Lisa Simpson: een feministisch icoon


De spreekbuis: een verhaal in zijn eenvoud, een gedachte in chaos, een beeld dat meer dan duizend woorden zegt of een verloren rode draad van een vertelsel, gebracht op papier.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 5/10/2020 – 10:38 door Lionel Olieu

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

De eerste negen à tien seizoe­nen van ‘The Simp­sons’ (1989–1998) wor­den alge­meen beschouwd als het gouden tijd­perk van de ani­matiereeks. Het is in deze peri­ode dat Lisa Simp­son, zon­der over­dri­jven, als een van de best geschreven vrouwelijke per­son­ages ooit op de voor­grond treedt. Andere sit­coms uit deze peri­ode stelden vrouwen ofwel voor als stereotiepe zorgzame moed­ers of als onder­danige lus­to­b­jecten. Lisa was anders: ze heeft een sterke ide­ol­o­gis­che over­tuig­ing en is het moreel kom­pas van de serie. Ze is een artistiek en intel­lectueel per­soon en bove­nal een fem­i­nis­tisch icoon. Er bestaan tal­loze voor­beelden waar­bij Lisa als rolmod­el naar voren wordt geschoven, zoals de aflev­er­ing ‘Lisa vs. Mal­ibu Sta­cy’.

In deze aflev­er­ing koopt Lisa een sprek­ende Mal­ibu-Sta­cy-pop, het equiv­a­lent van de bar­bi­epop in het Simp­son-uni­ver­sum. Teleurstelling over­valt haar wan­neer ze aan het koord­je trekt om de spreek­doos te activ­eren. De pop kraamt alleen sek­sis­tis­che uit­sprak­en uit zoals “Think­ing too much gives me wrin­kles,” en “Don’t ask me, I’m just a girl”. Terug thuis lamenteert Lisa dat ze niet begri­jpt dat nie­mand anders een prob­leem maakt van het sig­naal dat Mal­ibu Sta­cy naar jonge meis­jes stu­urt. Homer onder­breekt haar met de uit­spraak: “I’m a white male, aged 18 tot 49, every­body lis­tens to me, no mat­ter how dumb my sug­ges­tions are.”

De aflev­er­ing eindigt met Lisa die Mal­ibu Sta­cy over­tu­igt om een pop te mak­en die een posi­tieve bood­schap naar jonge meis­jes zendt. Op die manier probeert ze hen ervan te over­tu­igen dat ze meer kun­nen dan wat de media en stereo­typen hen opleggen. Lisa was een veel­ge­laagd per­son­age dat voor zichzelf dacht en andere vrouwen aanzette om het­zelfde te ambiëren. Ze was woke in een tijd dat het woord enkel betek­ende dat iemand net uit bed was gerold.

Het is zeer jam­mer om te zien welke richt­ing ‘The Simp­sons’ zijn uit­ge­gaan in de voor­bi­je jaren. De serie is nog maar een schaduw van wat het ooit is geweest en heeft al jaren dal­ende kijk­ci­jfers. De belan­grijk­ste reden hier­voor is dat de serie is afgestapt van maatschap­pelijke prob­le­men en meer focust op sur­re­al­is­tisch absur­disme. Gelukkig hebben we nog steeds Lisa en haar gouden jaren.