Oorspronkelijk gepubliceerd op 27/09/2021 – 7:31 door Kasper Dheedene
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Onze befaamde rector Rik Van de Walle kwam in een ongemakkelijke positie terecht na ophef over plannen rond een boskap aan campus Sterre. Daar zou een nieuw studentenhuis moeten komen om de schaarste qua studentenwoningen te helpen opvangen. Het neerhalen van vierduizend vierkante meter bos stuitte op voorspelbare kritiek, omdat de boskap in strijd is met de eerdere pleidooien van de UGent rond het belang van biodiversiteit en kleine stadsbossen.
De verwijten van hypocrisie en opportunisme die de rector op zijn bord kreeg, zijn begrijpelijke kreten van verontwaardiging. Toch dragen ze niet bij tot het debat: ze laten geen ruimte voor nuance. Iemand voor hypocriet uitmaken overheerst steeds meer het open debat op sociale media, en Twitter in het bijzonder. Dat Twitter de voorkeur geeft aan korte berichten die een zo groot mogelijke, emotionele reactie opwekken bij de lezer, is begrijpelijk voor een platform dat u en ik als vermaak wel eens op het toilet lezen. Maar als het platform ook gebruikt wordt om een politiek discours te voeren, kan het al eens mislopen.
De inferioriteit van de tegenstander aantonen draagt vaak niets bij in een discussie
Het opbod van beschuldigingen op Twitter, waar de tegenpartij het absolute kwaad vertegenwoordigt en de eigen partij voor het absolute goede staat, is een gevaarlijke ontwikkeling die een gespleten maatschappij enkel verder uit elkaar dreigt te duwen. Iemand hypocrisie verwijten is kenmerkend voor een dergelijke ongenuanceerde polemiek. Hypocrisie wordt gezien als een onvergeeflijke zonde. Het moet de argumenten en kritiek van de tegenpartij in een discussie tenietdoen, en dient vooral om de eigen superioriteit te verkondigen. Je krijgt een tennismatch waar de bal van hypocrisie met veel drama heen en weer wordt geslagen. Dat gebeurt ten koste van rationele stellingen en argumenten. Hoe incapabel je de tegenstander ook vindt, in discussies zou er geen plaats mogen zijn voor ophitsende verwijten. Ongevaccineerde mensen zet je bijvoorbeeld niet aan tot vaccinatie door aan te tonen hoe dom en hypocriet ze wel zijn als ze het vaccin weigeren.
Wie zich vastbijt in een ideologisch puur denkkader, verwerpt de nuance en breekt potentieel wederzijds begrip af. De inferioriteit van de tegenstander aantonen met verwijten van hypocrisie brengt vaak niets bij in een discussie, en lokt alleen maar meer emotionele uitspraken uit. Het open debat dreigt zo steeds meer de broodnodige kern van beschaafde discussie en nuancering te verliezen. Terug naar het bos aan de Sterre: de nood aan biodiversiteit en stadsbossen primeert zeker vandaag boven het storten van beton. De plannen zouden dan ook herwerkt moeten worden. Dat de rector hypocriet klinkt in deze discussie, is een feit. Maar is iedereen dat niet in een complexe wereld waarin moeilijke beslissingen niet samen te vatten zijn in 280 tekens?