Wetenschapskort

Als een paal boven water

Zon­der te drinken droog je uit tot een ver­schrompelde perzik, en als ze je verk­wikkende douche afne­men, kom je ook niet ver. Maar ver­gis je niet: het poten­tieel van water reikt nog veel verder. Wan­neer de Mick­ey Mouse achter de water­mol­e­cule ont­bon­den wordt in zui­v­ere stof­fen, vor­men de twee H’s samen de ultieme brand­stof van de toekomst. Water­stof is een volledig schone brand­stof waar­van het enige afval­prod­uct – u raadt het nooit – water is. Dat fraaie plaat­je werd tot op heden echter teni­etgedaan door­dat water­stofatomen ver­knocht zijn aan zuurstof: het kostte te veel energie om water­stof los te mak­en. Amerikaanse weten­schap­pers hebben nu ein­delijk een oploss­ing gevon­den: in de omgev­ing van het elek­tro­nenop­slor­pende ceri­um valt water veel makke­lijk­er uiteen. Voor water­stof­gas lonkt de weg richt­ing wereld­dom­i­nantie.

Damn, dinosaurs

Dinosauriërs zijn een bran­dend actueel the­ma. Hoezeer wij ook ver­schillen, onze soort is verenigd door de gedeelde liefde voor dino’s. Geen mens is ongevoelig voor hun schat­tige sala­man­deroog­jes. De beroemd­ste van alle­maal is uit­er­aard de Tyran­nosaurus rex. Een recente opgrav­ing door een inter­na­tion­aal team van pale­on­tolo­gen plant de kon­ing ste­viger dan ooit op zijn troon. Ze ont­dek­ten in Lesotho, in het zuiden van Afri­ka, pootafdrukken van meer dan een halve meter breed. De beesten zelf zouden ongeveer negen meter groot geweest zijn en zouden net als de T‑rex tot de megate­trapo­den beho­ord hebben. De sporen dateren van 200 miljoen jaar gele­den, waar­door ze 50 miljoen jaar oud­er zijn dan de Tyran­nosaurus rex. De opgrav­ing beves­tigt dus wat de dino­fans al langer wis­ten: de kon­ing heeft een glo­rievolle voorgeschiede­nis.

Zeurende zeevruchten

Een onder­zoek van de Franse fys­i­oloog Jean-Charles Mass­abuau toont aan dat gelu­id­shin­der een serieuze impact kan hebben op de kwaliteit van onze oesters. Het is niet iets waar we vaak bij stil­staan; we hebben het al druk genoeg met onze buren voor het gerecht te dagen wegens dril­boren om half acht ’s ocht­ends. Toch is het prob­leem grot­er dan we denken. Hoewel er uit­er­aard min­der gelu­ids­bron­nen zijn in de oceaan, plant gelu­id zich ongeveer vier keer sneller voort in het water dan in de lucht. Het gedre­un van scheepsmo­toren en boor­plat­for­men reikt dus tot diep in de habi­tat van vele zeewezens. Het staat vast dat heremietkreeften en mos­se­len zich min­der snel voort­planten en ook oester­pop­u­laties wor­den geteis­terd door gelu­idsover­last. Ontzie je arme buren dus, en vecht voor een serenere oceaan, in de naam van zeevrucht­en!