Huiselijk geweld tijdens de lockdown

In lan­den waar social dis­tanc­ing en ver­plicht thuis­bli­jven eerder zijn ingevo­erd dan in Bel­gië zijn aanzien­lijke toe­names van geweld gemeld in gezin­nen en tussen part­ners. Maar over de cijfers in Bel­gië is weinig bek­end. De UGent heeft in mei de studie ‘Relaties, stress, en agressie ten tijde van COVID-19’ opgezet om na te gaan wat de impact was van de maa­trege­len aan het begin van de lock­down.

Tij­dens de eerste vier weken van het coro­nati­jd­perk geeft één op de vier van de deel­ne­mers aan direct en/of indi­rect te zijn bloot­gesteld aan geweld. Hier­van maak­te één op de vijf zelf geweld mee en weet één op de zes dat iemand waarmee ze samen­leven in die peri­ode geweld meemaak­te. Bij bei­de groepen gaf een klein per­cent­age aan dat dat meer­maals gebeurde. De studie toonde ook aan dat een derde tot de helft van de slachtof­fers niet praat over hun slachtof­fer­schap. Daar­naast bleek dat slechts vier pro­cent van de slachtof­fers meld­ing maak­te van het geweld bij de poli­tie. Toch wor­den de COVID-19-maa­trege­len niet beschouwd als de groot­ste drem­pel om hulp te zoeken.

Toch wor­den de COVID-19 maa­trege­len niet beschouwd als de groot­ste drem­pel tot hulp

Zow­el man­nen als vrouwen bleken geweld te hebben meege­maakt tij­dens de eerste vier weken van de lock­down. Toch lag het per­cent­age van vrouwen die geweld meemaak­ten over de hele lijn hoger dan het per­cent­age man­nen.

Het geweld waarover in het onder­zoek wordt gespro­ken omvat niet enkel fysiek geweld, maar ook psy­chol­o­gisch en sek­sueel geweld. Negen­tien deel­ne­mers gaven aan meer­maals het slachtof­fer te zijn geweest van verkracht­ing.

Uit het onder­zoek blijkt dat in de over­grote meerder­heid van de beschreven gevallen, de (ex-)partner pleger was van het geweld. In het geval van psy­chol­o­gisch en sek­sueel geweld, werd dit gevol­gd door iemand waar het slachtof­fer niet mee samen­woonde op het moment van de feit­en. Boven­di­en bleek de aan­wezigheid van (plus)kinderen de kans op fysiek geweld aanzien­lijk te ver­groten.

Verder spe­len ook enkele andere fac­toren een rol in het voorkomen van geweld in het gezin. De slachtof­fers waren, bijvoor­beeld, gemid­deld 39 jaar. Oplei­d­ingsniveau speelt een kleine rol. Slechts iets meer laaggeschoold­en meld­den geweld in vergelijk­ing met hooggeschoold­en. Wat wel een belan­grijke rol speelt, is de finan­ciële sit­u­atie. Een gezin dat moeite heeft om de eind­jes aan elka­ar te knopen, bleek tot twee maal vat­baarder voor huiselijk geweld tij­dens de lock­down. Ook de (sek­suele) tevre­den­heid met de part­ner heeft een duidelijk invloed. Kop­pels waar­van de part­ners min­der tevre­den zijn over het sek­sleven en het algemene samen­leven melden zwaardere gevallen van mis­bruik en geweld tij­dens die eerste vier weken.

Al bij al kun­nen we besluiten dat het ook in Bel­gië rel­e­vant is om deze cijfers in het oog te houden en dat bepaalde ken­merken telkens opnieuw voorkomen. Aan­dacht voor deze prob­lematiek is uiterst belan­grijk voor pre­ven­tie en reha­bil­i­tatie.