Verslafeloosheid


Onderzoek heeft aangetoond dat kaas even verslavend kan werken als bepaalde harddrugs. Op zich niet verrassend. Kaas is neukend lekker. Maar hoe werken verslavingen? Een exploratie van (on)vrijwillig middelengebruik.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 17/11/2016 – 18:51 door Nico­las Van Laere

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

KAAS

Wan­neer je aan ver­slav­ing denkt, denk je niet meteen aan kaas. Kaas is nochtans een baas. Kaas eten ter­wi­jl je luis­tert naar ‘Boss Ass Bitch’ van de meester­lijk fem­i­nis­tis­che musi­ci P.T.A.F. (een acronym voor het veelzeggende Pret­ty Tak­ing All Fades) is niet ver ver­wi­jderd van een religieuze ervar­ing. Jezus wie? Geef mij maar Kan­di, K’Duce, Alizée en een driehoek­je brie. Maar waarom werkt deze oude melk – want kaas is toch gewoon oude melk, niet? Ik ben geen kaas­boer, wel een kaashoer – zo ver­slavend? In kaas zit het eiwit caseïne, en caseïne en morfine ver­to­nen mol­e­c­u­lair een sterke gelijke­nis. Net als morfine werkt caseïne, wan­neer het afge­bro­ken wordt, in op de opi­aa­tre­cep­toren in het brein. Deze recep­toren ontkete­nen dan een reac­tie die je een goed gevoel geeft. En een goed gevoel is ver­slavend. Behalve als je masochis­tisch bent ingesteld. Maar dan zorgt pijn voor een goed gevoel, veron­der­s­tel ik. Dus eigen­lijk komt het op het­zelfde neer, maar met een omweg. Waarom makke­lijk, als moeil­ijk ook kan?

Gelukkig is kaas niet zo schadelijk als morfine. Behalve voor het milieu, maar de opwarm­ing van de aarde is toch een uitvin­d­ing van de Chinezen, zo heb ik onlangs ergens geho­ord. Bij wijze van weten­schap­pelijk exper­i­ment hield­en we in ons redac­tielokaal een kaasavond. Waren alle exper­i­menten maar zo lekker. En stink­end genoeg zodat je je niet meer zelf­be­wust hoeft te voe­len over die zweet­geur die con­stant rond je hangt.

DRUGS

Er zijn heel veel soorten drugs. Uppers, down­ers, hal­lu­cino­genen, noem maar op. Er is een fac­tor die al deze drugs met elka­ar verbindt: een lichamelijke afhanke­lijkheid, gepaard met ontwen­ningsver­schi­jnse­len wan­neer je ermee ophoudt. Behalve voor lsd, die drug is lichamelijk niet ver­slavend. Wat niet wil zeggen dat je er niet ver­slaafd aan kan rak­en. Het gaat bij lsd echter om een psy­chol­o­gis­che ver­slav­ing. Geen ontwen­ningsver­schi­jnse­len dus, maar je psy­che ver­langt er wel naar. Net als naar fri­et­jes eigen­lijk. Maar dan wat intenser, waarschi­jn­lijk. En ook met occa­sionele ran­dom flash­backs. Hoewel ik soms ook wel een flash­back heb naar een lekker pak fri­et.

Ontwen­ningsver­schi­jnse­len. Afkick­en. Absti­nen­tie. We horen er veel over (They tried to make me go to rehab, but I said no, no, no), maar wat houdt het in? De oorza­ak ligt bij up- of down­reg­u­laties van hersen­re­cep­toren. Waneer je een sub­stantie lang gebruikt, zullen de herse­nen de recep­toren die lang­durig gesit­muleerd wor­den omdat zij een posi­tief effect teweeg bren­gen, extra aan­mak­en. En omge­keerd zal het brein de recepetoren die geblok­keerd wor­den om negatieve emoties te blok­eren, min­der aan­mak­en. Wan­neer je stopt met het innemen van dit genotsmid­del, zal het aan­tal actieve recep­toren uit bal­ans zijn. Te veel ‘negatieve’ recep­toren of te weinig ‘posi­tieve’ recep­toren zullen zor­gen voor onaan­ge­name gevoe­lens, vaak het tegen­overgestelde gevoel dan bij het gebruik van het genotsmid­del. Bij het afkick­en van mar­i­hua­na kan slapeloosheid en agi­tatie optre­den, waar­door gebruik­ers snel terug­gri­jpen naar het mid­del. Ontwen­ningsver­schi­jnse­len voor mar­i­hua­na duren echter maar drie tot vijf dagen, dus niet te veel neuten. Voor hard­drugs zoals heroïne zijn ontwen­ningsver­schi­jnse­len vaak veel intenser, zoals pijn, grieperig gevoel en intense crav­ing. Ook na vijf dagen ben je bij heroïne van het erg­ste af, maar daar­na is het eerder psy­chol­o­gisch moeil­ijk. Zo’n psy­chol­o­gis­che ver­slav­ing is het zwaarst om aan te pakken, en dat is wat ze in afkick­cen­tra proberen te doen.

ROKEN

Stok­jes die je in brand steekt, waar je aan zuigt en inademt. Lijkt wel leuk, niet? Nee, eigen­lijk niet. Hoe dacht­en mensen ooit dat dat gezond was? Ah ja, adver­ten­ties waarin dok­ters zei­den dat het gezond was. Juist ja. Totaal niet moreel cor­rupt. Vijftig jaar lat­er, na tal­loze pogin­gen om lelijke (doch inter­es­sante) foto’s op sigaret­ten­pak­jes te zetten en waarschuwin­gen over uw onver­mi­jdelijke dood, leeft de sigaret nog steeds verder (in tegen­stelling tot uw lon­gen). Zoals iedereen hopelijk wel weet, is nico­tine het ver­slavende bestands­deel in tabak. Nico­tine stim­uleert voor­namelijk het adren­erge sys­teem en dopaminere­cep­toren. Onder het adren­erge sys­teem ver­staan we het sys­teem dat geac­tiveerd wordt door adren­a­line, met als resul­taat een ver­hoogde hart­slag en bloed­druk en een ver­min­derd hongergevoel. Eten is namelijk geen pri­or­iteit wan­neer je in lev­ens­gevaar bent (en op dat moment wordt adren­a­line dus vri­jgesteld). Dopamine is betrokken bij het ‘reward sys­tem’ in de herse­nen. Dit sys­teem wordt geac­tiveerd wan­neer je iets bereikt hebt waar je trots op mag zijn. Dus eigen­lijk is het gewoon instant grat­i­fi­ca­tion, zo’n sigaret. Je voelt je ges­laagd in het lev­en, zon­der er iets voor te doen. Dit sys­teem wordt trouwens bij alco­hol ook geac­tiveerd. Het lev­en kan toch schoon zijn, zon­der er iets van moeite voor te moeten doen. Niet moeil­ijk dat roken en drinken ver­slavend werken. Ik zou er het­zelfde gevoel van kri­j­gen als wan­neer ik dit artikel afgew­erkt heb. Dus waarom ben ik hier mijn tijd in aan het steken? Waarom doen we het alle­maal? Voor de roem? De eer? Nee, hier valt geen eer mee te win­nen. Miss­chien moet ik gewoon een sigaret gaan roken. Fuck dis shit.