Vrouwenrechten

“Eigen­lijk zouden er geen vrouwen­recht­en moeten zijn.” Mar­leen Tem­mer­man glim­lachte wrang toen ze deze woor­den uit­sprak. Ze ver­vol­gde met “Er zouden eigen­lijk ook geen kinder­recht­en moeten zijn, alleen mensen­recht­en. Helaas is het zo dat de recht­en van vrouwen en kinderen nog steeds het meest geschon­den wor­den.” Zelden zoveel hoof­den in een audi­to­ri­um van de Bland­i­jn in over­drive gezien. Zelden fiet­ste een gast­sprek­er ook zo elo­quent en grap­pig om gruwelijke foto’s in haar slides als Tem­mer­man.

Dolle Mina

Haar vakge­bied, gen­i­tale ver­mink­ing in Afri­ka, was de aan­lei­d­ing van de lez­ing. In haar ervar­ing in Kenia zag ze inter­es­sante ten­densen die deze men­son­waardi­ge prak­tijken in stand houden. Zo zijn de man­nen vaak niet vra­gende par­tij omdat het een ‘vrouwen­za­ak’ is die hen verder niet aan­be­langt, en zijn het daar­ente­gen de oud­ere gewaardeerde vrouwen die uitvo­erders zijn, met een hoog loon, ondanks hun medis­che onkunde. De rede­nen voor de ver­mink­ingsri­tus zijn vaag en niet-religieus, maar cul­tureel. Zo zouden de moed­ers geloven dat onbesne­den vrouwen geen ‘echte’ vrouwen zijn, en dat het onvrucht­baarheid veroorza­akt. Het tegen­deel is natu­urlijk waar. Ver­mink­ing en weef­selvorm­ing vor­men lat­er vaak serieuze prob­le­men. Anderz­i­jds vormt uit­stot­ing door de gemeen­schap ook een realiteit waar niet-gemu­tileerde meis­jes flink wat last mee kun­nen kri­j­gen.

“Laat het nieuwe fem­i­nisme alstublieft tol­er­an­ter zijn” 

Maar het betoog ging ook verder dan haar vakge­bied: de actu­aliteit rond verkracht­ing liet de gynae­cologe niet onberoerd. Geweld op vrouwen is de west­erse wereld nog niet uit, “en dat zal met de nieuwe pres­i­dent niet beteren”, betoogde ze. Toen Tem­mer­man vroeg wie in de zaal zich ‘fem­i­nist’ noemde, kon je een speld horen vallen. Onder­getek­ende zag aarze­lende han­den omhoog gaan en vond hun aan­tal teleurstel­lend laag. Toen ze even erna een defin­i­tie gaf die ‘fem­i­nist’ omschri­jft als ‘iemand die gelijkheid wil tussen man en vrouw’ ging ze ervan uit dat nu wel meer mensen hun hand omhoog zouden steken. Toch liet ze prag­ma­tisch geen nieuwe stem­ming door­gaan en ver­vol­gde met de woor­den: “We hebben nood aan een nieuw fem­i­nisme. Een zon­der de con­no­taties van de Dolle Mina’s – want eigen­lijk willen we aan de grond het­zelfde.” Tussen de regels door lezen we daar een mea cul­pa. Het ‘oude’ fem­i­nisme heeft gefaald door te lang met het vingert­je te willen wijzen. Het leed aan (vaak blanke) bek­er­ings­d­wang die geleid heeft tot ver­al­ge­mening en zelfs extrem­isme. In die kuil mag het nieuwe fem­i­nisme niet trap­pen. Laat het alstublieft tol­er­an­ter zijn voor iedereen.