Water, aarde, vuur, O2


Niet elke wetenschapper houdt zich bezig met proefbuizen, deeltjesversnellers of lasers. Dr. Schamperstein kiest voor een theoretische aanpak en baant zich een weg door formules, berekeningen en kennis om zijn licht te laten schijnen over een prangende maar absurde vraag.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 18/11/2018 – 17:27 door Emi­lie Devreese

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Water. Aarde. Vuur. Lucht. Lang gele­den leef­den de vier naties in vrede samen, maar alles veran­derde toen… de Vuur­natie besloot om het Aarder­ijk te lat­en mee­ge­ni­eten van hun wel­vaart door het op goedbe­doelde, edoch hard­handi­ge wijze te kolonis­eren. Alleen de Avatar, meester van alle vier de ele­menten, kon ze stop­pen. Maar toen de wereld hem het meest nodig had, besloot Avatar Roku dat dit het uit­gelezen moment was om ver­mo­ord te wor­den en vond zijn reïn­car­natie, Avatar Aang, het dan weer een goed idee om zich een eeuw lang te ver­stop­pen in een ijs­berg.

Klassieke elementen

Bin­nen de vier volk­eren die in het Avatar-uni­ver­sum lev­en, zijn er mensen die in staat zijn om zich meester te mak­en van hun nationale ele­ment. Maar wat besturen ze pre­cies? ‘De vier ele­menten’, zou je waarschi­jn­lijk zeggen. Maar weten­schap­pelijk zijn er geen stof­fen die overeenkomen met ‘vuur’ of ‘aarde’. Een prob­leem dus.

Al sinds de Oud­heid verkondi­gen grote denkers uit ver­schil­lende cul­turen hun ideeën over het bestaan van vier of vijf klassieke ele­menten. Zo stelde Boed­dha dat water stond voor cohe­sie en flex­i­biliteit, aarde voor hard­heid en inflex­i­biliteit, vuur voor warmte en lucht voor mater­iële leegte. Vol­gens de Griekse filosofen, waaron­der Empe­do­cles en Hip­pocrates, waren er dan weer vijf ele­menten die ook ver­bon­den waren aan de ver­schil­lende lichaamss­ap­pen: water werd ver­bon­den met sli­jm, aarde met zwarte gal, lucht met gele gal en vuur met bloed.

Daar­naast poneer­den de oude Griekse filosofen zoals Demokri­tos ook dat elk ele­ment een eigen gewicht had en dat ze elk waren samengesteld uit ver­schil­lende deelt­jes met een spec­i­fieke geometrische vorm. Die kle­in­ste deelt­jes noemde hij ‘atom­en’, een naam die daar­na is bli­jven hangen. Zo zou aarde bijvoor­beeld bestaan uit kleine kubus­jes. Het vijfde Griekse ele­ment was de Aether, een niet-aards ele­ment waaruit de plan­eten gemaakt waren en dat sym­bool stond voor de leegte waarin alles zich voort­be­weegt. Het per­son­age Kon­ing Bhu­mi, een gekke aard­kon­ing en oude vriend van Aang, is dan weer gebaseerd op de Hin­doeïstis­che benam­ing voor ‘Aarde’, waar ook een onder­scheid werd gemaakt tussen water, aarde, vuur, lucht en aether.

Oxidemeesters

De mak­ers van het pro­gram­ma hebben zich waarschi­jn­lijk vooral gebaseerd op deze klassieke visie, maar dat verk­laart nog niet wàt ben­ders exact sturen. Sturen ze mol­e­culen? Dan zouden we kun­nen zeggen dat water­meesters H2O sturen, aangezien water in zow­el vloeibare, als vaste, als gazeuse vorm uit deze samen­stelling van water­stof en zuurstof bestaat? Maar hoe zit het dan met vuur- en lucht­meesters? Lucht bestaat uit ver­schil­lende gassen, en dus ver­schil­lende chemis­che samen­stellin­gen. Ook vuur valt niet uit te drukken in één enkele mol­e­cule, aangezien het een plas­ma is dat ontstaat uit de energie die vrijkomt wan­neer een brand­bare stof in con­tact komt met zuurstof en warmte.

Zow­el bij water, vuur als lucht vin­den we ook het bestand­deel O, of oxi­den. Kun­nen we dan sug­ger­eren dat ben­ders oxi­den kun­nen besturen, en dat de mogelijkheid om bepaalde bindin­gen van dit ele­ment te manip­uleren genetisch bepaald is? Hoe zit het dan met aard­stu­ur­ders, die niet alleen aarde, maar ook metaal, zand, dia­mant en zelfs lava kun­nen sturen? Ook in rots en steen kan men oxi­den vin­den en bestaan er in de chemie ver­schil­lende met­al­en, waar­van alu­mini­um, ijz­er, sodi­um, mag­ne­sium, potas­si­um en tita­ni­um het meest voorkomen in de aard­ko­rst. Aard­stu­ur­ders besturen dus waarschi­jn­lijk als enige groep een com­bi­natie van oxide met een metaal. Best wel met­al, dus.