Ziek van eenzaamheid

Een­za­amheid gaat in eerste instantie gepaard met negatieve gevoe­lens van leegte, ver­dri­et, angst en zin­loosheid. Maar het ver­hoogt daar­naast ook het risi­co op een heel aan­tal ziek­tes, zoals de ziek­te van Alzheimer en coro­n­aire hartziek­ten. Het heeft dus niet alleen een invloed op het psy­chol­o­gisch wel­bevin­den, maar even­zeer lichamelijke gevol­gen. Wat zijn die gevol­gen en wat is de con­nec­tie?

Eenzame aapjes

De uit­spraak dat een­za­amheid slecht is voor de gezond­heid lijkt vanzelf­sprek­end. Maar recent heeft de weten­schap de waarheid van deze uit­spraak nog­maals aange­toond. Weten­schap­pers van de uni­ver­siteit van Cal­i­fornië en Chica­go onder­zocht­en of een­za­amheid door het aan­passen van onze lichaam­s­cellen ons vat­baarder zou mak­en voor virale infec­ties of een effect kon hebben op ons immuun­sys­teem. Ze onder­zocht­en daar­voor het leuko­ci­et­gen, dat instaat voor het bescher­men van het lichaam tegen infec­ties.

Dit deden ze bij 141 vol­wassen mensen en een groep resusaap­jes die sig­nalen van soci­aal isole­ment ver­toon­den. Tij­dens het onder­zoek werd opge­merkt dat er bij de een­zame mensen en aap­jes meer activiteit kon vast­gesteld wor­den in de genen die ontstekin­gen pro­duc­eren en min­der activiteit in de genen die het lichaam bescher­men tegen ziek­te. Van zodra de een­zame aap­jes door de onder­zoek­ers besmet wer­den met een virus, gin­gen ze er ook sneller op achteruit dan de niet-een­zame aap­jes.

Een­za­amheid kan nog tot een hoop andere medis­che aan­doenin­gen lei­den, zoals de ziek­te van Alzheimer of enkele hart- en vaatziek­ten

Hieruit blijkt dus dat er een cor­re­latie bestaat tussen een slecht immuun­sys­teem en een­za­amheid, maar daar bli­jft het niet bij. Een­za­amheid kan nog tot een hoop andere medis­che aan­doenin­gen lei­den, zoals de ziek­te van Alzheimer of enkele hart- en vaatziek­ten. Overi­gens wijzen een hoop dok­ters er ook op dat een­zame mensen vaak een onge­zon­der lev­en gaan lei­den. Veel mensen die in een soci­aal isole­ment lev­en, hebben de neig­ing zichzelf ook let­ter­lijk op te sluiten. Hier­door is er een gebrek aan beweg­ing en kan er zelfs een impact zijn op de vari­atie van hun dieet.  

Eenzame jongeren

Uit een onder­zoek van de Kon­ing Boudewi­jn­sticht­ing blijkt dat één op de vier oud­eren blijk geven een ‘sterk soci­aal isole­ment’ te ervaren. Reken­ing houdend met het effect dat zo’n isole­ment kan hebben op je gezond­heid, mak­en een hoop experts zich erg zor­gen om de lev­en­skwaliteit van onze senioren. Iets om over na te denken als je weer eens beslist de bom­ma in het rusthuis niet te gaan bezoeken.

Een­za­am zijn wordt echter te vaak enkel geas­so­cieerd met oud­er wor­den. Vol­gens soci­oloog Ger­ine Lod­der is een­za­amheid bij jon­geren een erg onder­schat prob­leem. Een­za­amheid is namen­lijk een sig­naal­func­tie van het lichaam die je vertelt dat je meer aan­dacht moet best­e­den aan je sociale relaties. Het is dus een emotie die even­goed bij jong als bij oud kan voorkomen. Sinds haar onder­zoek, dat spec­i­fiek focuste op een­za­amheid bij jon­geren, pleit Lod­der er dan ook voor dat er meer aan­dacht moet wor­den geschonken aan dit prob­leem. Zo zouden mensen die al op jon­gere leefti­jd leren omgaan met een­za­amheid beter voor­bereid zijn om het prob­leem aan te pakken eens ze oud­er zijn. Dit kan wel eens van grot­er belang zijn dan we vaak besef­fen, want de gevol­gen van een­za­amheid voor het lichaam zijn zeer ver­re­gaand.