Scènes uit een huwelijk

Op twee stoe­len in een set­ting die recht uit de kamer van een relati­ether­a­peut lijkt te zijn getrokken, steken Lucie Plass­chaert en Joeri Hap­pel als Mar­i­anne en Johan van wal tegen een psy­choloog (Lau­rens Aneca) die de vierde wand maakt en even­goed door­breekt. Hij zit tussen het pub­liek en als regis­seur geeft hij met een sim­pele hand­be­weg­ing aan wan­neer de licht­en aan- en uit­gaan, op wie ze gericht zijn, en hoe lang.

Nog voor het stuk goed en wel begonnen is voel je de span­ning tussen het kop­pel, en niet veel lat­er vol­gt de real­isatie dat het kalf al ver­dronken is. Ze zijn elka­ar kwi­jt. Samen zetten de per­form­ers twee per­fecte stereo­typen neer. Enerz­i­jds de vrouw die het niet meer aankan dat haar man haar aan­raakt. Anderz­i­jds de man die alti­jd lult over zijn car­rière en nooit thuis is voor zijn kinderen. Veelzeggend is dat als hij tij­dens de ther­a­pie weer zijn mond niet kan houden, zij haar gsm tegen haar oor drukt ter­wi­jl ze een lied afspeelt. Hij start een rede­vo­er­ing die een ware lofzang voor zijn vrouw lijkt tot hij begint over hoe ‘opof­fer­ings­gezind’ ze is. Elke fem­i­nis­tis­che vezel in de zaal kromp ineen. Relaties tussen man­nen en vrouwen lijken nog steeds veel te vaak te gaan over de (gender)rollen die ze opne­men, en in hoev­erre deze als vanzelf­sprek­end beschouwd wor­den. 

Zoals vaak in relatiedrama’s probeert één van de twee de schi­jn nog hoog te houden, maar ze zijn eraan voor de moeite: na een tijd houdt zelfs Johan zich niet meer in en vliegen de ver­wi­jten in het rond. Het crescen­do van deze relatiecri­sis komt op ons af in al zijn treurige glo­rie: over­spel, schei­d­ing en ver­zoen­ing met als cli­max het beste gevecht tussen twee mensen op de planken dat je in je lev­en zult zien. Ze schuwen de the­atertruc­jes of het groteske spel niet, maar dat maakt het niet ongeloofwaardig, inte­gen­deel. Het is onmo­gelijk om in iets dieps als een relatie van van meerdere jaren de ander zo maar te lat­en gaan, en ze te zien weglopen met een nieuwe part­ner. Omdat het kop­pel weinig ver­baal com­mu­niceerde, komen hun beweg­in­gen des te hard­er aan als alles lijkt in te storten (u mag dit let­ter­lijk nemen) op de tonen van de ‘Moon­light Sonate’ van Beethoven, gespeeld op piano door Jesse Van­damme.

Ze bren­gen geen nieuwe ver­tolk­ing of inter­pre­tatie van ‘Scènes uit een Huwelijk’, de film van Zweeds regis­seur Ing­mar Bergman, maar een the­ater­ver­sie die prachtig ver­sterkt wordt met filmis­che ele­menten. Na een sterk staalt­je ver­snelling met paraplu’s en vol­gspots ver­won­dert het niet dat Woody Allen de mos­terd bij Bergman ging halen, en dan niet alleen wat de vrouwon­vrien­delijkheid betre­ft.

Com­pro­mis­sen en opof­ferin­gen, tegensla­gen, en een groot gebrek aan com­mu­ni­catie.

Er gebeurt veel op scène, maar de acteurs lat­en de ruimte om tuss­enin ook te denken. Eeuwen van het­ero­nor­ma­tiviteit hebben ons opgezadeld met een hele hoop stereo­typen waaraan moeil­ijk te ontsnap­pen lijkt. Com­pro­mis­sen en opof­ferin­gen, tegensla­gen, en een groot gebrek aan com­mu­ni­catie. Het valt te betwi­jfe­len of Bergman dit zo bedoelde, maar in de huidi­ge tijds­geest roepen hun scherpe dialo­gen veel vra­gen op. Kan je elka­ar terugvin­den als je elka­ar kwi­jt bent, of is de drang om samen te bli­jven uit gewoonte één die meer pijn oplev­ert dan iets anders?

Aan u om te beslis­sen. Er wordt u niets opge­dron­gen, behalve een paar goede dialo­gen en rake klap­pen.