Oorspronkelijk gepubliceerd op 4/11/2018 – 17:10 door Sixtine BérardKeanu Colpaert
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
De tentoonstelling De dames van de barok biedt een nieuwe blik op de barokke wereld: namelijk door het kunstenaarsoog van een vrouw. Nu denk je vast: “Huh? Waren er toen zelfs vrouwelijke kunstenaars?” Die vraag alleen al maakt de tentoonstelling de moeite waard. Deze vrouwelijke kunstenaars bieden een unieke kijk op een enorm door mannen gedomineerde tijd en tonen dat ze qua vakmanschap niet moeten onderdoen. We verzekeren je dat er parels tussenzitten; werken die je omver blazen en die zullen blijven beklijven.
Venetiaanse schoonheden
Sommige schilderijen hebben er dan ook een een lange reis op zitten, gewikkeld in de fluwelen doeken van een speciaal transport. Nog nooit is de fameuze Galleria degli Uffizi zo dicht en toegankelijk geweest: Maria Magdalena heeft het zachte Italië verlaten om de muren van het MSK te verlichten met haar gedrapeerde citroengele jurk.
Die intensiteit is terug te vinden in de vele werken: doordringende blikken, tastbare kleuren, waarheidsgetrouwe scènes maar ook harde, ietwat bloederige thema’s. Kun je niet tegen afgehakte hoofden? Dan is het misschien beter om toch die koffie te gaan drinken in de OR.
Halloween is nog niet voorbij
Achter deze thema’s, (vaak religieuze) portretten en stillevens, zit ook altijd een verhaal, waarmee de vrouwen subtiel laten merken wie ze zijn. Zo waren er veel autoriteiten waartegen ze zich moesten bewijzen. Hun stil protest tegen deze mannen aan de top staat in olieverf gegraveerd op schilderijen zoals Judith en haar dienstmeid met het hoofd van Holofernes van Artemisia Gentileschi, de ster van dit verhaal. Caravaggio was vast jaloers op Gentileschi en haar gevatte beheersing van clair-obscur, magistrale interpretaties van obscure mythes en rafelige verhalen.
Caravaggio was vast jaloers op Gentileschi en haar gevatte beheersing van clair-obscur
Dit emancipatorisch protest, gewapend met pigmenten en zachte potloden, beperkte zich echter niet tot Gentileschi. Zeven andere vrouwen beelden hun wereld af, elk met hun eigen nuance, waardoor binnen de tentoonstelling zelf heel wat unieke elementen zijn, en de eigenheid van de artiesten krachtig boven water komt.
Naast een kleine folder met uitleg, vind je ook doorheen de tentoonstelling genoeg handvaten om iets van de tentoonstelling en de kunstenaressen te begrijpen. Zo zijn er biografieën aan de muren en zelfportretten genoeg. Desalniettemin lijkt een van de sterktes van deze tentoonstelling ook hun mysterie, een bijna filmische kracht die de top van de barok kan evenaren.
“Ach Gott! Die Kunst ist lang, und kurz ist unser Leben”, sprak Goethe. Neem dus je tijd, laat je inspireren door deze atypische uitingen van schilderkunstig talent, verschuil je in de lichtschakeringen en hoor de kaarsen flakkeren.