Wetenschapskort


Brute pech, zeg “De dinosauriërs had­den echt veel pech.” Zo luid­de de con­clusie van een recent Japans onder­zoek. Iedereen kent het ver­haal van de beruchte plan­e­toïde die 66 miljoen jaar gele­den de dinosamen­lev­ing deed bezwijken. Op zich al een opmerke­lijke tegen­valler, want ruimterot­zooi van die grootte durft slechts heel zelden in de buurt van de…

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 4/12/2017 – 8:34 door Arthur Jacobs

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Brute pech, zeg

“De dinosauriërs had­den echt veel pech.” Zo luid­de de con­clusie van een recent Japans onder­zoek. Iedereen kent het ver­haal van de beruchte plan­e­toïde die 66 miljoen jaar gele­den de dinosamen­lev­ing deed bezwijken. Op zich al een opmerke­lijke tegen­valler, want ruimterot­zooi van die grootte durft slechts heel zelden in de buurt van de aarde te komen. Nu blijkt echter dat de inslag­plaats in Chicx­u­lub (Mex­i­co) ongeveer de slechtst mogelijke was. Het ges­teente daar zit vol met kool­wa­ter­stof­fen en zwav­el. Het ene zorgde voor een nucle­aire win­ter en het andere voor zure regen. Was de plan­e­toïde enkele lut­tele kilo­me­ters verder neerge­ploft, dan zouden de dino’s nog steeds het aardrijk regeren. Moge het een troost bieden: de leemte die de dinosauriërs achter­li­eten, werd gretig opge­vuld door andere opwindende dieren zoals ham­sters en buidel­rat­ten.

Medicijnen on steroids

Bars­tende hoofd­pi­jn, dus even een pijn­stiller slikken en op je bed liggen? Over enkele jaren lijkt het hopeloos ver­oud­erd, als je Sergiy Minko en zijn collega’s van de Uni­ver­si­ty of Geor­gia mag geloven. In de toekomst drukken we allen een staaf­mag­neet tegen ons hoofd bij een migraineaan­val. De Amerikaanse chemi­ci bouwen immers aan een nieuwe gen­er­atie medici­j­nen die van buiten het lichaam bestu­urd kun­nen wor­den. De pil­let­jes zouden wor­den vast­ge­maakt aan een tweedelige motor­mol­e­cule waarop een laag­je ijze­rox­ide is aange­bracht. Door het ijz­er aan te trekken met een mag­neet, zou je de med­icatie een­voudig naar de pijn­lijke plek in je lichaam kun­nen sturen. Het klinkt miss­chien als een veeleer teleurstel­lende truc voor op feestjes, maar de tech­niek kan hand­ig zijn om de neven­ef­fecten van zware med­icatie te beperken.

Goede wijn behoeft geen krans

Wan­neer we ‘wijn’ horen, denken we vooral aan lan­den als Frankrijk en Ital­ië. Op een goede dag kun­nen we ook Chili, Argen­tinië en Zuid-Afri­ka uit ons geheugen opgraven. Toch staat de wieg van de wijn­tra­di­tie ergens heel anders: de sin­is­tere bergen van de Kauka­sus. Azer­bei­dz­jan, Iran en Georgië bekvecht­en al decen­nia lang over wie het eerste op het lumineuze idee is gekomen om druiv­en­sap te fer­menteren. Een recente opgrav­ing bewi­jst dat de titel die laat­ste toe­be­hoort: een team arche­olo­gen dolf vlak­bij Tbil­isi, de hoofd­stad van Georgië, potscher­ven met cit­roen- en wijn­steen­zu­ur­resten op. Daarmee is Stal­ins favori­ete druiven­nat min­stens duizend jaar oud­er dan de vroegere oud­ste wijn, die in het Iranese Zagros­ge­bergte werd gevon­den.