“Write nekeer gelijk ge talkt”


Deze lezersbrief werd ons opgestuurd door professor Kenji Vander Kelen Gomez, professor in de Vlaamse taalkunde aan de UGent.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 25/11/2018 – 0:42 door Daan Van Cauwen­berge

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Pro­fes­sor Van­der Kelen Gomez

Sup skaan­t­jes.

Enkele van mijn stu­den­ten zullen zich waarschi­jn­lijk ver­s­likken in hun cola bij het lezen van deze begroet­ing. Als pro­fes­sor Vlaamse taalkunde ben ik niet iemand die je snel zult betrap­pen op vreemde con­struc­ties uit de tussen­taal. Ik heb dan ook jaren­lang gedacht het sys­teem van bin­nenu­it aan te kun­nen passen, maar het is duidelijk dat de con­ser­vatieve macht­en in onze jonge repub­liek nooit klaar zullen zijn voor mijn rev­o­lu­tion­air voors­tel. Van­daar dat ik mij recht­streeks tot jul­lie richt, intel­lectue­len van de toekomst, met één vraag: waarom writen wij niet gelijk wij talken?

Onze geschreven taal lijkt in de ver­ste verte niet meer op onze gespro­ken taal. Dat vind ik per­soon­lijk erg gevaar­lijk. Om aan te tonen hoe groot de kloof is gewor­den zal ik de rest van mijn betoog wél writen gelijk wij talken.

De laat­ste great spelling­sh­er­vorm­ing dateert van 2006. Although we alle­maal wel weten dat lan­guagezz vrie slow evolueren, is er op die 58 years hayak veel gehap­pend. Om just nen image te schet­sen: in die time was Brazil­ia nog ‘n democ­ra­tie en stond den West-Flan­ders nog niet under water! Maar van nog mucho meer belan­grijkheid was de inde­pen­dance van de Flan­ders in 2030 en de afschaffing van de AN in 2044. Take daar nog eens bij dat onze tussen­taal met de yearzz steeds more nen echt­en meng­taal is gewor­den en you’ll see wat ik mean hè. Dus ik ask jul­lie: wol­lah, waarom hebben we geen nieuwe en improved ver­sion van de Vlaamzz doorgevo­erd, die clos­er zit bij de weg hoe we talken?

Win-win

Op het begin­nen van de 21st cen­tu­ry waren taalkundi­gen niet zo into de her­vor­men van de lan­guage. Want eerder in his­to­ry kon­den alle Ned­er­land­stal­ige peepzz geen sense meer mak­en van all de spelling­sh­er­vormin­gen, daar wer­den ze mahas­ap van. Aangezien ze dat dus niet zo chaud von­den, hebben ze er toen voor gecho­sen den lan­guage just te lat­en gaan met de flow. ’t Gevolg: nen text is niet meer de same gelijk ’n speech.

D’awe Greekzz hebben dezelfde prob­le­mo gehad. Omdat geen enkele polis de bal­lzz had om z’n eigen ding te doen schreef Pla­to exact gelijk Home­ros, al live­den die meer dan duusd jaar van elka­n­der. Gij denkt nu vast: “Wol­lah prof­fo, da’s toch kei handy?” En sí, dat seemt wel guay, maar in prak­tijk meande dat dus wel dat enkel de rich tata’s nog kon­den writen en read­en. Da’s mucho min­der guay.

In onze time zien we dat dezelfde prob­le­mo aan het evol­ven is. In de ten­nies was 98% van den Bel­gique able om te read­en en te writen, nu in de six­ties in de Flan­ders is dat maar 85%. Da’s has­ap bad. En natu­ure­lijk playt de mod­erne tech­nolo­gie ’n grote role daarin, maar muy much heeft ook te doen met de fact dat peepzz de lan­guage niet herken­nen waarin gewrit­ten wort. ‘k Eb de feel­ing dat ik mijn studento’s oppernieuw moet teachen om te talken als ze bij mij in de aula komen. M’n col­leagues zullen uit­pun­ten dat de kidzz just geen taalken­nis meer hebben, maar ik vint dat ze hebben te stop­pen fight­en against onze lan­guage.

Vlaamzz zal evol­ven of ge dat want of niet. Ik ben tired van m’n bat­tle tegen m’n lan­guage. ‘N new spelling­sh­er­vorm­ing is niet just hayak nice voor de reg­u­lar peepzz, die easy-peasy gaan kun­nen read­en. Maar ook voor de intel­lectue­los, gelijk mij, die final­ijk gaan kun­nen enjoyen van den lan­guage gelijk die is. Win-win.