Is de kotbelasting een klootbelasting?

Taksen in tijden van kotencrisis

De stad zit al langer in slechte finan­ciële papieren en zet nu dus ook de stu­den­ten­porte­mon­nee in tegen de schulden­berg. De kot­be­last­ing gaat in vanaf 2026 en bedraagt 190 euro per jaar. Voor beursstu­den­ten is dat 85 euro. Hoewel de taks betaald moet wor­den door de eige­naar van het kot, zal dit logis­cher­wi­js naar de stu­den­ten wor­den doorg­erek­end, met sti­j­gende kot­pri­jzen tot gevolg. De Gentse Stu­den­ten­raad reageerde scherp op de nieuwe maa­tregel en stelde dat het stud­eren onbe­taal­baar maak­te. 

“Het is een bewuste keuze van de stad om als stad con­se­quent met wonen en fis­caliteit om te gaan, om zo ook de uitdagin­gen van de woon­cri­sis het hoofd te kun­nen bieden”, laat het kabi­net van Christophe Peeters ons schriftelijk weten. Een extra kot­be­last­ing zal die woon­cri­sis echter niet oplossen: het ver­hoogt het woon­aan­bod niet en de kosten wor­den gewoon naar de stu­den­ten doorg­erek­end. 

Daar­naast kampt de stad tegelijk met een koten­cri­sis, die ermee samen­hangt en de laat­ste jaren steeds prob­lema­tis­ch­er wordt. De pri­jzen swin­gen de pan uit: de afgelopen vijf jaar zijn de kot­pri­jzen met 36% geste­gen. Voor een kot in Gent betaal je zon­der de extra belast­ing gemid­deld 565 euro per maand in 2025 vol­gens de cijfers van het CIB.

En mag dat wel?

Kot­be­lastin­gen zijn geen uniek gegeven. Ze vallen onder de belastin­gen op tweede verbli­jven, een taks die veel ruimer is en ook van toepass­ing is op bijvoor­beeld vakantiewonin­gen. De log­i­ca van de taks zit in het feit dat bewon­ers van die tweede verbli­jven geen gemeen­telijke belast­ing voor inwon­ers moeten betal­en, ter­wi­jl ze wél gebruik mak­en van lokale faciliteit­en. 

    Het is niet de eerste keer dat Gent zich aan een kot­taks waagt

Die belast­ing op tweede verbli­jven bestaat ook al een tijd­je in Gent. Door de maa­tregel valt de vri­jstelling voor stu­den­ten­huizen echter weg. Dat zijn wonin­gen van min­stens twee kamers die uit­slui­tend dienen om stu­den­ten te huisvesten. Stu­den­ten vallen nu dus onder de taks, al heeft Stad Gent wel voor een goed­kop­er tarief gezorgd. Daar­naast verd­wi­j­nen ook de andere vri­jstellin­gen uit het regle­ment. “Als we stu­den­ten­huizen wél had­den vri­jgesteld, zou dat de enige uit­zon­der­ing op het principe zijn geweest”, laat het kabi­net van Peeters weten.

Tegelijk ver­schilt de kot­be­last­ing van de klassieke belast­ing op tweede verbli­jven: in het laat­ste geval is het steev­ast de eige­naar die betaalt, maar door de ver­reken­ing zullen in dit geval enkel huur­ders-stu­den­ten geld moeten ophoesten. Daar­door ligt de maa­tregel soci­aal gevoelig. Daar­bovenop is de klassieke ratio voor de tweede verbli­jf­taks hier zoek: stu­den­ten zijn geen klassieke ’tweede­verbli­jvers’. Hun verbli­jf is func­tion­eel en vaak noodza­ke­lijk: denk maar aan een Lim­burgse stu­dent die enkel in Gent een mas­ter dier­ge­neeskunde kan doen. 

Het is niet de eerste keer dat de stad zich aan een kot­taks waagt. In 2002 werd het idee voor het eerst op tafel gegooid, alweer wegens geld­prob­le­men. Ook hier was de basis een taks op tweede verbli­jven. Het plan werd al even snel van de tafel geveegd omdat het juridisch ’te com­plex en onmo­gelijk te realis­eren’ zou zijn geweest. Ook nu hebben som­mige fis­cal­is­ten, zoals Michel Maus, twi­jfels: vol­gens hem vormt de belast­ing een mogelijke schend­ing van het gelijkhei­ds­be­gin­sel.

De kotentaks elders

In Leu­ven bestaat er al een koten­taks. Per stu­dio of ver­gunde kamer die klein­er is dan 60 m² en waar een stu­dent verbli­jft, betaalt de eige­naar 118 euro. Als het gaat over een stu­dent met een studiebeurs is dat slechts 52,5 euro. 

Het valt hier­bij al direct op dat de taks in Leu­ven sig­nif­i­cant lager is voor stu­den­ten met of zon­der studiebeurs. Daar­bovenop is de gemid­delde pri­js van een kot in Leu­ven lager in 2025 dan in Gent, vol­gens de cijfers van het CIB, namelijk 556 euro tegen­over 565 euro. Nog een belan­grijk detail hier­bij is dat er ongeveer 43.000 kot­stu­den­ten in Leu­ven zit­ten, tegen­over 104.906 inwon­ers. In Gent zit­ten er ongeveer 44.000 kot­stu­den­ten tegen­over 270.473 inwon­ers. Er zit­ten dus in ver­houd­ing veel meer stu­den­ten op kot in Leu­ven dan in Gent.  

In Antwer­pen geldt er enkel een belast­ing op tweede verbli­jven als een kot zich niet meldt als stu­den­ten­huisvest­ing bij de stad. Maar als je in een erk­end kot zit, moet je die niet betal­en. In Has­selt betaal je dan weer 80 euro per kot per jaar, maar studio’s wor­den niet belast. Brus­sel is wat moeil­ijk­er te vergelijken met de Vlaamse ste­den. Gemeentes in Brus­sel vallen onder een ander gewest en ken­nen dus ook andere regels dan in Vlaan­deren.

Worden we genaaid?

In con­clusie zou je kun­nen zeggen dat, in vergelijk­ing met andere ste­den, stu­den­ten wel een beet­je genaaid wor­den door stad Gent. De kot­be­last­ing en gemid­delde kot­pri­js liggen hier hoger in vergelijk­ing met Leu­ven, de andere groot­ste Vlaamse stu­den­ten­stad. Op 22 sep­tem­ber protes­teert de Gentse stu­den­ten­raad in Gent tegen de kot­be­last­ing bij het gemeen­te­huis. Het is onduidelijk wat de toekomst is van deze Gentse kot­be­last­ing, maar stu­den­ten doen best alvast hun porte­mon­nee open.