Na-apen is voor apen

Ik ben een vrouw van veel frus­traties, maar er zijn slechts drie din­gen waar ik echt een hekel aan heb: polo’s van Tom­my Hil­figer, de Orangewinkel in Torhout en ‘nadoen­ers’. Na-apers, fak­ers, imi­ta­tors. Non-cre­atievelin­gen. Sowieso ben ik geen fan van mensen zon­der ambitie, zon­der droom, zon­der orig­i­naliteit en fan­tasie, maar elk zijn ding. Een ander nadoen daar­ente­gen, is een mis­dri­jf van een ander kaliber.

Ik heb het als kind meege­maakt, en daar ligt ook meteen het start­punt van De Grote Imi­tatiefrus­tratie, maar vol­wasse­nen mak­en er zich even vaak schuldig aan, het­z­ij dan min­der doorzichtig. Het begint met dezelfde ringmap­pen van de Stock Ver­meer­sch, het­zelfde kleur nag­el­lak (de dag nadi­en al!), en het per ongeluk overne­men van dezelfde stop­wo­ord­jes of het op dezelfde manier krullen van de let­ters van het alfa­bet. Op die leefti­jd is het een kwest­ie van na-apen voor je zelf wordt geïmi­teerd. Waar het eindigt als vol­wassene, daar prat­en we liev­er niet over. Heel vaak heeft het met jaloezie te mak­en, des te meer wan­neer we spreken over de zoge­heten stille kopieerders. Dat zijn die gluiperds die je uitn­odigt en geen enkele opmerk­ing mak­en over je over­duidelijk nieuwe teak­en bijzettafel, en ter­wi­jl ze van hun coupeke nip­pen al op TopInterieur.be kijken of die nog te koop is. Het zijn diezelfde plat­ge­wal­ste suf­ferds die Insta­gram­profie­len afstru­inen om er gretig van af te kijken. Maar goed, waar zou Insta anders voor dienen?

Op die leefti­jd is het een kwest­ie van na-apen voor je zelf wordt geïmi­teerd

Verve­lend, maar veel erg­er nog zijn de genade­loze na-apers zon­der gêne. Wan­neer je een heel ingewikkelde Frans-Ned­er­lands omge­keerde vis­sen­graat-melk­meis­jesvlecht in hebt, fier als een gieter met sti­jve armen, komen zij gewoon achter je staan om te kijken hoe je dat voor elka­ar hebt gekre­gen. Kijken mag, maar het zijn dat soort kopieerders die jouw unieke vlecht zullen namak­en bij zichzelf ter­wi­jl je erop staat te kijken. Of die, nadat ze jouw uitn­odig­ing voor een spet­terend In De Glo­ria-feest hebben ont­van­gen, je schaamteloos zullen opbellen en zeggen: “Dat the­ma, dat ga ik ook doen!” Je hebt meteen spi­jt dat je ze hebt uitgen­odigd.

Het minst storend zijn de stiekeme kopieerders die het spel heel ver­nuftig spe­len, omdat ze vaak onder de radar bli­jven. Ze doen het stiekem en zetten de afk­ijk­op­er­atie strate­gisch in. Zij geven jouw twi­jfel om een idee uit te werken een real­is­tis­che basis, om dan zelf een jaar nadi­en iets de wereld in te sturen waar je iets van jouw oor­spronke­lijk idee in kunt herken­nen. Deze huichelaars pronken met dezelfde kleren die jij een jaar gele­den hebt gekocht, maar recent op Vint­ed hebt gezet omdat het nieuwe eraf is. Ze verzwi­j­gen dat ze voor dezelfde func­tie stri­j­den en zetten je op een totaal ver­keerd been, zodat sol­liciteren niet bove­naan de agen­da komt te staan. Wan­neer je dan toch denkt je cv eens bin­nen te gooien, verneem je dat de job al is ingenomen door iemand anders.

Herken­baar? Dan hoop ik maar dat het is omdat je je in mijn ervarin­gen kunt herken­nen. Als je zelf echter een na-aper bent, zorg dan dat je in deze laat­ste cat­e­gorie thuishoort. Hoewel.

STOP ERMEE.

Als mensen je imiteren, dan is het enige posi­tieve dat je eruit kunt halen miss­chien een toe­f­je zelfwaarde. Ergens is het een zek­er com­pli­ment, maar daar houdt het dan ook op. Akko­ord, uitein­delijk kun­nen we met de naderende acht mil­jard aapachti­gen ook niet uniek zijn tot op het bot. Nieuwe ideeën bestaan niet, maar zijn alti­jd een samensmelt­ing of reduc­tie van reeds bestaande ideeën. Probeer je maar eens een vorm in te beelden die nog niet bestaat. Fan­tasie is geen blan­co bladz­i­jde die je zomaar omslaat. Het moet ergens van­daan komen, en dus van de mensen ron­dom je. Daarom is het belan­grijk dat je je inspi­ratiebron­nen sprei­dt en dat je mensen die je niet kent gaat afk­ijken, dat verkleint trouwens meteen al de kans dat zij na een betrapte imi­tatie­poging een opini­es­tuk over na-apers gaan schri­jven. Als je dus een nieuwe zomer­look wil, glu­ur dan niet elke mor­gen door het dakven­ster naar je pop­u­laire buurmeis­je, maar stel iets samen met kledin­gele­menten van Inge­borg, Angela Merkel en Piet God­daer. Vraag me alsje­blieft niet hoe dat er moet uitzien.

Daarom is het belan­grijk dat je je inspi­ratiebron­nen sprei­dt en dat je mensen die je niet kent gaat afk­ijken

Enfin, we kun­nen er niet omheen, maar het is op het punt van de ongedefinieerde leegte waar fan­tasie en cre­ativiteit zich kun­nen open­baren, en ook daar waar je ziet wie (meer) authen­tiek is en wie schoor­voe­tend vol­gt. De schaamteloze na-aper bli­jft de erg­ste. Ten­z­ij je met kerst bij je stille kopieervrien­den terug­gaat die uit de lucht vallen wan­neer je zegt dat hun teak­en bijzettafel ver­dacht sprek­end op de jouwe lijkt. Doe je dat niet, dan word jij, als het echt hele­maal mis­loopt, zelf de afk­ijk­er wan­neer zij de vol­gende keer bij jou thuis komen voor een coupeke. Maar goed, miss­chien vraag je ze ook gewoon niet meer, of kri­j­gen ze in het beste geval een coupe-jav­el.

Tja, afk­ijk­ers. Ik ben er niet zo dol op.