Oorspronkelijk gepubliceerd op 22/02/2017 – 14:31 door Pieterjan Schepens
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
OPEN BRIEF VAN DE DECAAN DER FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID TER ONDERSTEUNING VAN DE NERDCLAUSULE
Gent, 22 februari 2017
Geachte collega’s, studenten,
Ik hoorde onlangs dat de Afdeling Juridische Zaken van onze universiteit konventsstatuten heeft goedgekeurd met volgende bepaling: “De Algemene Vergadering van het Konvent bestaat uit nerds.” Niets ongewoons daar, leek het mij, tot ik besefte dat mijn gesprekspartner dat met misprijzen vermeldde. De Afdeling Juridische Zaken had dergelijke clausule moeten tegenhouden! Wat een onbegrip van de fundamenten van onze juridische orde – de contractvrijheid, de wilsautonomie, de vrijheid van vereniging! Wat hadden de auteurs van deze statuten moeten doen – wachten op een ministeriële omzendbrief die definieert wat een nerd is? Nee, zij zagen een probleem, en zij grepen dankbaar de oplossing aan die Vrouwe Justitia hen bood. De Afdeling Juridische Zaken heeft de nerdclausule terecht goedgekeurd.
“De Algemene Vergadering van het Konvent bestaat uit nerds.”
Immers, bij interpretatie van deze clausule dient de jurist de bedoeling van de partijen te respecteren. Hij mag niet zomaar zijn toevallige maatschappelijke voorkeuren aan hen opdringen. Wat bedoelde het Konvent met de bepaling “De Algemene Vergadering van het Konvent bestaat uit nerds”?
Een eerste vraag stelt zich. Is nerdschap een voorafgaande voorwaarde om zelfs maar verkiesbaar te zijn, of betekent verkiezing tot de Algemene Vergadering ipso facto dat de verkozene een nerd is? Mijns inziens verdient de tweede benadering de voorkeur. Immers, de statuten van het Konvent bevatten ook verkiezingsprocedure. In ons Vrije Westen is het onwaarschijnlijk dat de partijen eerst een persoon zouden laten verkiezen, om hem vervolgens onverkiesbaar te verklaren. Bovendien moet worden gelet op de formulering van de bepaling: zo subtiel als het verschil wezen mag, er staat niet “De Algemene Vergadering van het Konvent dient slechts uit nerds te bestaan”, of zelfs “Geen persoon dan de nerd zal tot de Algemene Vergadering worden verkozen”.
De bepaling heeft dus slechts louter een beschrijvend karakter. Wat bedoelden de auteurs ervan dan, toen zij in hun wijsheid en wilsautonomie samenzaten om de leden van hun Konvent tot nerds uit te roepen? Geloofden zij dat het hele Konvent uit nerds bestaat, en dat daarom sowieso slechts nerds tot de Algemene Vergadering zouden worden verkozen? Dat moet worden uitgesloten, gezien dergelijke interpretatie de clausule zonder betekenis zou maken: de Algemene Vergadering zou dan altijd uit nerds bestaan, of de clausule nu geschreven stond of niet.
Mijns inziens heeft de bepaling een veel subtieler doel: zij laat het Bestuur van het Konvent toe de Algemene Vergadering efficiënter te leiden. Men beelde zich de situatie in, waarin de clausule niet bestaat. Moge het Bestuur dan een teambuilding willen organiseren. Het vrage aan de leden van de Algemene Vergadering welke activiteit hen het meeste zou bevallen: een bowlingavond, een paintballnamiddag, een speeddate? Veel commotie zou dan ontstaan, want de paintballpartizanen zullen niet willen wijken voor de bowlingliefhebbers. Een teambuilding zal dan niet zozeer de groepsgeest bevorderen, maar haar vernietigen!
Men beelde zich nu de situatie in waarin de nerdclausule wel bestaat. Het Bestuur kan dan beslissen dat de teambuilding zal bestaan uit een computerspelletjesavond. Is een lid van de Algemene Vergadering daarover ontevreden, dan kan het Bestuur antwoorden: “Je kan daar niet tegen zijn, want je bent een nerd.”
“Je kan daar niet tegen zijn, want je bent een nerd.”
Dit is toch een bijzonder knappe juridische constructie, nietwaar? De Afdeling Juridische Zaken heeft haar niet zomaar laten passeren. Zij kon niet anders, verbluft als ze zal geweest zijn ten aanzien van dergelijke ingeniositeit van een superieur juridisch brein.
Hoogachtend,
Mike Tijson
Decaan der Faculteit Rechtsgeleerdheid