Oorspronkelijk gepubliceerd op 2/10/2017 – 17:37 door Marthe Thys
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Nadat ze woedend haar kamer uit stormde omdat haar onenightstand ‘s nachts niet meer in staat was om het toilet te vinden (of zelfs maar te zoeken), en hij er dan niets beter op had gevonden dan in haar designkast te pissen, draaide ik me nog eens om in bed en vroeg luidop aan mijn eigen bedpartner: “Hebt gij ook zo veel zin in een Delhaize-lasagne van een euro?” Later vroeg ik me af hoe orkanen precies ontstaan. What’s up, Irma?
The basics
1. Als water warm wordt, dan verdampt het. Die damp zal stijgen. Eens die damp in hogere atmosferen terechtkomt, condenseert die en vormt kleine waterdruppels in de lucht, ook wel wolken genoemd. Zo valt er regen als het afkoelt.
2. Luchtdruk verplaatst zich van hoge– naar lagedrukgebieden. Als de lucht warm is, stijgt ze. Dat leidt tot een lageluchtdrukgebied op aarde. Verderop koelt die lucht dan af en daalt ze opnieuw, waardoor een hogeluchtdrukgebied ontstaat.
3. Om te begrijpen hoe een orkaan zich verplaatst, moet je weten waar de hoge- en lagedrukgebieden zich globaal bevinden. De lagedrukgebeiden bevinden zich op de evenaar en op 60 graden noorderbreedte en zuiderbreedte, de hogedrukgebieden bij de subtropen en de polen.
4. De meeste tropische orkanen komen tot stand in een gebied tussen 5 en 20 graden noorder- of zuiderbreedte. Daar gaan de luchtstromen naar de evenaar toe. Dat gebeurt omdat de zon de lucht op de evenaar verwarmt, waardoor daar een lagedrukgebied ontstaat. De warme lucht verplaatst zich naar het noorden en het zuiden. Daar koelt ze terug af en daalt ze terug af richting aarde, waar een hogeluchtdrukgebied ontstaat. De lucht verplaatst zich via de aarde terug naar de lagedrukgebieden bij de evenaar, of meer naar het noorden of zuiden toe.
5. Doordat de aarde rond haar as draait, stroomt de lucht diagonaal en dus niet loodrecht op de evenaar van het noorden naar het zuiden of omgekeerd.
On the origin of: Orkaan
Orkanen ontstaan door de combinatie van warm water en warme lucht. Het warme zeewater vormt de brandstof bij de ontwikkeling van een depressiekern (lagedrukgebied) tot een orkaan. Het zeewater moet minstens 26,5 graden zijn, wat we vinden bij de westkust van Afrika.
Het zeewater verdampt dan heel snel en stijgt met snelheden tot wel 100 km/u. Wanneer de waterdamp in hogere lagen van de atmosfeer terechtkomt, koelt die heel snel af. Bij deze condensatie komt een hele hoop energie en warmte vrij, waardoor die condens heel snel rond een oog van lage luchtdruk (hier zit de warmste lucht) begint te draaien. Als dit met snelheden hoger dan 120 km/u gebeurt, spreken we over een orkaan. Gebeurt dit in Azië, dan hebben we het over een tyfoon.
Lucht verplaatst zich van lage- naar hogedrukgebieden, en zo worden orkanen meegevoerd en komen ze aan land. Als een orkaan aan land komt, verliest het zijn brandstof, namelijk warm zeewater. Dan blijft alleen de condens over en valt er zware regen.
Ingewikkeld antwoord. Het antwoord op de lasagne-vraag was gewoon ‘ja’.