work komt vak­er in de hoog­ste ech­e­lons van de maatschap­pij terecht. Had er iemand nepo­tisme besteld?

Highway to Hell (of toch minstens Downing Street)

Eton, en bij uit­brei­d­ing de meeste pub­lic schools, rollen een rode lop­er uit richt­ing macht en rijk­dom. Hun leer­lin­genbe­stand bestaat voor­namelijk uit kinderen uit de gegoede klassen en in de wan­del­gan­gen hangt de geur van nepo­tisme. Dit alles in het achter­hoofd gehouden is het niet geheel onl­o­gisch dat som­mi­gen Eton ervan ver­denken de klassen­maatschap­pij in het Verenigd Koninkrijk – die een stuk duidelijk­er aan­wezig is dan in Bel­gië – in de hand te werken. Het hoeft dan ook niet te ver­won­deren dat de link­erz­i­jde van het poli­tieke spec­trum in het Verenigd Koninkrijk niet erg opgezet is met de eli­taire sta­tus van deze (jongens)scholen. Zo opperde de Britse social­is­tis­che par­tij Labour onlangs dat ze de privésc­holen liev­er afgeschaft ziet. Maar ongeacht het aan­tal but­lers dat je in dienst hebt, de soep wordt natu­urlijk nooit zo heet gegeten als ze opge­di­end wordt.

Niet elke old boy is een bad boy.

Bad Boys 4 Life

Het voor­gaande kan miss­chien de indruk geven dat alle pub­lic schools oplei­d­ings­cen­tra zijn voor would-be Bond vil­lains. En dat is soms gewoon zo. Maar niet elke old boy is een poen­pakkende politi­cus, een bad boy als het ware. Over films gespro­ken, veel van uw favori­ete acteurs zijn waarschi­jn­lijk alum­ni van deze pres­tigieuze scholen. Denk maar aan Eddy Red­mayne, Tom Hid­dle­ston en Bene­dict Cum­ber­batch (Bad­gerdick Cabbagepatch/Wimbledon Ten­nis­match, red.) Hoewel Hid­dle­stons bek­end­ste rol wellicht die van een kwaadaardi­ge bore­ale god is, die een gevaar­lijke geno­ci­dale gek met een iet­wat onnatu­urlijke huid­skleur op de aarde loslaat en dat zelf niet over­leeft. Het kan natu­urlijk ook gewoon toe­val zijn, want er zijn geen verdere gevallen bek­end van de Britse upper class die zich schuldig maakt aan geno­cide.