I called the wetsdokter and he told me …

Wetsdokter: wets in a name?

Een gerechts­ge­neesheer, ook wel wets­dok­ter, is iemand die werkt in opdracht van een rechter of pro­cureur. Deze tra­cht de medis­che vra­gen van een rechtza­ak, die noodza­ke­lijk zijn bij de inter­pre­tatie van het strafwet­boek, op te lossen. Prof. dr. Van Parys geeft een herken­baar voor­beeld: “Neem nu de eerste dagen in de Over­poort: iedereen is dan zat en bij een ruzie wor­den wel eens wat klap­pen uitgedeeld. Afhanke­lijk van de opgelopen let­sels zullen er andere artikels uit het strafwet­boek van toepass­ing zijn. In dit geval spreken we over artikel 399 en artikel 400 van het strafwet­boek: sla­gen en ver­wondin­gen. Artikel 400 is enkel van toepass­ing wan­neer er sprake is van het ver­lies van een orgaan. Er kan dus een neus gebro­ken wor­den, wat een mineur let­sel is, maar als de gewonde ook hun geur ver­li­est, dan wordt dat gezien als het ver­lies van een orgaan en zal artikel 400 van toepass­ing zijn. Een wets­dok­ter gaat dan na of er effec­tief sprake is van geurver­lies en hoe ern­stig de ver­wondin­gen zijn. Wij komen dus niet enkel tussen bij doden.”

Wets­dok­ters staan nooit alleen. Zij komen in actie op drie manieren: wan­neer een huis­arts ver­moe­den heeft van een ver­dacht over­li­j­den, wan­neer de poli­tie iets niet pluis vin­dt, of wan­neer een rechter spec­i­fieke medis­che vra­gen heeft die verder onder­zoek ver­gen. Ze wor­den als het ware getraind om ver­dachte sig­nalen op te van­gen en te verk­laren aan de hand van medisch-pathol­o­gisch onder­zoek. Daar­naast werken ze ook samen met tox­i­colo­gen om, bijvoor­beeld, een beeld te kri­j­gen van het huidi­ge drugsm­i­lieu. De wets­dok­ter bezorgt dan de stal­en, om ver­vol­gens in onder­ling over­leg het onder­zoek verder te zetten.

Dage-lijkse kost

Is het bestud­eren van lijken en let­sels na enige tijd nogal saai? Vol­gens prof. dr. Van Parys geen­szins: “De dagen var­iëren enorm. Je komt in ver­schil­lende milieus terecht, maar je komt nooit alleen. Zo moest ik van­daag onder­zoeken of een slachtof­fer met het shak­en­babysyn­d­room defin­i­tieve schade had opgelopen. Daar­na moest ik naar een bos waar bot­ten waren gevon­den om te onder­zoeken of het om menselijke of dier­lijke bot­ten ging. Ik ben dus veel op de baan, maar moet ook geregeld dossier­stud­ies doen.” 

“Ik moest naar een bos om te onder­zoeken of het om menselijke of dier­lijke bot­ten ging” – Van Parys

Prof. dr. Van Parys geeft aan dat hij elk onder­zoek als een weten­schap­pelijke studie beschouwt. Een wet­sarts brengt ele­menten aan die objec­tief vast te stellen zijn. “Ik bli­jf daar totaal neu­traal in. Die dad­er is voor mij een object dat onder­zocht moet wor­den. Ik ga hele­maal niet vero­orde­len. Dat is niet mijn taak − daar­voor zijn er rechters. Voor mij zijn er twee soorten waarhe­den: een weten­schap­pelijke waarheid, maar ook een juridis­che waarheid. Die twee komen meestal samen, maar soms is dat niet het geval. Als weten­schap­per heb ik het daar moeil­ijk mee, maar als democraat in een democ­ra­tisch land leg ik me daar­bij neer. Als wets­dok­ter gebruik je de weten­schap om tot oplossin­gen te komen. Wij doen niet aan giswerk.”

“De per­fecte moord is een moord die wij niet oplossen”

Er dreigt echter een serieus instroomteko­rt in deze sec­tor: “De job wordt in de media vaak heel boeiend voorgesteld, maar de autoriteit­en nemen het in feite niet serieus. Ik ga bij­na met pen­sioen en word gecon­fron­teerd met een gebrek aan opvol­gers. Het is natu­urlijk geen job voor iedereen; finan­cieel is het tevens niet de meest inter­es­sante car­rière. Er komt daar­naast ook veel nacht- en week­endw­erk én een zware studie bij kijken.”

Plaatsen delict die blijven plakken

“Familiedrama’s bli­jven alti­jd bij. Een oud­er die in het kad­er van een echtschei­d­ing kinderen doo­dt, dat plakt aan je vast. Som­mige sit­u­aties bli­jven bij omdat ze zodanig gewiekst waren. Ik heb daders gek­end die geprobeerd hebben om ons om de tuin te lei­den en wie we dan toch ont­maskerd hebben. Zo was er een man die tij­dens de seks zijn part­ner had gewurgd en dan in koe­len bloede zeer rap een touw nam, rond haar hals bond en haar oph­ing. Dan is hij twee dagen nadi­en wenend bij de poli­tie gekomen om de ver­miss­ing van zijn part­ner aan te geven. Na doorge­dreven onder­zoek hebben we vast­gesteld dat die vrouw niet zelf uit het lev­en was gestapt. Dat bli­jft een soort beroeps­fier­heid, dat we de dad­er hebben ont­maskerd. De per­fecte moord is een moord die wij niet oplossen.”