Oorspronkelijk gepubliceerd op 14/05/2023 – 15:52 door Nina De Neve
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Vervaldatum van cosmetica
In België moet op alle cosmetica verplicht een houdbaarheidsdatum staan, net als bij etenswaren. Ondanks de conserveermiddelen die vaak toegevoegd worden aan de producten, zijn ze niet eeuwig houdbaar. Voornamelijk in vloeibare producten kunnen schimmels en bacteriën groeien. Een pot crème waar je met je handen, die vol zitten met microben, product uithaalt, zal dus ook sneller vervallen dan hetzelfde product in een tube.
Op elke verpakking staat een symbool, een potje met een open deksel, met daarin een cijfer gevolgd door de letter ‘M’. Het cijfer geeft aan hoeveel maanden het product houdbaar is na opening. ‘3M’ betekent dus dat je het product best maar drie maanden na opening gebruikt, maar een product met ‘24M’ blijft normaal gezien twee jaar goed. Het maakt dus niet uit of je iets maar twee keer gebruikt hebt of al honderd keer, de vervaldatum blijft dezelfde.
Het probleem met dat systeem is dat het moeilijk is om te onthouden wanneer je een product voor het eerst gebruikt hebt. Sommige producenten zetten daarom een specifieke vervaldatum op de verpakking zoals bij voeding. Een oplossing voor dat probleem kan zijn om met een stift de datum waarop je iets geopend hebt op de verpakking te schrijven of een vaste datum kiezen waarop je bepaalde producten vervangt.
Hoe hou je beestjes buiten?
Cosmetica blijft het langst goed als ze op een droge, donkere plek staan. Vergeet de badkamer of je raamkozijn, en zet je producten in een kast. Bacteriën groeien het snelst op vochtige en warme plekken, dus een badkamer is de perfecte omgeving voor microben. Ook tasten vocht en licht een product snel aan, waardoor de kwaliteit snel achteruit kan gaan. Je handen wassen voor je een product gebruikt kan ook een verschil maken in hoe lang het goed blijft.
Het klinkt misschien heel logisch, maar producten blijven langer goed als je de verpakking goed sluit. Laat die ene tube tandpasta dus niet open liggen naast de wastafel en sluit de tube mascara goed nadat je hem gebruikt hebt. Het is een kleine moeite, maar het kan een groot verschil maken. Hou je producten ook zo droog mogelijk, want bacteriën zijn dol op vochtige omgevingen. Het is ook aan te raden om geen make-up te delen met andere mensen, zeker als het product rechtstreeks in aanraking komt met je huid, zoals mascara of lippenstift. Dat geldt ook voor de testers in de winkel die meestal niet ontsmet worden.
Maar maakt dat nu echt uit?
Het is altijd een goed idee om op je zintuigen te vertrouwen. Een algemene richtlijn is dat als de geur, kleur of textuur van het product veranderd is, je het best niet meer gebruikt, ook als de houdbaarheidsdatum nog niet verstreken is. Er zijn wel wat producten waarbij de aanbevelingen van de fabrikant wel best belangrijk zijn. Zonnecrème is bijvoorbeeld maar twaalf maanden houdbaar. Na twaalf maanden kan de samenstelling namelijk veranderen waardoor de beschermingsfactor of SPF minder goed zal beschermen tegen uv-straling. Koop dus elke zomer een nieuwe fles zonnecrème en wees niet te zuinig bij het insmeren, dan ben je zeker goed beschermd.
Sommige soorten make-up worden ook best regelmatig vervangen. Een mascara blijft ongeveer drie maanden goed. Het is zeker een goed idee om dat voorschrift te volgen, want een tube mascara is een ideale plek voor microben. Om een oogontsteking te vermijden, is het dus zeker aan te raden om de aanbeveling op te volgen. Hetzelfde geldt voor andere make-up, zeker als die vloeibaar is. Een lippenstift blijft ongeveer anderhalf jaar goed en producten in poedervorm, denk aan oogschaduw of blush, blijven tot wel twee jaar goed. Poeder blijft doorgaans langer goed dan vloeibare producten omdat er minder snel microben in groeien en de samenstelling stabieler is.
De donkere kant van cosmetica
Helaas heeft make-up niet alleen een vervaldatum, maar ook een plastieken verpakking die op de afvalberg belandt wanneer een product vervallen is. De soorten plastic die gebruikt worden voor make-upverpakkingen zijn niet altijd volledig recycleerbaar. Plastieken verpakkingen waren niet altijd de norm: tot een eeuw geleden was de norm om helemaal geen plastic te gebruiken voor cosmetica. Vloeibare producten zaten vaak in glas en lege make-upverpakkingen werden niet weggegooid, maar aangevuld. Na de tweede wereldoorlog boomde de plasticsindustrie en ook de cosmeticafabrikanten beslisten om hun producten in plastic te verpakken
Plastic zit niet alleen in de verpakking, ook in het product zelf kunnen er microplastics zitten. In bijvoorbeeld shampoo, scrub, tandpasta of crèmes zitten minuscule stukjes plastic om ze mooier te maken of de textuur te verbeteren. Het is nog niet duidelijk welke impact de microplastics hebben op ons lichaam. Microplastics in verzorgingsproducten komen via het rioleringsstelsel terecht in de oceanen, maar ze zijn ondertussen overal op de planeet te vinden.