Ramadan in lockdown

Oumaimae, stu­dente leerkracht lager onder­wi­js, haar broer Yas­sine, die nu tech­nisch werk­loos is, en Youssef Atta, stu­dent eerste jaar Far­ma­cie, getu­igen over hun ramadan in lock­down.

De ramadan start dit jaar op 24 april en zal niet hele­maal ver­lopen zoals jul­lie gewend zijn. Op Twit­ter zijn er mensen die verwacht­en dat de ramadan hen de nodi­ge men­tale rust kan geven, maar er zijn er ook die denken dat de social dis­tanc­ing het veel moeil­ijk­er zal mak­en. Hoe staan jul­lie hier tegen­over? 

Youssef: Het is moeil­ijk te zeggen hoe de huidi­ge sit­u­atie de ramadan zal beïn­vloe­den. Het is de eerste keer dat zoi­ets gebeurt. Maar ik denk dat het niet zoveel impact op mij zal hebben. Voor mij dient deze peri­ode echt om me te verdiepen in mijn geloof: de Koran lezen, bid­den enzovoort. Voor veel moslims is het sociale aspect inder­daad heel belan­grijk, maar voor mij draait het om de beste ver­sie van mijzelf te zijn. 

Yas­sine: Ik sluit me hier hele­maal bij aan. De hoofdbe­doel­ing van de ramadan is de relatie met God ver­sterken, niet per se met je fam­i­lie. Je reflecteert vooral. Je schuift je basis­be­hoeftes aan de kant (eten en drinken), dus dan kan je zek­er je slechte gewoontes achter je lat­en zoals liegen, ste­len, rod­de­len en roken. Als je dit een maand kan vol­houden, dan lukt dat de rest van het jaar ook. Ook wordt aanger­aden om de Koran te lezen. Er zijn der­tig delen, voor elke dag van de maand één. De bedoel­ing van de ramadan is echt om je con­nec­tie met God te ver­sterken zodat je eruit komt als een beter per­soon.

“Voor veel moslims is het sociale aspect inder­daad heel belan­grijk, maar voor mij draait het echt om de beste ver­sie van mijzelf te zijn” ‑Youssef

Oumaimae: De ramadan is voor mij even met de bei­de voet­jes op de grond komen. Je richt je dagen hele­maal anders in. Je eet niet, waar­door je veel meer vri­je tijd hebt om te reflecteren. Er zijn geen aflei­din­gen. Tij­dens de eerste jaren van de Islam waren er ook geen grote fam­i­liebi­jeenkom­sten. Voor hen draaide het enkel om de essen­tie: tot God komen. 

Eén van de kern­waar­den van de Islam is het zor­gen voor de zwakkeren in de gemeen­schap, met iftars in de moskee. Zijn jul­lie er mee bezig hoe je die mensen ook in deze sit­u­atie kan betrekken? 

Oumaimae: Onze lokale Moskee in Lede­berg is druk bezig met het zoeken van vri­jwilligers die willen koken zodat ze eten kun­nen voorzien voor mensen die het moeil­ijk­er hebben. Miss­chien is dit zelfs een voordeel aan deze sit­u­atie, we hebben meer tijd om ons bezig te houden met de mensen die het niet breed of moeil­ijk hebben.

Yas­sine: Er is een gezegde bij de Ara­bieren: ‘Het is ver­bo­den dat jij je buik vol eet, ter­wi­jl je buren honger lij­den.’ Het is zek­er de bedoel­ing dat je checkt, dus nu belt, dat iedereen genoeg heeft en je een hand­je toes­teekt waar je kan.

De raman­dan komt elk jaar tien dagen vroeger, wat betekent dat jul­lie de afgelopen jaren het vas­ten hebben gecom­bi­neerd in de blok, hoe deden jul­lie dat? 

Youssef: Vas­ten is iets waar je lichaam aan moet wen­nen. De eerste week ver­loopt alles wat moeiza­mer: je hoofd doet wat pijn, je bent snel moe. Maar na een week ben je dit alle­maal gewoon, en kan je even goed stud­eren als anders. De enige moeil­ijkheid is dat je weet dat je om tien uur (als de zon onder­gaat) moet stop­pen met stud­eren, want dan is het de iftar. De ramadan is voor mij ook echt de peri­ode waarin ik veel tijd steek in mijn geloof en het is en bli­jft een even­wicht­soe­fen­ing om school en religie te com­bineren. Als de ramadan niet in de blok valt, lukt het me beter om elke dag een hoofd­stuk uit de Koran te lezen. Nu moet ik mijn tijd effi­ciën­ter inde­len om alles even­veel aan­dacht te geven. 

“We hebben meer tijd om ons bezig te houden met de mensen die het niet breed of het moeil­ijk hebben” – Oumaimae

Oumaimae: Ik probeer meestal ‘s avonds te stud­eren. Als ik toch overdag studeer, helpt het om te denken dat ik na zon­son­der­gang kan eten en daar naar­toe kan werken. In het mid­del­baar gin­gen de dagen super snel voor­bij, waar­door het veel moeil­ijk­er was om echt bezig te zijn met het geloof. Tij­dens de blok kan je je tijd zelf inde­len, en daar meer aan­dacht aan best­e­den. 

Yas­sine: Blokken tij­dens de ramadan werk­te voor mij echt goed. Je hebt geen aflei­din­gen. Ik sliep uit tot twaalf uur en studeerde dan tot zon­son­der­gang, met een korte sport­pauze tussendoor. Na de taraweeh probeerde ik van één tot drie uur nog even door te blokken. 

Social dis­tanc­ing bemoeil­ijkt de iftars met de fam­i­lie, gaan jul­lie meer live videochat­ten met jul­lie fam­i­liele­den? 

Youssef: Ik woon met mijn vad­er in Bel­gië, maar mijn moed­er, broer, zussen en andere fam­i­lie wonen in Egypte, dus wij houden sowieso al veel con­tact. Zij lev­en wel op een heel ander ritme, de zon­son­der­gang vin­dt daar plaats rond zeven uur ‘s avonds, wat betekent dat zij al vroeger kun­nen eten. In Bel­gië duurt het vas­ten lang, de zon gaat maar laat onder waar­door je hier meer honger hebt. Maar in Egypte is het dan weer veel warmer, waar­door de dorst je sneller parten speelt. 

Yas­sine: Onze iftars doen we meestal met ons gezin, dus dit jaar zal het niet zo ver­schillen. 

Oumaimae: Elk jaar doen we wel één avond waar­bij we veel mensen uitn­odi­gen, maar dit zal deze keer helaas niet het geval zijn. Dat vind ik wel jam­mer, maar zoals ik al zei, het gebrek aan aflei­d­ing is goed voor mijn blok en mijn geloof. 

Youssef, jouw vriendin gelooft niet, hebben jul­lie afsprak­en gemaakt over hoe jul­lie de komende tijd zullen aan­pakken? 

Youssef: Omdat er al heel veel tijd in het stud­eren kruipt en ik me daar­naast echt wil toe­leggen op de ramadan, hebben we afge­spro­ken dat we elka­ar wat min­der zullen zien en horen. We zullen natu­urlijk wel met de nodi­ge afs­tand nog gaan wan­de­len, maar min­der dan voorheen. Zij wist voor ze me kende dat ik geloof en dat mijn geloof heel belan­grijk voor mij is. Ik wist dat zij dat niet geloofde, dus dat was nooit een prob­leem.

Oumaimae en Yassin, hoe rea­geren jul­lie vrien­den en collega’s? 

Oumaimae: Iedereen heeft alti­jd heel veel respect voor wat we doen. Vroeger zag ik dat mensen soms probeer­den te ver­ber­gen dat ze aan het eten waren omdat ze ons niet wilden schof­fer­en. Dat vond ik alti­jd super grap­pig. Wij eten niet omdat we dat willen, dus je kan ons niet jalo­ers mak­en als jij dat wel doet. Echt heel vrien­delijk dat mensen reken­ing met ons willen houden, maar je moet je eten echt niet ver­stop­pen (lacht).

“Bood­schap aan iedereen: stel je vra­gen!” ‑Yas­sine

Yas­sine: Bij mij het­zelfde, mijn collega’s weten dat en doen daar heel nor­maal over. Toen ik in Brus­sel werk­te, waren er meer mensen die ook vast­ten, wat wel een leuk groeps­gevoel gaf. Ik kri­jg wel echt heel vaak de vraag: “En mag je ook geen water drinken? Echt niet?”, maar ik vind die vra­gen alti­jd leuk. Bood­schap naar iedereen: stel je vra­gen! We staan daar alti­jd voor open. Er zijn een hele­boel mis­vat­tin­gen, dus als wij je dan kun­nen uit­leggen hoe het zit, zijn we alti­jd blij. Het is onze heilige maand, we zijn hier trots op en prat­en hier graag over. 

Ramadan moubarak, Youssef, Oumaimae, Yassin en alle andere vas­tende stu­den­ten!