Oorspronkelijk gepubliceerd op 26/03/2020 – 23:30 door David Michiels
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Glijmiddel voor de pro
De meeste professionals weten uit ervaring dat wanneer twee objecten tegen elkaar schuren, de temperatuur serieus kan oplopen. Soms is het dan ook noodzakelijk om de wrijving enigszins te verminderen zodat alles opnieuw vlot glijdt. Een Chinees onderzoeksteam had dit goed begrepen en verkreeg positieve resultaten door een poreuze 3D-structuur van grafeen toe te voegen aan het smeermiddel. In de woorden van de onderzoeker Bingli Pan: “De tribologische eigenschappen van het composiet zijn buitengewoon, zelfs onder zeer heftige glijomstandigheden.” Grafeen, in combinatie met paraffine, bleek een effectieve vulstof te zijn door zijn uitzonderlijke sterkte en wrijvings– en slijtagevermindering. Het zijn eigenschappen die direct leiden tot de verhoogde levensduur en een lager energieverbruik van machines.
Egyptisch blauw is wauw
De oude Egyptenaren (ca. 3300 – 332 v. C.) zagen blauw als een edele kleur en wilden graag het vrij dure mineraal turkoois en het zeer kostbare ultramarijn namaken. Zo ontstond uit een gebakken mengsel van kopervijlsel, kalk en een speciaal soort zout het Egyptische blauw dat vandaag door velen aanzien wordt als het eerste synthetische pigment. Het werd gedurende duizenden jaren gebruikt en je vindt het door zijn populariteit dan ook vaak terug in de keramiek uit die tijd. Onlangs was er opnieuw enthousiasme voor deze grootvader onder de kleuren, toen onderzoekers aan de Universiteit van Göttingen ontdekten dat het pigment ‘uitermate geschikt’ is als fluorofoor dat menselijke cellen markeert in de microscopie en optische beeldvorming. De nanoschilfers van dit kleurmiddel zijn stabiel, schijnen fel en bleken de structuren niet af: eigenschappen waarmee de onderzoekers mikken op nieuwe doorbraken in het biomedisch onderzoek.
Bijgrafenisondernemer
In bijenkolonies veranderen de taken naargelang de leeftijd: de jonge bijen verzorgen de larven, de oude bijen beschermen het nest en verzamelen, onder andere, stuifmeel, nectar en water. Bijen van middelbare leeftijd, ten slotte, hebben de twijfelachtige eer om hun (half)dode vliegende vriendjes vijftig tot honderd meter buiten het nest te dumpen. De kadavers zijn herkenbaar doordat een levende bij een feromoon afscheidt dat wegvalt wanneer het beestje de geest geeft en koud wordt. Ecoloog Wen Ping onderzocht dit door dode bijen enkele graden op te warmen op een petrischaaltje. Uit de resultaten bleek dat deze uren later werden opgeruimd dan bijen die koud bleven, waarschijnlijk omdat het gas bij de opgewarmde bijen nog steeds vrijkwam.