Wetenschapskort

CSI maar dan in het echt

Zoom and enhance! Als je ooit al tv gekeken hebt, dan is de kans groot dat je op de memegoud­mi­jn gestoten bent die Amerikaanse mis­daad­series zijn: ‘CSI’, ‘NCIS’, ‘Hawaii Five‑O’, ga zo maar door. In elk van deze series wordt er wel eens gebruik gemaakt van de won­der­baar­lijke tech­nolo­gie waar­bij van een wazige foto een ultra­scherp 4K-beeld gemaakt wordt, door een­voudig­weg in te zoomen. Jam­mer genoeg bestaat deze truc, althans zoals hij wordt voorgesteld op tele­visie, niet. Maar hele­maal sci­encefic­tion is het niet. Zo kun­nen wazige beelden en video’s, zelfs zeer oude uit de 19e eeuw, geüp­grad­ed wor­den naar 4K. Dit wordt gedaan met behulp van AI, of toch een rudi­men­taire ver­sie ervan. De AI vult de lege pix­els in op basis van patroon­herken­ning in de foto’s. Wij ver­welkomen alvast onze robot­fo­to over­lords.

Viruskiller qu’est-ce que c’est?

Coro­na is alomte­gen­wo­ordig in de media. We hebben het hier natu­urlijk over het virus, niet het rot­slechte bier. Zoals bij elke ziek­te wordt er haastig gezocht naar een behan­del­ing. Weten­schap­pers aan de uni­ver­siteit van Genève deden onder­zoek naar viru­ci­dale stof­fen. Dat zijn stof­fen die virussen verni­eti­gen en die een mogelijke oploss­ing bieden voor de coro­na-uit­braak. Deze virus­do­ders kun­nen niet vaak gebruikt wor­den voor medis­che doelein­den omdat ze meestal zeer tox­isch zijn, denk bijvoor­beeld aan bleek­mid­del. De huidi­ge medici­j­nen werken dus vaak met virus­rem­mers, die de groei van virussen moeten tegen­houden. In Zwit­ser­land zijn weten­schap­pers er nu in ges­laagd om bepaalde suik­ers virus­do­dende ken­merken te geven. Aangezien deze suik­ers niet gevaar­lijk zijn voor het menselijk lichaam, kun­nen ze dus mogelijk ingezet wor­den als medici­jn.

Plug-in brein

Jack­ing into the matrix lijkt een verre droom; een stekker in je brein steken en in een com­put­er lev­en is zó sci­encefic­tion dat het waarschi­jn­lijk nooit werke­lijkheid wordt. Toch is er op het vlak van stekkers in hoof­den vooruit­gang geboekt. Zo is een Spaanse neu­ro-inge­nieur erin ges­laagd om een blinde vrouw haar zicht gedeel­telijk terug te geven. Dit deed hij door een bril met een cam­era in het brein van de vrouw te pluggen. Dat niet alleen: de ‘stekker’ was ook in staat om impulsen direct naar het brein te sturen. De vrouw speelde een spe­ciale ver­sie van Pac-Man, waar­bij het beeld recht­streeks naar haar brein gepro­jecteerd werd. Daar kan zelfs VR een pun­t­je aan zuigen. Toch is het einde van blind­heid nog niet in zicht, want het sys­teem zit nog in de exper­i­mentele fase en is niet geschikt voor lang­durig gebruik. Ten slotte is het niet zon­der gevaar om elek­tro­den in je brein te installeren en ze ver­vol­gens weer weg te halen.