“Alles van waarde is weerloos”

De woor­den ‘poëzie’ en ‘wan­de­len’ zijn niet bepaald tover­for­mules om het grote pub­liek te begeesteren. Wie wel fan is van het betere enjambe­ment, wordt in Gent ruim­schoots op z’n wenken bedi­end dankz­ij muurschilderin­gen, plakkat­en en een enkele neon­reclames. Voor de scep­ti­ci: die din­gen zijn toch betaald, dus kun je er net zo goed van prof­iteren. Of gewoon de fiets nemen.

Vrijzinnige vijftigers 

1. Rem­co Campert – ‘Verzet’ (Geuzen­huis, vlak naast de poort van de tuin van de St-Pietersab­dij)

Een gedicht met een hoge Insta­gramwaarde dankz­ij de ver­sregels die zo als inspi­ra­tional quote kun­nen dienen. Rem­co was in de jaren 50 zijn tijd ver vooruit. De inhoud past per­fect bij het Geuzen­huis dat sinds jaar en dag een broei­haard van vri­jzin­nig human­is­tisch gespuis is. Of zie het als een dikke mid­delvinger naar de katholieke buren, aan u de keuze. De stoet oud­ers met kleine kinderen die er voor­bij trekt op weg naar Kinepo­lis zal het alvast worst wezen, die ver­lan­gen hart­stochtelijk naar de 90 minuten relatieve rust die in het ver­schi­et liggen. We vergeven het hen.

2. Mar­cel Van Maele – ‘Nu er lanter­fan­terend twee ste­nen’ (St-Pieter­splein, links van de trap­pen)

Mar­cel geni­et buiten de muren van de Bland­i­jn weinig bek­end­heid. De volledig blinde dichter is nochtans zeer de moeite om te ont­dekken. Zijn gedicht­en zijn geen hap­klare brokken tekst zijn, maar voer voor fijn­proev­ers. Een lev­endi­ge dis­cussie over nation­al­isme en Bij­belse ref­er­en­ties ontspint zich tussen de redac­teurs. Poëzie met weer­haak­jes dus, dat op deze trap­pen gedrenkt in vogelpoep en schacht­enkots jam­mer genoeg par­els voor de zwi­j­nen is.

Archaïsche adel
3. Karel Van De Woestijne – ‘Wat is het goed aan ’t hart’ (Op de muur van de Blandijn, rechts van de trappen)

“Hoe kan je nu zacht­jes ver­liefd zijn?”, merkt een ervaren redac­teur op, “dat is echt bull­shit.” Tot zover de besprek­ing van dit nogal archaïsche gedicht. Inter­es­san­ter is dat de dichter zelf in een ver verleden les gaf aan de Uni­ver­siteit Gent. Van De Woesti­jne had nogal last van een ges­pleten per­soon­lijkheid en dat laat zich ook voe­len in zijn lat­ere werk. De geknipte per­soon dus om als boeg­beeld op de Bland­i­jn te hangen, als voor­beeld voor gen­er­aties geflipte en geniale docen­ten na hem.

4. Ste­fan Hert­mans -‘Geluk­straat, Gent’ (Muur van de Vooruit, aan de gel­dau­to­mat­en)

Goede lit­er­atu­ur roept vra­gen op, zo luidt het adag­ium. Ste­faan heeft dat goed begrepen. Maar waarom hangt het gedicht over de Geluk­straat in Gent niet in de Geluk­straat zelf? Wie kan de plat­te pathetiek ver­dra­gen? Wat heeft dit in god­snaam met de Vooruit te mak­en? De werkne­mers van de Vooruit moeten ons het antwo­ord schuldig bli­jven en sturen ons door naar Google voor meer info over ‘dienen poëet’. Tot zover de artistieke aspi­raties van het café.

Inter­mez­zo. Cru (Kouter)

We ruiken proev­ert­jes. Onze poëziewan­del­ing veran­dert in een sneukel­tocht. Eten is poëzie voor het lichaam.

5. Lut De Block – ‘Zoals een blad dat valt’ (Kouter, op de hoek met de Korte Meer)

Dit is kut­poëzie. De kitscherige woord­spel­ing met ‘gas’ en ‘as’ in een joodse con­text maakt ons een beet­je mis­selijk. Oh, en de per­son­ages het­en ook nog eens Judas en Judith. Lut is trouwens de enige vrouw die in het Gentse straat­beeld prijkt. Schaam u, Gent. Tijd voor een fem­i­nis­tisch man­i­fest. Inter­es­san­ter is de wenspaal waar grote en kleine wensen (‘Ik wens nen anderen lessen­roost­er’) op gek­leefd zijn en die een pak ontroeren­der zijn dan het zeem­zoete gezev­er over de dias­po­ra van bladeren.

“Dit is kut­poëzie.” 

6. Mau­rice Maeter­linck – ‘Serre d’en­nui’ (Ajuin­lei, vlak naast de muur van Dille en Kamille)

We ver­moe­den dat dit grootse poëzie is, maar omdat het gedicht enkel in het Frans op de muur prijkt zijn we daar niet zo zek­er van. Een ver­tal­ing zou hand­ig zijn. Iemand begint ‘Dit is Vlaamse grond’ te zin­gen. We kijken gege­neerd weg in de richt­ing van de ‘Blauwe Vogels’, een mooie lichtin­stal­latie die bij het gedicht hoort en ver­wi­jst naar het bek­ende toneel­stuk van Mau­rice – even verderop in deze Scham­per al omschreven als kapoen Mau.

Muzikale muren

7. Hugo Claus – ‘Achter deze gev­el hier’ (Oude Hout­lei, op de muur van de Hot­sy Tot­sy)

Hugo had een spe­ciale band met de Hot­sy Tot­sy. In 1983 werd zijn Het Ver­dri­et van Bel­gië in de fam­i­lieza­ak gep­re­sen­teerd. Het café doet hem alle eer aan met een mooie pre­sen­tatie van het gedicht. De SS-geschiede­nis en inter­naat­stra­nen van laat­stge­noemdes werk zijn zo ver­geten.

8. Paul van Ostai­jen - ‘Melopee’ (op de kade van de Koren­lei, vlak boven de water­spiegel)

Melopee is een prachtig gedicht dat leerkracht­en Ned­er­lands jam­mer genoeg kapot analy­seren met gewauwel over organ­isch expres­sion­isme. Stad Gent ver­pest het nog een beet­je meer door de let­ters niet te onder­houden. Tijd voor nog een man­i­fest. 

9. Luce­bert - ‘De zeer oude zingt’ (Vlas­markt, neon­let­ters op de muur van café Tre­f­punt)

“Alles van waarde is weer­loos” knet­teren de neon­let­ters. Geen enkele feestvierder op de Vlas­markt ontsnapt eraan. Poëzie kan ook een wake-up call zijn. Denk daar maar eens aan als u nog eens in de goot gaat liggen. Mooi gedaan.

“Poëzie kan ook een wake-up call zijn.” 

10. Paul Snoek  -  ‘Schilder­sver­dri­et’ (Vri­jdag­markt, op de muur van het Poëziecen­trum)

Niet bepaald het beste gedicht van Paul, maar het kan erg­er. Vooral de amper­sand in de eerste strofe strooit roet in het eten. En waarom hang je ‘Schilder­sver­dri­et’ op de muur van het Poëziecen­trum, alsof er geen arse­naal aan met­alyriek bestaat? Het gedicht beves­tigt wel op een grap­pige manier de mot­tigheid van het gebouw: wel willen, maar niet kun­nen.

We zijn lang genoeg op pad geweest en hebben weer nood aan vast voed­sel. En Irish cof­fee, hmm.