Wetenschapskort

Pandora’s genetica

De biol­o­gis­che wereld stond in rep en roer toen weten­schap­per en pro­fes­sor biolo­gie He Jiankui onlangs via YouTube liet weten dat hij ’s werelds eerste genetisch gemod­i­ficeerde baby’s tot lev­en had gebracht. Hij claimt aan de hand van in-vit­ro­fer­til­isatie embryo’s gemaakt te hebben en deze ver­vol­gens in het een­cel­lig sta­di­um gemod­i­ficeerd te hebben aan de hand van een nieuwe, rev­o­lu­tion­aire tool genaamd CRISPR-Cas9. Door juist dat ene spec­i­fieke gen uit te schake­len, te knip­pen, zouden de pas­ge­boren tweel­ingzus­jes nu resistent zijn tegen HIV-infec­ties. Onmid­del­lijk vol­gde enorm veel kri­tiek vanu­it alle weten­schap­pelijke hoeken, die het een inbreuk op de ethiek noe­men. He Jiankui zou in een toekom­stige paper duid­ing bieden. In de tussen­ti­jd bli­jft er onduidelijkheid over de effec­tiviteit van de ingreep, alhoewel som­mige weten­schap­pers poneren dat de doos van Pan­do­ra geopend is en we deze moeten sluiten vooraleer de gevol­gen onher­stel­baar zullen zijn.

Whisky met een vreemd smaakje

Idee: wat als we nu eens de urine van type twee dia­betes­patiën­ten puri­fiëren en de verkre­gen suik­er gebruiken in de make­lij van sterke drank? ‘Absurd’ is een gepaste term. Maar onder­zoek­er in de bio­medis­che tech­nolo­gieën, James Gilpin, heeft juist dat gedaan. Door suik­er­rijke urine van oud­ere dia­beti­ci te zuiv­eren als ware het lei­d­ing­wa­ter, kon hij met behulp van de verkre­gen suik­er­mol­e­culen het gist­ing­spro­ces van het graanbeslag ver­snellen (nor­maal wordt die suik­er verkre­gen uit het zetmeel van het beslag). De hoog­waardi­ge sin­gle malt whisky wordt op het einde van de rit ook gebot­teld met de naam en de leefti­jd van de donor. Het is uit­er­aard niet makke­lijk verkri­jg­baar en werd ten­toongesteld op enkele designereven­e­menten in het VK en de VS. De artistieke con­nois­seurs onder ons zullen het kun­stzin­nig noe­men, maar ver­moedelijk zullen de alledaagse liefheb­bers het bij hun oude, vertrouwde John­nie Walk­er houden.

The Walking Uterus

De allereer­ste baar­moed­er­trans­plan­tatie is een feit en kadert in een piloot­studie vanu­it de UGent, die onder­zoekt wat de mogelijkhe­den zijn om de baar­moed­er van een hersendo­de donor te trans­planteren bij een vrouw met een niet- of onderon­twikkelde baar­moed­er. Voorafge­gaan door sub­stan­tiële medis­che en psy­chis­che screen­ing, wordt er een IVF-pro­ce­dure ges­tart. Als gedurende een jaar de inge­plante uterus niet afgestoten wordt, en er vol­doende gezonde embryo’s gek­weekt zijn, zal men een hier­van inplanten bij de vrouw. De bedoel­ing is echter om de zwanger­schap op 37 weken via keiz­er­snede te finalis­eren en de baar­moed­er opnieuw te ver­wi­jderen. Med­icatie tegen afs­tot­ing houdt immers veel risico’s in op lange ter­mi­jn. Dit veel­belovende alter­natief voor adop­tie en draag­moed­er­schap zou de ide­ale oploss­ing zijn voor vrouwen die door genetis­che ongeschik­theid hun moed­er­wens niet kun­nen vervullen.