Wetenschapskort

FODwatte?

Langeaf­s­tand­lop­ers kun­nen last hebben van plotse buikkram­p­en, met alle gevol­gen van dien. De Aus­tralis­che Dana Lis deed onder­zoek naar waarom hard­lop­ers last kun­nen hebben van een plotse – ahum – ‘ont­last­ings­be­hoefte’. Tij­dens het lopen stroomt er blijk­baar min­der bloed naar de dar­men, wat onze spi­jsver­t­er­ing kan ver­storen. Lis raadt het daarom af om voor het lopen FODMAPs bin­nen te spe­len: Fer­menteer­bare Oligosac­carides, Dis­ac­carides, Mono­sac­cha­rides en Poly­ols. Die zijn terug te vin­den in onder meer tar­we­pro­ducten, melk, fruit en groen­ten. Door­dat deze carbs moeil­ijk te vert­eren zijn in de eerste helft van de dar­men, zullen de gaspro­duc­erende darm­bac­ter­iën ze fer­menteren in de tweede helft. Voor mensen met het Prikkel­bare Darm Syn­d­room is dit dagelijkse kost. Met als gevolg: buik­loop en de queeste naar een ont­last­ingsspot bin­nen je loop­par­cours.

The MuStank King

Het duri­an­fruit (Durio zibethi­nus) uit Zuid-Oost-Azië staat bek­end om zijn weerz­in­wekkende geur. Die bestaat vol­gens experts uit een mix van rotte eieren, uien en vuile sokken. Er zijn ongeveer 30 duri­an­vari­anten waar­van de pop­u­lairste onder de naam Musang King door het lev­en gaat. Pro­fes­sor Bin Tean Teh van Duke-NUS Med­ical School in Sin­ga­pore onder­zocht waar de stank van de “king of fruit” zijn oor­sprong vin­dt. Zijn onder­zoek traceerde de oor­sprong van de duri­an terug tot ruim 65 miljoen jaar gele­den. Anders dan zijn soortgenoten zoals katoen en cacao, evolueerde de duri­an met een overg­erep­re­sen­teerd MGL-gen (methio­n­ine gam­ma-lyase, red.). Dit zorgt voor een extreem grote hoeveel­heid zwavelverbindin­gen, die gekop­peld aan eth­yl­een een enorme walm aan stinkstof­fen veroorza­k­en. Deze stinkstof­fen trekken apen aan, die de vrucht gaan ver­sprei­den.

Een neus voor geuren

Uit een studie van Pro­fes­sor Pin­to aan de Uni­ver­si­ty van Chica­go bleek dat de kans op demen­tie dubbel zo hoog ligt bij oud­eren die een slechte reukzin hebben. Tij­dens het wel­gek­ende Snif­fin’ Sticks exper­i­ment moesten de 3000 proef­per­so­n­en de geuren van ver­schil­lende vilt­s­tiften herken­nen: peper­munt, vis, sinaas­ap­pel, rozen en leer. 78,1% behaalde een goede score en herk­ende zek­er vier geuren. Na vijf jaar wer­den alle proef­per­so­n­en opnieuw gecon­tacteerd. Wat bleek nu? 80% van de deel­ne­mers die tot drie geuren had herk­end, was dement gewor­den. De verk­lar­ing hier­voor is terug te vin­den in de werk­ing van de her­stel­lende stam­cellen, gesitueerd in de hip­pocam­pus én in het geursys­teem. Werken de stam­cellen goed, dan heeft de per­soon zow­el een goed geheugen als een goede reukzin op lat­ere leefti­jd.