Honoursprogramma’s: eervol of elitair?

Het assortiment

Het bek­end­ste hon­our­spro­gram­ma zijn de Quetelet Col­leges, waarschi­jn­lijk omdat dit het enige pro­gram­ma is dat voor elke fac­ul­teit open­staat. Tij­dens dit pro­gram­ma mag je twee jaar lang weke­lijks een lez­ing vol­gen waarin je samen met experts en andere stu­den­ten in hun tweede en derde bach­e­lor op zoek gaat naar het hoe en waarom van weten­schap, cul­tu­ur en samen­lev­ing. Het pro­gram­ma is gericht op stu­den­ten die graag voor­bij de gren­zen van hun eigen fac­ul­teit willen kijken en op zoek zijn naar een extra uitdag­ing.

Verder zijn er nog drie andere honoursprogramma’s die open­staan voor stu­den­ten in hun derde bach­e­lor of vanaf de mas­ter­jaren. Die staan open voor stu­den­ten van bepaalde fac­ul­teit­en. Zo is Hon­ours Pro­gramme in Life Sci­ences: ‘Break­ing Fron­tiers’ gericht op stu­den­ten uit de fac­ul­teit­en Geneeskunde en Gezond­hei­dsweten­schap­pen, Dier­ge­neeskunde en Far­ma­ceutis­che Weten­schap­pen. Je maakt er ken­nis met weten­schap­pelijk onder­zoek en mag je verdiepen in een onder­w­erp dat je boeit.

En het is nog niet gedaan. Naast de honoursprogramma’s zijn er ook nog vier excel­len­tiepro­gram­ma’s. De fac­ul­teit­en richt­en die spe­ci­aal in voor hun uit­blink­ende stu­den­ten. Het excel­len­tiepro­gram­ma van de fac­ul­teit Weten­schap­pen heet EPIC. Het is een onder­zoek­spro­ject van 2,5 jaar waar­bij je je mag aansluiten bij een vak­groep. De stu­den­ten kri­j­gen een beperkt bud­get van 1000 euro om extra vakken op te nemen, stages te vol­gen of om buiten­landse even­e­menten in het kad­er van het project te vol­gen. Omdat dit een vrij nieuw ini­ti­atief is, stud­eren de eerste vier deel­ne­mers pas dit acad­e­mie­jaar af.

De selectieprocedure

Helaas, je kri­jgt geen vliegende brief met een wassen zegel van Zwe­in­stein. Samuel Galle, coör­di­na­tor van het Quetelet­pro­gram­ma, legt uit dat er een uit­ge­brei­de selec­tiepro­ce­dure plaatsvin­dt. “Stu­den­ten kun­nen zich kan­di­daat stellen door een moti­vatiebrief in te sturen en een schri­jf­proef af te leggen tij­dens de zomer­pe­ri­ode”, vertelt Galle. Dan vin­dt een eerste selec­tie plaats. De ges­e­lecteerde stu­den­ten kri­j­gen een uitn­odig­ing voor de tweede ronde, waarin de gen­odig­den met elka­ar in debat mogen tre­den. Hier­na wor­den de defin­i­tieve 50 deel­ne­mers gekozen.

“De groot­ste meer­waarde is kun­nen prat­en, dis­cus­siëren en vriend­schap­pen sluiten” – Samuel Galle, coör­di­na­tor Quetelet Col­leges

Het is een bewuste keuze om de groep beperkt te houden. “Hier­voor zijn prak­tis­che en finan­ciële rede­nen, maar de voor­naam­ste reden is dat een groep van 50 de kans biedt om elka­ar echt te leren ken­nen. Dat is ook noodza­ke­lijk om een veilig en aan­ge­naam kli­maat te creëren waarin stu­den­ten vrij met elka­ar in gesprek en dis­cussie kun­nen gaan na de col­leges”, aldus Galle. Dat is in zijn ogen ook meteen de groot­ste meer­waarde van het pro­gram­ma: kun­nen prat­en en dis­cus­siëren met sprek­ers en stu­den­ten en de vriend­schap­pen die je tij­dens het pro­gram­ma sluit.

Heb je topresultaten nodig?

Iedere stu­dent kan zich kan­di­daat stellen voor een plek­je bin­nen het Quetelet­pro­gram­ma. Wel moet je na je eerste jaar goede pun­ten kun­nen voor­leggen, omdat je als deel­ne­mer in staat moet zijn dit extra pro­gram­ma te vol­gen zon­der dat je hoofd­pro­gram­ma eron­der lijdt.

Toch zijn de scores van stu­den­ten tij­dens de selec­tiepro­ce­dure zek­er niet pri­or­i­tair, maar slechts een van de ele­menten, naast de moti­vatiebrief, de schri­jf­proef en de debat­proef, die in reken­ing gebracht wor­den. “Op basis van wat stu­den­ten meegeven in hun moti­vatiebrief en hoe ze met elka­ar in inter­ac­tie gaan tij­dens de debat­ten, proberen we een brede waaier aan achter­gron­den, inter­ess­es en cul­turen in de groep op te nemen”, verk­laart de coör­di­na­tor van Quetelet.

Een wit rijk clubje?

Kwa­ton­gen bew­eren dat honoursprogramma’s niet divers zijn. Galle vertelt dat het eli­taire karak­ter eerder een stereo­type is dan de realiteit. “We gaan op zoek naar sterke en gemo­tiveerde stu­den­ten. Iedereen kan zich kan­di­daat stellen en we proberen een diverse groep stu­den­ten samen te bren­gen met een waaier aan over­tuigin­gen, studierichtin­gen, karak­ters en achter­gron­den.”

“Maar één van de 50 stu­den­ten was van niet-Bel­gis­che orig­ine” – Een alum­nus van Quetelet

Een alum­nus van Quetelet beaamt dit en zegt dat die nooit een gebrek aan diver­siteit heeft ervaren. “Ik heb Quetelet­stu­den­ten alti­jd ervaren als open mensen met een over­duidelijke ver­schei­den­heid in studierichtin­gen, inter­ess­es, geaard­heid en meer.” De stu­dent vertelt dat in hun groep maar één van de 50 stu­den­ten van niet-Bel­gis­che orig­ine was. “Ik denk dat dit eerder komt door­dat mensen met een andere orig­ine onterecht afgeschrikt wor­den door het eli­taire stereo­type, dan dat de selec­tiepro­ce­dure voor­rang zou geven aan Bel­gis­che orig­ines”, verk­laart die.

Er wor­den actieve maa­trege­len in de selec­tiepro­ce­dure voorzien om de diver­siteit bin­nen de groep te verzek­eren. Zo vertelt Galle dat diver­siteit een fac­tor is waar reken­ing mee gehouden wordt bij de screen­ing van de moti­vatiebrieven en tij­dens de deba­tronde. “We doen dus wat we kun­nen om een brede waaier aan achter­gron­den, inter­ess­es en cul­turen in de groep op te nemen. Dit maakt de dis­cussies na de lezin­gen alleen maar boeien­der”, vin­dt Galle. De Quetele­talum­nus beves­tigt dit: “Er zijn avon­den geweest waarop ik mensen met ver­schil­lende religieuze over­tuigin­gen hoorde dis­cus­siëren over de meest fun­da­mentele principes van hun geloof.” Verder is de drem­pel om deel te nemen laag omdat het pro­gram­ma, inclusief de uit­stap­jes, hele­maal gratis is.