Niet zo stoffig!

Deze evo­lu­tie is zo belan­grijk dat zelfs de Uni­ver­siteit Gent een eigen vak­groep heeft die onder­zoek doet naar de inte­gratie van tech­nolo­gie in uw kledij. De vak­groep heet Cen­tre for Tex­tile Sci­ence and Engi­neer­ing, en hun onder­zoek gaat van nan­otech­nolo­gie tot kun­st­gras. Over kun­st­gras zullen we het hier niet hebben. Jam­mer voor de gra­sofie­len onder jul­lie.

Nano she better do

De UGent is spec­i­fiek bezig met het elec­tro­spin­nen van nanovezels. Per defin­i­tie hebben nanovezels een diam­e­ter van min­der dan 500 nm, maar ze kun­nen kilo­me­ters lang zijn. Zo kun­nen ze de con­nec­tie vor­men tussen de nano- en macrow­ereld. De stof­fen die van deze vezels gemaakt wor­den, hebben ver­schil­lende toepassin­gen, maar zijn voor­namelijk bio­medisch: ze kun­nen gebruikt wor­den voor prothe­ses, aan­maak van weef­sels, wond­ver­ban­den … Maar ze kun­nen ook gebruikt wor­den voor het ver­vaardi­gen van bescher­mende kledij.

Wan­neer stof­fen bew­erkt wor­den met nan­otech­nolo­gie, binden de nanopar­tikels aan de vezels. Hier­door kun­nen ver­schil­lende chemis­che eigen­schap­pen aan de stof gegeven wor­den. Zo kun­nen bac­ter­iën gedood wor­den, kan vocht wor­den afgestoten en slechte geurt­jes ver­me­den wor­den. Dat laat­ste zou u miss­chien ook kun­nen gebruiken, lez­er. Ik ruik je lijfgeur doorheen de dimen­sies van tijd en ruimte. Ein­stein zou trots op je zijn, maar mijn reuko­r­gaan niet. Aan de hand van poly­meertech­nolo­gie – zie verder – kan een laag van deze kleine poly­meer­haart­jes gevor­md wor­den, waar­door de werke­lijke stof niet aange­tast wordt. Zo wor­den deze stof­fen super­hy­dro­foob. Denk maar aan die infomer­cial van Nev­er­Wet. Want ja, ik kijk nog infomer­cials. Ik heb niet veel te doen om 4u ‘s nachts. Of mijn research voor dit artikel bereikt ongek­ende hoogtes.

Stoffen Sapiens

Wat is slim of intel­li­gent tex­tiel? UGent legt het in een zeer ‘Black Mirror’-achtig film­p­je uit. (“Uw huis con­troleert uw energie­ver­bruik, uw koelka­st vertelt je welk eten je nodig hebt, waarom zouden je kleren dan ook niet slim moeten wor­den?” That shit creepy.) Het gaat over tech­nolo­gie die in kledij geïn­te­greerd wordt. Dit kan gaan van het mon­i­toren van je hart­slag tot led-lam­p­jes die oplicht­en wan­neer je gebeld wordt. Voor intel­li­gent tex­tiel heb je enkele basis­com­po­nen­ten nodig: sen­soren die omgev­ingspa­ra­me­ters kun­nen detecteren, een een­heid voor dat­apro­cess­ing, een actu­a­tor die het sig­naal aan de drager kan doorgeven, een com­mu­ni­catiesys­teem dat de infor­matie doorgeeft aan een stand in de buurt, een energieprovider en verbindin­gen tussen al deze com­po­nen­ten. Een hele boter­ham om te ver­w­erken in je favori­ete roze crop top met de quote: “Pass the tis­sues, we’ve all got issues” (verkri­jg­baar in H&M #nospon).

Streverstofjes

Hoge presta­tie­ma­te­ri­alen zijn mys­terieuze vezels die al gek­end zijn in de elek­tron­i­caw­ereld en kun­nen op ver­schil­lende manieren geop­ti­maliseerd wor­den. Hier­mee kan dezelfde stof dus naarge­lang haar func­tie wor­den aangepast. Ze zijn erg sta­biel bij tem­per­atu­urs- en chemis­che veran­derin­gen. Zoals hun naam al insin­ueert, presteren deze mate­ri­alen beter dan andere. Of dat denken ze toch van zichzelf. Om één of andere reden weigert onze uni­ver­siteit enige prak­tis­che duidelijkheid over de materie vrij te geven. Zelfs het wereld­wi­jde web vertelt mij niets zin­nigs. Nan­otech­nolo­gie en elec­tro­spin­ning zou de stof, die sowieso al iets doet, nog extra func­ties geven. Wel kun­nen ze in 3D-mate­ri­alen (dat ken ik!) wor­den omgezet. Verder is er nog iets over tex­tielver­hit­ting, of zo. Acad­emisch gezwets. Et cetera. Voila.

Miss Polly Esther

Een poly­meer is een grote mol­e­cule die bestaat uit kleinere mol­e­cules (monomeren), die in ket­tingvorm aan elka­ar hangen. Ze bestaan al in de mod­ew­ereld onder de vorm van het veel­ge­bruik­te tex­tiel poly­ester, dat haar pop­u­lar­iteit dankt aan haar resisten­tie tegen plooien en uitrekken. Weten­schap­pers onder­zoeken echter nog steeds nieuwe mogelijkhe­den van de mol­e­cule. Zo kun­nen bio- en gewone poly­meren ook de micro-en macrostruc­turen van stof­fen veran­deren. Dat opent mogelijkhe­den voor het mod­elleren van tex­tiel. Dus liev­er poly­meer, dan poly­min­der!