Om nom nom, cookies!

Als je een web­site bezoekt, word je prak­tisch alti­jd over­vallen door een verve­lende ban­ner. “Deze web­site gebruikt cook­ies.” Je klikt snel op ‘Alles accepteren’ om er maar vanaf te zijn. Je weet waarschi­jn­lijk min of meer wel wat cook­ies zijn en wat ze doen, maar als je wil weten welke aspecten van je pri­va­cy je exact pri­js­geeft, lees dan vooral verder.

Cook­ies zijn in essen­tie kleine infor­matiebe­standen die de site die je bezoekt via je brows­er op je appa­raat wil plaat­sen. Cook­ies wer­den in 1994 gecreëerd omdat web­sites je elke keer je een pag­i­na laadde behan­delden als een com­pleet onbek­ende. Cook­ies ver­hielpen dat prob­leem en maak­te din­gen als een winkel­mand­je op een web­shop mogelijk.

Van­daag is het bestaande koek­jess­chap flink uit­ge­breid, en de ene cook­ie is de andere niet. Func­tionele cook­ies zijn bijvoor­beeld je taalvoorkeur, waar­bij de site gegevens opslaat voor je gebruiks­ge­mak. Er zijn ook de essen­tiële cook­ies, deze zijn – ver­rass­ing – essen­tieel voor het tech­nisch func­tioneren van de site. Ana­lytis­che cook­ies meten het gedrag van de gebruik­er van de site, zodat de web­site nut­tige sta­tistieken kan opstellen over hoe lang bezoek­ers op de site bli­jven bijvoor­beeld. Tot slot zijn er de mar­ket­ing­cook­ies, het kleine zus­je van de ana­lytis­che cook­ies. Ook deze cook­ies verza­me­len infor­matie over gebruik­ers­ge­drag, maar dan met de bedoel­ing om doel­groepen af te bak­e­nen en de juiste reclame bij het juiste profiel te doen terechtkomen om zo een invloed te hebben op je gedrag.

Pri­va­cy is maar een woord

Cook­ies liggen onder vuur. Voor­dat je cook­ies op iemands toes­tel plaatst, heb je toestem­ming nodig van de gebruik­er, behalve voor essen­tiële cook­ies. In 2019 besliste het Hof van Justi­tie dat de gebruik­er van een web­site die toestem­ming enkel kan geven door een vri­je en geïn­formeerde keuze te mak­en op een pop-up ban­ner. Impli­ci­ete toestem­ming wordt niet aan­vaard. Door die uit­spraak van het Hof zijn cook­ieban­ners de laat­ste jaren alomte­gen­wo­ordig en zijn mensen zich bewuster gewor­den van wat bedri­jven met hun gegevens doen. Mensen weigeren ze ook vak­er.

Want het is niet enkel de web­site die je bezoekt die je gedrag trackt. Naast first-par­ty cook­ies bestaan er namelijk ook third-par­ty cook­ies. Dit betekent dat je infor­matie ook terecht kan komen bij derde par­ti­jen zoals adver­teerders. Som­mige bedri­jven hebben toe­gang tot de gegevens die je op ver­schil­lende sites achter­li­et. Dat is meteen ook de reden waarom je op Insta­gram reclame kri­jgt van de trui die je gis­teren bekeken hebt op Zalan­do en waarom Tik­Tok weet dat je al eens graag Capri-Sun drinkt en je daar reclame over toont. Pri­va­cy is maar een woord.

Er is licht aan het einde van de tun­nel, want ook de grote browsers voe­len de malaise rond cook­ies aan. Safari en Fire­fox blokkeren third-par­ty cook­ies al en Chrome gaat ze mid­den 2024 uit­faseren. Goed voor je pri­va­cy, maar een kleine ramp voor mar­ket­ing boys en andere derde par­ti­jen. Gelukkig voor hen zijn er alter­natieven die ervoor zor­gen dat je je doel­groep bereikt zon­der een te ingri­jpende invasie van iemands pri­va­cy. Zo is er FLoC, Fed­er­at­ed Learn­ing of Cohorts, waar­bij een brows­er groep­jes maakt van mensen met vergelijk­baar zoekge­drag, zodat een bedri­jf adver­ten­ties kan baseren op de groep waaron­der het je plaatst, in de plaats van op je indi­vidu­ele zoekge­drag.