Oorspronkelijk gepubliceerd op 22/09/2019 – 21:38 door Daan Van Cauwenberge
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Soms zijn er woorden die heel belangrijk worden in de wereld, maar we eigenlijk niet goed begrijpen. Geef bijvoorbeeld maar toe dat je de dag na het referendum hebt moeten opzoeken wat ‘Brexit’ precies inhield. En de meesten onder ons hebben waarschijnlijk nog steeds geen idee wat er precies in 2008 gebeurd is op Wall Street.
Waarschijnlijk bevindt de handelsoorlog tussen de VS en China, of ‘Trade War’ zoals hij ook door onze media vaak genoemd wordt, zich ook in die categorie. Dit conflict sleept al sinds januari 2018 aan en geeft op een gigantische schaal vorm aan onze wereldeconomie en de individuele levens van verschillende mensen. Vandaar deze kleine samenvatting voor mensen die mee willen zijn met de evolutie van het conflict.
De America Firstdoctrine
‘China niet stelen! China niet stelen!’
Hoewel de handelsoorlog, zoals alles wat de president van de grootste economie ter wereld aanraakt, in ons collectief bewustzijn een grote Trumpsticker op zich draagt, is het idee van een handelsoorlog met China een idee dat al langer besproken werd door Amerikaanse politici. Volgens veel hooggeplaatste ministers en adviseurs binnen Trumps administratie loopt de VS ieder jaar miljarden dollars mis door oneerlijke handel met China.
Zo beschuldigen ze China ervan verantwoordelijk te zijn voor hun steeds verder uitbreidende trade deficit, of een ‘handelstekort’ in ’t schoon Vlaemsch. Zo’n handelstekort ontstaat wanneer een land veel meer producten importeert dan dat het exporteert. Klassiek was de VS eerder een land met een handelsoverschot, oftewel een land met meer export dan import, maar dat is veranderd sinds het begin van de 21ste eeuw. Sommigen geven de Chinezen de schuld van dit plots groeiende tekort, aangezien zij hun munt artificieel lager proberen te houden dan de dollar, wat leidt tot een hele hoop handelsvoordelen.
Volgens veel hooggeplaatste ministers en adviseurs binnen Trumps administratie loopt de VS ieder jaar miljarden dollars mis door oneerlijke handel met China
Verder wordt China ook beschuldigd van een hele hoop andere wanpraktijken, die hen een oneerlijk voordeel zouden verschaffen ten opzichte van de VS. Zo heeft president Trump hen beschuldigd van bedrijfsspionage en van het systematisch proberen bemachtigen van nieuwe Amerikaanse technologieën door Amerikaanse bedrijven op te kopen. Alhoewel de validiteit van een hoop van president Trumps claims sterk betwist kan worden, is China in het verleden wel al vaker op de vingers getikt door de World Trade Organization (WTO) voor het verbreken van handelsakkoorden.
Un ‘Trade War’, c’est quoi?
Tot zover Trumps redenen om een oorlog te ontketenen, maar nu weten we nog steeds niet wat een handelsoorlog precies is. Er zijn veel manieren om te reageren op de handelsproblemen. Een land kan proberen een nieuw handelsakkoord te sluiten met strengere voorwaarden of kan aan een derde speler, zoals de WTO, vragen om de handel tussen de twee landen strenger te controleren. Trump koos echter het pad dat door de meeste economen als de slechtst mogelijke optie wordt gezien: dat van protectionisme.
Een handelsoorlog ontstaat wanneer twee landen dit soort handelsremmende maatregelen in sneltempo tegen elkaar beginnen af te kondigen
Een land kan bepaalde maatregelen nemen om zijn eigen markt tegen andere markten te beschermen. Het klassiekste voorbeeld hiervan zijn ’tarieven’, dat zijn een soort belastingen die je moet betalen op producten als je ze importeert. Tarieven zijn echter zeer impopulair, aangezien internationale organisaties die vaak zien als een rem op de vrije markt. Er zijn ook een heleboel andere maatregelen die een land kan treffen los van tarieven om handel te belemmeren. Zo zijn er bijvoorbeeld quota, een limiet op de hoeveelheid producten van een bepaalde soort, of antidumpingwetten, die proberen te voorkomen dat landen producten invoeren die goedkoper zijn dan die van hun binnenlandse concurrenten.
Een handelsoorlog ontstaat wanneer twee landen dit soort handelsremmende maatregelen in sneltempo tegen elkaar beginnen af te kondigen. Deze maatregelen kunnen dan blijven escaleren en een impact hebben op zowel de nationale als de internationale economie.
Boeren in de frontlinie
De eerste tarieven werden door president Trump afgekondigd op 22 januari 2018 en waren gericht op zonnepanelen en wasmachines, twee producten die de VS importeert van de Chinese markten. Die eerste tarieven werden later gevolgd door nieuwe tarieven op staal en aluminium in maart, opnieuw klassieke Chinese producten, en een openlijke uitspraak van Trump dat hij graag meer tarieven ter waarde van vijftig miljard dollar zou willen opleggen. Dat kon Xi Jinping, leider van China, niet meer negeren en begin april 2018 kondigde China tarieven aan op 128 Amerikaanse producten. De handelsoorlog was een feit. Ondertussen is het conflict geëscaleerd tot een situatie waarin de Amerikaanse tarieven een waarde van 360 miljard dollar aan Chinese goederen blokkeren en de Chinezen een waarde van 110 miljard dollar aan de Amerikaanse.
En zoals in iedere oorlog zijn het de armsten die het hardst getroffen worden. In beide landen hebben sommige bedrijven zich aan de realiteit moeten aanpassen dat er plots een veel kleinere markt is voor hun producten. Dit leidt niet alleen tot een kleinere winstmarge of zelfs verlies, maar ook tot faillissementen en een in het algemeen zeer onzekere situatie voor miljoenen mensen. In de VS zijn het zo ironisch genoeg vooral de boeren, mensen die op Trump gestemd hebben, die het hardst getroffen worden.
Trump omringd door wereldleiders
2008+11
Maar economische problemen blijven niet beperkt tot de Amerikaanse economie. De financiële onzekerheid, die vooral te voelen is op de aandelenmarkten, heeft zich uitgebreid naar een hele hoop handelspartners van zowel China als de VS. Zo zijn er op dit moment nog geen grote Aziatische economieën die meteen gevaar lopen op een recessie, maar dreigen kleinere economieën zoals die van Hongkong en Singapore wel kopje-onder te gaan.
Zoals in iedere oorlog zijn het de armsten die het hardst getroffen worden
Ook Europa wordt niet gespaard door de oorlog. Vooral Duitsland, de grootste economie van de EU, dreigt zware klappen te krijgen door het handelsconflict. Duitsland is een land dat heel erg vertrouwt op zijn export naar landen zoals China en de VS. Maar het is juist deze export die nu geremd wordt en ook nog eens net in de industrietakken waar de Duitsers bekend voor zijn. Niemand blijft dus gespaard in deze onnozele economische oorlog.