‘September 5’: de vele sluiers van onwetendheid


'September 5' vertelt het verhaal van de gijzeling van Israëlische atleten tijdens de Olympische Spelen van 1972. Ondanks zijn tekortkomingen is de film een aanrader voor fans van thrillers, journalistieke drama's en politieke media-analyse.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 31/03/2025 – 11:05 door Jasper Mou­ton

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

De stilte over de Palesti­jnse bewee­gre­de­nen in dit his­torische ver­haal is, zek­er van­daag, oorver­dovend. Wie de film met een kor­relt­je zout bek­ijkt en voor­bij deze fout van de per­son­ages en zelfs pro­duc­tie kijkt, kan zich echter aan iets waarde­vols verwacht­en.

De film is een kijk in de wereld van jour­nal­istiek op een moment van break­ing news. In dit geval moet een sportredac­tie over een gijzel­ing van Israëlis­che atleten rap­porteren. Vol span­ning wordt er gecon­cur­reerd met andere zen­ders en de Duitse poli­tiemacht, dat ter­wi­jl er jour­nal­istieke integriteit op het spel staat. De film bewi­jst dat grote beslissin­gen op elk niveau het resul­taat zijn van een moedig staalt­je impro­visatie en nooit vlekkeloos zijn. Dit wordt alle­maal onderge­dom­peld in een onmisken­baar jas­je van de sev­en­ties: tragere en uitda­gende tech­nolo­gie in rookge­vulde kamers zor­gen span­ning.

Dat is dan ook het inter­es­santste dat de film te bieden heeft: de sym­bol­iek van een Palesti­jnse groep die Israëlis­che atleten gevan­gen neemt in naoor­logs Duit­s­land. Ten eerste is er de reac­tie op ver­meende en lat­er bewezen Amerikaanse arro­gantie. Ook het oriën­tal­isme van de VS in de rap­por­ter­ing over deze episode in het ‘Ara­bisch-Israëlisch con­flict’ druipt van het scherm af. Ten tweede is er de dunne schi­jn van een Israëlis­che iden­titeit. Een van de atleten was twee jaar eerder nog een Amerikaans staats­burg­er en ver­huis­de sim­pel­weg naar Israël om zijn Olymp­is­che droom waar te mak­en. Voor de rest wordt het land door iedereen in de film bij­na volledig gelijkgesteld aan het joden­dom, onwaar, maar helaas een fout van alle tij­den. Ten derde gebeurt dit alles in een Duit­s­land dat zek­er toen een ongelooflijke bewi­js­drang had, met alle negatieve gevol­gen van dien. De Spe­len van 1972 zouden van­daag de dag sports­wash­ing genoemd wor­den, het gebruik van sport door over­he­den met als doel een slechte rep­u­tatie op te poet­sen. Dat zie je aan hoe de Duitse per­son­ages met de sit­u­atie omgaan. Net zoals van­daag was de ‘sor­ry, maar we zijn veran­derd en hebben ons lesje geleerd’ toen even opper­vlakkig. De gijzel­ing bli­jft ook van­daag een pijn­lijke snaar om te rak­en. Het merk Adi­das bracht recent opnieuw zijn kleren uit 1972 uit en dat zorgde voor veel boze reac­ties. Het gezicht van de cam­pagne was Bel­la Hadid, een nota­bele pro-Palesti­jnse activiste. Sym­bol­isch ver­keerd, von­den velen. 

Oriën­tal­isme in de rap­por­ter­ing over deze episode druipt van het scherm af

Achter de onmisken­bare poli­tieke fouten van de film schuilt een nagel­bi­jter, een thriller vanu­it een con­trolekamer die na het einde bli­jft nazin­deren, al is dat niet om de bedoelde rede­nen. Het is de lez­er van deze recen­sie aanger­aden om op voor­hand zo weinig mogelijk op te zoeken over de gebeurtenis­sen om met dezelfde onwe­tend­heid als de per­son­ages naar de film te kijken. Ondanks dit alles bli­jven de jam­mer­lijke poli­tieke keuzes zwaar, voor velen wellicht te zwaar, door­we­gen.