Liefdadigheid tot bloedens toe

Vorig jaar nog had het Rode Kruis een cam­pagne met de slo­gan ‘Ver­vang mij’. Elk jaar zijn er ongeveer 40.000 donors die weg­vallen omdat ze te oud zijn, ziek wor­den of een andere veran­der­ing onder­gaan. Ook daarom bli­jven de acties voor stu­den­ten heel belan­grijk.

Voor som­mi­gen lijkt het een enge ervar­ing, met net iets te veel naalden. Anderen doen het al jaren. Om voor onze lez­ers te kun­nen getu­igen hoe dat pre­cies gaat, namen we de proef op de som en gin­gen we bin­nen de redac­tie op zoek naar twee vri­jwilligers. De ene vri­jwilliger zou zich aan­bieden op de Bloed­serieus-actie in het UFO voor haar eerst donatie ooit. De tweede klopte aan in het donor­centrum in de Sint-Pieter­snieuw­straat en had het al enkele keren eerder gedaan.

De eerste keer is altijd spannend

Vri­jwilliger één is in een nerveuze bui. Ze besluit haar eigen bewee­gre­de­nen nog eens te willen horen: “Waarom doe ik dit toch?” Ze over­handigt haar iden­titeit­skaart, laat zich reg­istr­eren en begeeft zich naar het hok­je om de vra­gen op te lossen. Men mag hopen dat ze op exa­m­ens iets vlug­ger is, want ze zou een extra half uur van­wege faciliteit­en wel kun­nen gebruiken. De verk­lar­ing blijkt al snel dat – net als op een exa­m­en – som­mige vra­gen ver­war­rend gefor­muleerd zijn of op het eerste gezicht weinig rel­e­vantie hebben. 

Na een bezoek­je aan de dok­ter lopen we verder naar een tafel waar we een bak­je met bloedza­kken, tubes, buizen en ander mate­ri­aal kri­j­gen. Daarmee moeten we ons naar de bed­den begeven. Hier vol­gt de eerste teleurstelling. Ik mag haar niet vergezellen voor ste­un en moet geduldig aan de kant wacht­en. “We moeten al op genoeg let­ten met die stu­den­ten zon­der dat er nog extra volk bij zit”, klinkt het. Ik kri­jg een lol­ly als troost, maar onze vri­jwilliger kri­jgt voor­lop­ig niets. Uit haar mon­delinge ver­slag blijkt het geen posi­tieve ervar­ing. Halver­wege het vullen van de zak is haar bloed gestopt met stromen en zelfs met al het kni­jpen in de wereld heeft ze het niet meer op gang gekre­gen. Op een iet­wat botte manier heeft de ver­pleeg­ster de bloedaf­name stopgezet en de donor op wan­de­len ges­tu­urd.

We ron­den af met een pro­motalk voor plas­mado­natie en de ont­vangst van een good­iebag met alco­holvrij bier en con­dooms. Het Rode Kruis is hard op zoek naar plas­madonors. Dit is min­der belas­tend voor de donor, omdat een deel van je bloed­cellen terug wordt gegeven nadat het plas­ma van je bloed­cellen is geschei­den met een bloed­cen­trifuge. Dit kan je ook vak­er dan een gewone bloed­do­natie doen, maar is enkel mogelijk in de bloed­do­natiecen­tra ver­spreid over heel Vlaan­deren.

Zachte zetels en Lotuskoekjes

Onze tweede vri­jwilliger heeft dit al vak­er gedaan en staat ontspan­nen aan de deur te wacht­en. Ze biedt zich aan de balie aan en een vrien­delijk gezicht legt ons nog eens uit hoe het werkt in dit bloed­do­natiecen­trum. De lijst met vra­gen is iets kor­ter dan diegene die je kri­jgt bij je eerste keer en dit gaat dan ook vlot­ter. Na het gesprek met de dok­ter ver­vol­gt ze haar tocht naar de ruimte met bed­den.

“We klet­sen wat, en voor we het weten is de zak vol”

Je hoeft er niet op te gaan liggen om te weten dat de zachte rode bed­den com­fort­a­bel­er zijn dan de veldbed­den die staan opgesteld in het UFO. Ernaast staan er kruk­jes voor ste­unende vrien­den, gezel­lig. We klet­sen wat met de ver­pleeg­ster, die ons vertelt dat stu­den­ten niet echt andere donoren zijn dan anderen. We mak­en het vol­gens haar zelfs net iets leuk­er. We kijken naar het nieuws op tv en voor we het weten, is de zak vol en mogen we ons ver­plaat­sen naar de laat­ste ruimte. Daar staan bek­ers water en mand­jes vol Lotus-koeken op ons te wacht­en.

Wat best ver­rast in de ver­schillen tussen onze twee vri­jwilligers is dat het net de bloed­in­za­melac­tie is die min­der gastvrij overkomt. De laag­drem­pe­ligheid van het donor­centrum is een groot voordeel. De mensen zijn er vrien­delijk, alles is duidelijk en je vrien­den mogen bij je bli­jven om je (andere) hand­je vast te houden. Wat je natu­urlijk niet kri­jgt, is een good­iebag. Je kri­jgt een spaarkaart en een koek­je.

Ziektes en teken 

Bloed geven vormt dus geen uni­verse­le ervar­ing. Onze twee redac­tiele­den ver­schilden als dag en nacht in hun mening over wat ze hebben doorstaan. Waar de geschreven ervar­ing van de eerste samengevat kon wor­den in ‘WTF NOOIT MEER’, stond de tweede open voor een zoveel­ste ver­volg aan haar donorver­haal.

Om te kijken hoe het zat met de ervarin­gen van andere stu­den­ten, namen we een kleine enquête af. Ongeveer zeven op tien stu­den­ten mag vol­gens de gestelde regels bloed geven. Niet mogen geven vin­dt vaak zijn verk­lar­ing in ver­rassend brave rede­nen. Zieke kind­jes en teken­beten komen het vaakst voor. Ook ons liefdesleven durft al eens in de weg te zit­ten, vooral bij homosek­suele stu­den­ten. Sinds kort mogen zij een jaar na het laat­ste homosek­suele con­tact doneren, maar zou jij een jaar vri­jwillig droog staan om bloed te kun­nen geven?

Iets min­der dan de helft gaf al eens bloed, en de eerste ervar­ing lijkt doorslaggevend. Wie de eerste keer een onvrien­delijke of fysiek slechte ervar­ing had, ging niet meer terug voor een tweede keer. Van dege­nen die nog nooit gedoneerd hebben, wil iets meer dan de helft het wel doen. Zij zijn er gewoon nog nooit toe gekomen. Voor hen zijn de vele affich­es, acties en het cen­traal gele­gen bloed­donor­centrum in de Sint-Pieter­snieuw­straat niet genoeg om hen eraan te herin­neren dat er in hun drukke schema nog tijd nodig is om lev­ens te red­den.

Wie het nooit of te nim­mer zou doen, heeft vaak angst voor naalden. Er is nog een zon­der­ling die beweert dat “Bloed prikken met naalden voor seuten is. Echte man­nen doen het met een mes boven een kom.” Dit zou dan weleens de verk­lar­ing kun­nen zijn voor de bew­er­ing dat echte man­nen aan het uit­ster­ven zijn.