The female lens

De eerste dag van Film Fest Gent zat vol met prachtige films die de kijk­er meeslepen en beroeren. En dan was er ‘Un beau matin’ door Mia Hansen-Løve.

San­dra (Léa Sey­doux) bevin­dt zich in een kan­tel­mo­ment van haar lev­en. Nadat haar man stierf, ging ze met haar dochter in Par­i­js wonen. Haar vad­er was ooit een geniale filosoof, maar takelt razend­snel af. Dat is waar ‘Un beau matin’ rond draait: San­dra zorgt voor iedereen, maar vergeet daar­door zichzelf. Na de dood van haar man schenkt ze geen aan­dacht meer aan de liefde, tot een knappe vriend plots terugkomt van een ont­dekkingsreis. Hij heeft een vrouw en zoon, maar toch begin­nen ze een hart­stochtelijke affaire. Seks, sar­casme en exis­ten­tiële vra­gen … een op en top Franse film dus. 

Het ver­haal bez­it bit­ter weinig diep­gang, waar­door ook de emoties niet bin­nenkomen bij de kijk­er. Als San­dra voor de derde keer een traan laat op de bus, lijkt het bij­na komisch. Alles lijkt te draaien rond de affaire en het ver­lies van haar vad­er, maar ook deze zak­en bli­jven enorm opper­vlakkig: de affaire wordt tweemaal stopgezet en weer opges­tart zon­der een veran­der­ing in atti­tude of sit­u­atie, en de relatie tussen San­dra en haar vad­er zou heel hecht moeten zijn, maar er wordt nooit gehint naar herin­ner­in­gen die dat beves­ti­gen.

Na bij­na twee uur van dit ‘will they, won’t they’-ver­haal, gaat er een zucht van oplucht­ing door de zaal wan­neer de aftitel­ing tevoorschi­jn komt. Het was vecht­en tegen de slaap door een fun­da­menteel gebrek aan ver­haal. ‘Un beau matin’ wek­te geen grein­t­je sym­pa­thie op voor de per­son­ages, enkel een lach of wat lichte irri­tatie.

Joy (Elis­a­beth Banks), een huisvrouw in het Chica­go van de jaren 70, is zwanger. Wan­neer ze plots ineen­stort, blijkt dat haar hart een volledi­ge zwanger­schap niet zal halen. Het zieken­huis wil niet ingri­jpen, tenslotte haalt 50 % van de vrouwen met deze aan­doen­ing het gewoon. Joy zoekt naar een manier om haar zwanger­schap af te breken en komt dan terecht bij ‘Call Jane’, een col­lec­tief dat vrouwen aan een abor­tus helpt. Een kor­re­lig beeld, de ken­merk­ende vinylplaten­ruis in de muziek en een tele­foon met een krul­s­no­er. Het is duidelijk: we zijn in de jaren 70. In de sfeer­schep­ping van deze film klopt alles.

De manier waarop regis­seur Phyl­lis Nagy een niet-offi­ciële abor­tus besloot uit te beelden, gri­jpt je bij de keel. In een steriele ruimte met een dok­ter die je als een tand­wielt­je van zijn win­st­mod­el ziet, met nie­mand om je hand vast te houden. De scène bli­jft je bij, zoals enkel een goeie scène dat kan doen. Wat verder in de film wordt duidelijk dat het niet alleen draait om het ver­haal van het klassieke blonde, rijke hoofd­per­son­age. Er zijn zoveel rede­nen om een abor­tus­in­greep te lat­en doen en het col­lec­tief oordeelt niet. De diver­siteit die aan bod komt, is prachtig.

Toch lijkt het ver­haal op momenten iets te sim­plis­tisch. Joy lijkt wel erg snel over haar abor­tus heen te ger­ak­en, de vol­gende scène is ze gewoon weer de oude. Ze heeft geen pijn en totaal geen slecht gevoel. Dat is natu­urlijk mogelijk, maar het is ook een beet­je een plat­ge­trapt film­cliché dat een juiste keuze een intern con­flict uit­sluit.

‘Alcar­ràs’ is een klein dor­p­je in Cat­alonië, Span­je. De gelijk­namige film, door Car­la Simón, is een momen­top­name uit het lev­en van een fam­i­lie perziken­tel­ers. De fam­i­lie leeft al gen­er­aties lang van het land en de oog­sten, tot blijkt dat de eige­naar het land wil verkopen en er zon­nepan­e­len op wil zetten. De fam­i­lie raakt verdeeld over hoe ze moeten omgaan met dit nieuws. Dat is ongeveer ook waar het ver­haal stopt. De tel­ers vor­men een heel grote fam­i­lie, maar de ver­ban­den wor­den nooit echt duidelijk gemaakt. Er is een puberende dochter die alti­jd gefrus­treerd lijkt, een zoon die nooit iets goed doet en drie kleine kinderen die in de velden spe­len. Welke kinderen van welke vol­wasse­nen zijn, is bij momenten moeil­ijk te vol­gen. De per­son­ages wor­den ook niet echt geïn­tro­duceerd. Soms duiken ze plots op met de uit­leg: “Zij wonen niet hier, maar in de grote stad.” De kijk­er moet zelf dan maar kiezen of ze zijn gekomen om te helpen met de oogst, of voor de grote fam­i­lier­aad.

Wel is de omgev­ing prachtig in beeld gebracht. De stil­staande beelden in deze film zijn echte par­elt­jes, maar het ver­haal is zoek. Het einde laat de kijk­er vooral ver­ward achter. Niets wordt verder uit­gelegd en een oploss­ing is er al hele­maal niet. Dat is ook niet alti­jd nodig, maar dan is er wel een ander eind­punt nodig. ‘Alcar­ràs’ is een mooi dorp om een vakantie door te bren­gen, maar de film is niet meteen een aan­rad­er.

Keiz­erin Sisi is een fascinerend figu­ur. Niet alleen omdat haar naam bestaat uit een ver­dubbel­ing van het Spaanse woord voor ‘ja’, maar ook omdat ze Oost­en­rijk en Hon­gar­i­je voor een tijd­je heeft eenge­maakt. Dat is eigen­lijk alle achter­grond die je als kijk­er nodig hebt, omdat deze film absolu­ut niet draait rond de his­torische gebeurtenis­sen omtrent de keiz­erin.

‘Cor­sage’ is een echte ver­friss­ing voor een kos­tu­um­dra­ma, en al zek­er voor een biopic te zijn. De film zoomt volledig in op het per­son­age van Sisi en haar reis door het keiz­erin­schap, wat zij als een men­tale gevan­ge­nis ervaart. Dat doet de film echter bij­zon­der traag, soms zelfs té traag aan­voe­len. Tegen het derde bedri­jf valt de film als het ware stil, wat al snel tot een gevoel van verveling lei­dt. 

Cin­e­matografisch is de film echter fascinerend, met veel wijde shots van lege ruimtes en lege per­son­ages. De film slaagt er op die manier goed in om de leegte die Sisi voelt in een uit­gestor­ven paleis te tonen. Ook de muziek is above par. Wel is de film qua chronolo­gie vrij ver­war­rend, wat zek­er niet helpt bij het verveelde gevoel waar je als kijk­er mee achterbli­jft. 

Een ste­vig kos­tu­um­dra­ma dus, dat hier en daar toch wel een steek laat vallen.