Recensie: De Doodgravers van België

“Zou het je storen als we de naam Bel­gië houden?”, vroeg PS-voorzit­ter Mag­nette in 2020 aan opper-N-VA’er De Wev­er. Het type­ert de ver­gaande gesprekken die bei­de par­ti­jen des­ti­jds had­den.

Als iets de poli­tieke agen­da van ’19-’20 beheer­ste, was het de aanslepende regeringsvorm­ing. Pas na 662 dagen slaagde de poli­tieke top erin de regering-De Croo I te vor­men. Het zou niet lang duren alvorens iemand dit gebeuren zou neer­pen­nen: jour­nal­ist Wouter Ver­schelden probeert het in ‘De doo­d­gravers van Bel­gië’.

Hij ver­tolkt de gebeurtenis­sen van de verkiezin­gen in 2019 tot aan de voltrokken regeringsvorm­ing. Poli­tieke ver­sla­gen lezen meestal lastig, maar deze niet. Politi­ci wor­den als proza­ïsche per­son­ages voorgesteld en er wordt min­der klem op de par­ti­jen gezet. Dit heeft voor- en nade­len: het boek is toe­ganke­lijk, maar de grotere poli­tieke dynamiek ver­vaagt. De voor­naam­ste open­bar­ing betre­ft de deal tussen PS en N‑VA. Deze omvat een ver­re­gaande splits­ing van Bel­gië in ruil voor financier­ing. De PS explici­teert zo zijn region­al­is­tis­che karak­ter en het getu­igt van een ontluik­ende sym­pa­thie tussen De Wev­er en Mag­nette.

De auteur is geen com­pro­mis gene­gen: iedereen kri­jgt ervan langs. Mag­nette is “geke­tend aan zijn achter­ban en voelt de hete adem van PTB/PVDA in zijn rug”. Bouchez, de MR-voorzit­ter, is een “uni­taris­tis­che egotrip­per”. Maar Bart De Wev­er? Hij lijkt een ware staats­man. Over hem lezen we niet dat hij net zo onder druk stond van zijn achter­ban én het Vlaams Belang om zijn huid duur te verkopen in de gesprekken met PS. Ver­schelden mist hier een grote kans. De Vlaams-region­al­is­tis­che bril die de schri­jver hanteert is dan ook de belan­grijk­ste zwak­te van het boek. Hij stelt het con­fed­er­al­isme voor als een vast, neu­traal gegeven. Niet­temin werpt het boek een toe­ganke­lijke blik achter de coulis­sen van de Wet­straat.