Wetenschapskort

Ruimterommel

Van peuk tot riet­je; Moed­er Aarde is besmeurd met vervuil­ing en het is de taak van de mens om dat eigen vuil op te ruimen. Wat te doen als dat afval tot 720 km boven het aar­dopper­vlak zweeft? Sinds het begin van de ruimte­vaart in 1957 zijn er ongeveer 8400 satel­li­eten de ruimte in geschoten en van de momenteel vijf­duizend rond de aarde zwevende objecten werken er nog amper twee­duizend. ESA (Euro­pean Space Agency, red.) tek­ende daarom een con­tract met de Zwit­serse start-up Clear­Space om Ves­pa met een robot terug naar bene­den te halen. De hon­derd kilo­gram wegende adapter van de Vega-raket cirkelt al sinds 2013 boven onze hoof­den, na de instal­latie van een satel­li­et die de veg­e­tatie op aarde mon­i­tort. Als de voor­berei­d­ing goed gaat, wordt de robot in 2025 afge­vu­urd. Duurza­am is de missie niet, want het kamikaze­ser­viceruimteschip zal Ves­pa vast­gri­jpen en in de atmos­feer sleuren, waar ze bei­den zullen opbran­den: hon­der­den miljoe­nen euro’s die let­ter­lijk in vlam­men opgaan.

Lekker met de meiden keta

In Sil­i­con Val­ley, het mek­ka van de vreemde trends en rages, is het al een tijd­je bek­end, maar bij de meeste gezond­hei­ds­go­eroes doet de term micro­dos­ing onder­tussen ook al een bel­let­je rinke­len. Hier­bij wor­den drugs zoals lsd of andere psy­che­del­i­ca fre­quent gebruikt in minieme hoeveel­he­den, zodat de klassieke effecten niet veroorza­akt wor­den. Je ziet geen dwer­gen in het behang, maar gebruik­ers spreken van sub­tiliteit­en als een ver­hoogde cre­ativiteit, helder­heid en con­cen­tratiev­er­mo­gen. Psy­chol­o­gisch onder­zoek heeft intussen ook aange­toond dat het micro­doseren van ket­a­mine, tra­di­tion­eel een dieren­ver­dov­ingsmid­del, gebruikt kan wor­den als behan­del­ingsku­ur tegen een alco­holver­slav­ing. Dr. Ravi Das van de Uni­ver­si­ty Col­lege Lon­don zag dat de asso­ci­atie ‘pil­sje als beloning’ men­taal overgeschreven kon wor­den en dat de drang naar alco­hol bij de test­groep sig­nif­i­cant ver­min­derde door een intra­veneus keta-infu­us.

Mythbusters: Rudolf

Sinds 1939 is Rudolph the Red-Nosed Rein­deer, dankz­ij de Amerikaanse schri­jver Robert L. May, een cru­ci­aal deel van de ker­st­folk­lore. De ben­jamin onder de negen rendieren van de Ker­st­man zou zo een schi­j­nende rode neus hebben, als bak­en in het gure win­ter­weer. Leuk ver­haalt­je, maar er schuilt waarheid achter. Rendieren hebben in hun ruik­er een dicht netwerk van adert­jes, met wel 25 pro­cent meer capil­lairen dan een mens. Onder­zoek­ers vergeleken de neusgat­en van gezonde mensen en die van een vri­jwilliger die hon­derd mil­ligram cocaïne had ges­noven met de nasale holtes van nuchtere rendieren. Hun neusjes wer­den effec­tief roziger na een inspan­ning door­dat hun tal­rijke bloed­vat­en ver­wi­jd­den. Helaas ver­liep de cre­atie van Rudolf niet geheel weten­schap­pelijk accu­raat, want man­nelijke rendieren ver­liezen hun gewei al begin decem­ber, ter­wi­jl vrouwelijke dat pas doen in de lente! Ach, lang leve het patri­ar­chaat.