“Laten we de rangen sluiten”

Petra De Sut­ter

Toen in 1860 de vri­jzin­nige repub­likein Abra­ham Lin­coln in de VS verkozen werd tot pres­i­dent, gin­gen de Zuidelijke Stat­en zich afschei­den en verkozen zij op hun beurt de protes­tantse democraat Jef­fer­son Davis tot pres­i­dent. Gedurende vier jaar kenden de VS twee pres­i­den­ten. Er is veel geschreven over de vraag of de lev­ens­beschouwing van bei­de pres­i­den­ten een belan­grijke rol speelde in het con­flict, maar hun stand­pun­ten ten opzichte van de slav­ernij waren natu­urlijk wel rad­i­caal tegengesteld. De Amerikaanse burg­eroor­log werd een van de bloedig­ste oor­logen aller tij­den.

Rectorkwestie

Ook bij ons bestond des­ti­jds de tegen­stelling tussen katholieken en vri­jzin­ni­gen, die tij­dens de kon­ingskwest­ie en de school­stri­jd hoog oplaaide, maar de gemid­delde burg­er zou kun­nen denken dat dit anno 2017 niet meer zou spe­len. Wie de laat­ste weken de rec­torverkiezin­gen aan de UGent in de media en de sociale media heeft gevol­gd, kri­jgt echter de indruk dat er aan onze uni­ver­siteit niet veel veran­derd is sinds de negen­tiende eeuw.

Dis­crim­i­natie en con­flicten ontstaan door­gaans wan­neer men zich focust op één iden­titeit­saspect en vergeet dat mensen veel meer gemeen hebben met elka­ar dan wat hen van elka­ar onder­schei­dt. Of iemand nu gelovig of vri­jzin­nig is, wat doet het er toe, zolang dit niet uit­mondt in dog­ma­tisme en intol­er­antie.  En daar­toe bestaat weinig risi­co, als ik bei­de duo’s kan­di­daat-rec­tor en ‑vicerec­tor een beet­je ken. Mij maakt het niet uit welke hobby’s zij hebben, waar ze op vakantie gaan of wie hun part­ner is. Ik zal hen beo­orde­len op hun pro­gram­ma om een van de groot­ste onder­wi­js- en onder­zoeksin­stellin­gen van ons land te lei­den. Zo maakt hun lev­ens­beschouwing me eigen­lijk ook niet uit. Plu­ral­isme betekent in de eerste plaats respect voor ander­mans over­tuig­ing. Mensen moeten beo­ordeeld wor­den op hun daden, niet hun ide­olo­gie.

“Plu­ral­isme betekent in de eerste plaats respect voor ander­mans over­tuig­ing” 

Stop de beschadiging

Van­daag is de eerste ronde van de rec­torverkiez­ing achter de rug, en over enkele dagen gaan we verder. Alles is nog mogelijk, en als ik bei­de programma’s met elka­ar vergelijk zie ik inder­daad veel meer gelijkenis­sen dan ver­schillen. De ver­schillen wor­den vooral in de sociale media uitver­g­root, zoals dat bij echte verkiezin­gen ook alti­jd het geval is, maar ook na echte verkiezin­gen moeten de rangen ges­loten wor­den, coal­i­ties ges­meed en beleid gevo­erd. Zo ook aan onze uni­ver­siteit. Het schouwspel dat de laat­ste weken werd opgevo­erd door voor- en tegen­standers van bei­de kan­di­daat­duo’s, gevoed door anon­ieme getu­igenis­sen in de media en op de spits gedreven op Twit­ter en Face­book, is beschadi­gend voor onze uni­ver­siteit. Het lijkt erop dat som­mi­gen nog liev­er de UGent beschadi­gen dan de ’tegenkan­di­daat’ te zien win­nen. Dat is iets wat mij ver­won­dert in een acad­emis­che omgev­ing.

“Het lijkt erop dat som­mi­gen nog liev­er de UGent beschadi­gen dan de ’tegenkan­di­daat’ te zien win­nen.” 

Ons mot­to is “Durf denken”, of anders gezegd alles kri­tisch in vraag stellen en je eigen opinie vor­men en er dan naar han­de­len. Hier hoort anderen beschadi­gen niet bij. Met open vizier de stri­jd aan­gaan en op basis van argu­menten in een dis­cussie je punt proberen mak­en, ja. Maar met respect voor de per­soon. Want na de verkiezin­gen zullen de nieuwe rec­tor en vicerec­tor een ploeg moeten lei­den om samen beleid te voeren. En dan zullen we met z’n allen door dezelfde deur moeten en het belang van onze uni­ver­siteit bovenop stellen. Als er diepe won­den ges­la­gen wor­den en ego’s beschadigd zijn, kan dat moeil­ijk zijn.

Pluralisme als sterkte

Lat­en we inzien dat een uni­ver­si­taire rec­torverkiez­ing een geor­gan­iseerde kracht­met­ing moet zijn op basis van pro­gram­ma en feit­en, niet op basis van ide­olo­gie en opinies. Het moet dus gaan om voorstellen die onze weten­schap­pelijke excel­len­tie ver­beteren, om onze jonge mensen nog beter op te lei­den en voor te berei­den op wat hen te wacht­en staat, om pogin­gen om onze interne democ­ra­tie te ver­sterken en onze gov­er­nance struc­tu­ur te ver­beteren, en om al onze medew­erk­ers en stu­den­ten de beste kansen te bieden, met respect voor gen­dergelijkheid en aan­dacht voor diver­siteit.

Onze uni­ver­siteit heeft de belan­grijke taak om als onder­wi­js- en onder­zoeksin­stelling onze samen­lev­ing vorm te geven en om samen met de andere uni­ver­siteit­en Vlaan­deren op de kaart te zetten in de wereld. De uitdagin­gen in deze geglob­aliseerde wereld zijn immers niet min. Uni­ver­siteit­en moet de mensen aflev­eren die bij­dra­gen tot wel­vaart en welz­i­jn, lei­d­inggeven­den, denkers en doen­ers, en ook mensen die morele ver­ant­wo­ordelijkheid opne­men voor de wereld van mor­gen. In tij­den van cri­sis, van nationale en inter­na­tionale polaris­er­ing en dreig­ing, hebben we meer dan ooit sterke lei­ders nodig.

Gis­teren nog kwa­men duizen­den weten­schap­pers over­al ter wereld op straat om te pleit­en voor meer aan­dacht en financier­ing voor weten­schap­pelijk onder­zoek. Als over de oceaan fond­sen voor weten­schap­pelijk onder­zoek wor­den ver­min­derd en milieua­gentschap­pen wor­den ont­man­teld ten voordele van de uit­brei­d­ing van het mil­i­tair appa­raat, moeten we ons als aca­d­e­mi­ci sol­idair tonen. Weten­schap is en bli­jft essen­tieel voor onze vooruit­gang, maar ook voor onze democ­ra­tie en vri­jheid. En uni­ver­siteit­en zijn essen­tiële onafhanke­lijke instellin­gen die erg belan­grijk zijn voor de verdedig­ing van deze waar­den.

“Het hoger belang van de UGent en onze samen­lev­ing moet op de eerste plaats komen.” 

De geschiede­nis van de Amerikaanse burg­eroor­log, die zek­er niet alleen rond het afschaf­fen van de slav­ernij draaide, is iedereen gek­end. Hij kostte aan meer dan 600.000 mensen het lev­en. Nadi­en ontwikkelden de Verenigde Stat­en zich tot de wereld­macht die ze van­daag nog steeds is. Lat­en we aan de UGent de troepen verza­me­len en stop­pen met elka­ar te bekam­p­en, want dat is een beschamend schouwspel. Plu­ral­isme moet onze sterk­te zijn en bli­jven, niet een zwak­te. Het hoger belang van de UGent en onze samen­lev­ing moet op de eerste plaats komen. De rec­tor en vicerec­tor van de UGent hebben hier­bij een grote ver­ant­wo­ordelijkheid. Ik wens hen veel suc­ces.