Technoplezier voor (CO)2

De regering in ieder geval niet veel. Investeren in groene energie is te duur. Geza­men­lijk proberen onze CO₂-uit­stoot te ver­min­deren, kost te veel moeite. Al is dat één van de groot­ste boos­doen­ers in deze cri­sis. De meeste mensen hebben het ver­haalt­je al vaak geho­ord: mens en dier stoten CO₂ uit, dit komt in de lucht terecht en bomen zetten het weer om in zuurstof. Zijn het toch niet net die bomen die de domme mens aan het omhakken is, zek­er? Gelukkig bestaan er weten­schap­pers (en inge­nieurs) die manieren proberen te vin­den om die cru­ciale taak van de bomen over te nemen en de druk te verzacht­en.

Blow your mind

Een vrij nieuwe meth­ode om dit te doen lijkt bij­na uit een doorde­weeks sci­encefic­tion­ver­haal te komen: aan de hand van een tech­nisch hoogstaande stofzuiger zou CO₂ recht­streeks uit de lucht wor­den gezo­gen. Door deze ‘Direct Air Cap­ture’ bli­jft de kool­stof­diox­ide vastzit­ten op een chemis­che fil­ter, als een vlieg op een vliegen­vanger, waar­na warmte wordt gebruikt om de CO₂ los te mak­en. Meer dan vroeger proberen ver­schil­lende bedri­jven, zoals het Zwit­serse ‘Clime­works’, het Canadese ‘Car­bon Enge­neer­ing’ en het Amerikaanse ‘Glob­al Ther­mo­stat’, dit soort tech­nieken over­al toe te passen. De bedri­jven geven ook aan ambitieus te zijn: ze willen niet enkel de huidi­ge pro­duc­tie van CO₂ bevriezen, maar ook de hoeveel­heid tot onder het huidi­ge niveau ver­la­gen. Ze proberen dus niet enkel onze huidi­ge uit­stoot, maar ook onze vroegere uit­stoot aan te pakken. 

Voorgelegde cijfers van Clime­works zijn even ambitieus als de begrot­ings­plan­nen van de meeste regerin­gen: de totale uit­stoot CO₂ per jaar bedraagt 40 mil­jard ton en de groot­ste instal­latie van een van de bedri­jven haalt jaar­lijks 900 ton uit de lucht. Men wil dit opkrikken naar 1 pro­cent van de wereld­wi­jde uit­stoot, 400 miljoen ton dus, wat 444.444 keer zoveel is als nu. De bedri­jven hebben echter goede hoop: steeds beter wor­dende tech­nolo­gie zorgt voor als­maar meer investeerders en de kost­pri­js lijkt goed­kop­er uit te vallen dan verwacht. Prob­le­men zoals nood aan energie om de CO₂ te verkri­j­gen uit de fil­ters, wor­den ook steeds cre­atiev­er opgelost: van groene energie tot warmte uit vulka­nis­che velden. 

Er is echter een con­sen­sus dat enkel een inter­na­tionale coal­i­tie van dit soort vernieuwende tech­nieken, groene energiebron­nen en een ver­min­der­ing van de broeikas­gassen nodig is. De vraag bli­jft hoe dit te com­bineren valt met een kap­i­tal­is­tis­che werelde­conomie.

The Circle of Life

Het antwo­ord is ver­rassend posi­tief: het gewon­nen koolzu­ur­gas kan een tweede lev­en kri­j­gen en ook daar springt men cre­atief mee om: de prik in de cola die je tij­dens die saaie les op vri­jda­gavond drinkt, extra broeikassen voor de tomat­en in je brugspaghet­ti, of ver­rassender: syn­thetis­che brand­stof­fen zoals schone diesel. Het Canadese ‘Car­bon Engi­neer­ing’ heeft hier­voor het ‘Air to Fuel’-pro­gram­ma opges­tart. Daar­bij gebruiken ze hernieuw­bare elek­triciteit om water­stof uit water te verkri­j­gen, die samen met CO₂ hydro­car­bon­brand­stof­fen vor­men. Op deze manier wordt de uit­gestoten kool­stof­diox­ide herge­bruikt en bekomen we een cir­cle of life waar de Leeuwenkon­ing jalo­ers op mag zijn. 

Een cir­cle of life waar de Leeuwenkon­ing jalo­ers op mag zijn

Het herge­bruiken van CO₂ is dus een aantrekke­lijke optie, maar daar­voor kan niet alles gebruikt wor­den. Een effi­ciën­tere manier is het verza­me­len en opslaan van CO₂, bijvoor­beeld met ‘Direct Air Cap­ture’, om het dan op te slaan in onder­grondse bassins. Hier gaat echter de angst mee gepaard dat het gas dan weer door de grond zou sijpe­len en opnieuw in de atmos­feer komt. Maar niet getreurd, ook hier toont de mens zich weer uiterst inven­tief.

We Will Rock You

Uit die angst en uit de over­weg­ing dat men toch liev­er de CO₂ niet terug omzet in brand­stof, zoekt men naar andere opslag­meth­od­es, zoals bijvoor­beeld het CO₂ -opne­mende olivi­jn.

Pro­fes­sor Fil­ip Meysman noemt de tech­niek ‘onver­mi­jdelijk’. Thanos is er niets tegen

Olivi­jn is een oli­jf­groen min­er­aal met de spe­ciale eigen­schap dat ze, opgelost in water, de kool­stof­diox­ide ont­trekt aan de atmos­feer. Niet enkel bomen, maar ook ocea­nen nemen namelijk een groot deel van de CO₂-uit­stoot op: waar de natu­ur 30 pro­cent van de 40 mil­jard ton CO₂ opvangt, van­gen de ocea­nen 20 pro­cent op. En eventueel dus meer met het gebruik van olivi­jn. In tegen­stelling tot boven­staande meth­od­es wordt dit dichter bij ons toegepast, in de haven­stad Oos­t­ende. Het onder­zoek is veel­belovend, tot op het niveau dat pro­fes­sor Fil­ip Meysman van de UAntwer­pen de tech­niek ‘onver­mi­jdelijk’ noemt. Thanos is er niets tegen. Maar net zoals bij de andere boven­staande tech­nieken zijn er ook nade­len: er is veel olivi­jn nodig en aangezien het min­er­aal best zo fijn mogelijk moet wor­den gemalen, is er veel energie nodig om dit fijn te malen. Ook de tijds­du­ur zit tegen: in het beste geval duurt het pro­ces 5 tot 10 jaar. 

Alle boven­staande meth­od­es en tech­nieken hebben het­zelfde uit­gangspunt: de toekomst ziet er goed uit, maar alleen kun­nen ze het niet. Toch lijkt het dat CO₂ niet het groot­ste prob­leem van de toekomst zal wor­den: met zoveel ver­schil­lende tech­nieken die naast elka­ar opkomen, ziet de toekomst er best roos- of eerder groen­kleurig uit.