Hoe studeren we vanaf september?

“Bij de start van het acad­e­mie­jaar moeten we zek­er nog reken­ing houden met een aan­tal vei­lighei­ds­maa­trege­len opgesteld samen met de GEES (Groep van Experts die belast is met de Exit­Strate­gie, red.). De gouden regel is nog steeds de fysieke afs­tand van ander­halve meter”, stelt Ilse De Bour­deaud­huij. Ze ver­vol­gt dat zodra de Dienst Gebouwen en Facil­i­tair Beheer klaar is met de eval­u­atie van de capaciteit van lokalen en audi­to­ria, de oplei­d­ingscom­missies aan de slag kun­nen om alles te organ­is­eren zodat stu­den­ten max­i­maal on cam­pus les kun­nen vol­gen. “Prac­ti­ca zullen soms niet op een veilige afs­tand kun­nen door­gaan, maar we willen wel garan­deren dat prac­ti­ca en labow­erk kun­nen gebeuren. Daarom zullen we die lat­en door­gaan met mond­maskers”, meldt De Bour­deaud­huij.

De UGent is bezorgd over de kers­verse eerste­bach­e­lorstu­den­ten: “Ze zullen meer les on cam­pus kri­j­gen in vergelijk­ing met de andere groepen, hebben nog nooit aan de uni­ver­siteit gezeten en moeten elka­ar nog leren ken­nen”, aldus De Bour­deaud­huij. De uni­ver­siteit geeft bij het roost­eren dus pri­or­iteit aan haar eerste­jaars. Dat heeft als impli­catie voor de hogere jaren dat zij waarschi­jn­lijk iets min­der on cam­pus les zullen kri­j­gen.

“Prac­ti­ca zullen door­gaan met mond­maskers”

De directeur van DOWA vertelt ook dat de UGent gezocht heeft naar extra capaciteit om lessen te kun­nen organ­is­eren. “Bin­nen de UGent gaat het om grote gebouwen die nor­maal niet gebruikt wor­den om les te geven. Buiten de UGent zijn we in over­leg met, onder andere, Flan­ders Expo, zodat we zoveel mogelijk kun­nen focussen op on cam­pus lessen”, zegt De Bour­deaud­huij.  

Evaluaties en examens 

Dit semes­ter wer­den mogelijke gevol­gen van coro­na en de lock­down op pun­ten opgevan­gen door coro­n­amild­heid van les­gev­ers, de mogelijkheid beroep aan te teke­nen op basis van over­ma­cht en de coro­nacheck. Vol­gend jaar zit­ten we vol­gens De Bour­deaud­huij waarschi­jn­lijk niet meer in een sit­u­atie van cri­sis en over­ma­cht: “Er is dus maar een kleine kans dat we deze zak­en zullen meen­e­men naar vol­gend acad­e­mie­jaar. We zijn op dit moment nog aan het over­leggen over deze maa­trege­len voor in de tweede zit­ti­jd.”

Vol­gend jaar zit­ten we vol­gens De Bour­deaud­huij waarschi­jn­lijk niet meer in een sit­u­atie van cri­sis en over­ma­cht

Op de vraag of de UGent eval­u­atievor­men die gebruikt zijn tij­dens de coro­na-exa­m­en­pe­ri­ode zal meen­e­men naar de toekomst, antwo­ordt De Bour­deaud­huij dat mon­delinge online exa­m­ens waarschi­jn­lijk zullen bli­jven na de peri­ode. “Mon­delinge online exa­m­ens werken erg goed op dit moment en vol­gende exa­m­en­pe­ri­ode zullen we over betere soft­ware beschikken om fraude nog beter op te sporen.” Ze geeft aan dat het niet de bedoel­ing is dat per­ma­nente eval­u­aties en alter­natieve vor­men van exa­m­ens de norm wor­den: “In de bach­e­lor­jaren zullen exa­m­ens nog vaak on cam­pus door­gaan omdat er in die jaren gefo­cust wordt op ken­nis ver­w­er­ven. In de mas­ter­jaren is dat min­der het geval. Het gaat meer om toepassen of com­plexe prob­le­men oplossen. Er is dus meer ruimte om na te denken over alter­natieve opdracht­en of eval­u­atievor­men. Stages en prac­ti­ca zullen zoveel mogelijk door­gaan zoals gep­land.”

Extracurriculair: bibs en studentenverenigingen

De focus ligt momenteel op het onder­wi­js van vol­gend acad­e­mie­jaar organ­is­eren, maar de UGent is volop bezig om alles opnieuw open te lat­en gaan in de mate van het mogelijke. Het is de bedoel­ing dat alles langza­am en veilig weer op gang komt. De verenigin­gen die activiteit­en willen organ­is­eren in audi­to­ria, zullen dat kun­nen doen. “Waarschi­jn­lijk zal dat wel pas vanaf 21 u kun­nen, aangezien we de audi­to­ria nodig hebben om de lessen te roost­eren. Andere zalen en lokalen die verenigin­gen gewoon­lijk gebruiken, zullen waarschi­jn­lijk gevri­jwaard wor­den”, aldus De Bour­deaud­huij.

“De UGent zal haar les­gev­ers vol­gend semes­ter grondi­ger onder­s­te­unen”

“De bibs zullen geen prob­leem vor­men als er op een veilige manier ger­aad­pleegd kan wor­den. Som­mige bib­lio­theken zullen miss­chien licht­jes moeten reor­gan­is­eren, zodat stu­den­ten er op een veilige manier de boeken kun­nen openslaan. We hebben boven­di­en inspan­nin­gen gedaan om ervoor te zor­gen dat hogere­jaarsstu­den­ten extra studieplekken hebben zodat ze hun leer­stof kun­nen ver­w­erken en aan hun tak­en of the­sis kun­nen schri­jven. Dat com­penseert het feit dat hogere­jaars iets min­der les on cam­pus zullen hebben dan in niet-coro­nati­j­den.”

Online lessen

Met online les­geven wordt de werk­last voor de les­gev­ers ver­hoogd. Die ver­hoogde werk­druk heeft soms tot gevolg dat de kwaliteit van het onder­wi­js daalt. “De over­scha­kel­ing van het afgelopen semes­ter gebeurde in een cri­sis­si­t­u­atie. We hebben enkele nieuwe tools erg snel moeten lanceren, waar­door les­gev­ers dubbel belast wer­den. Enerz­i­jds moesten ze hun lessen aan­passen aan die nieuwe lesvorm en anderz­i­jds zorgde het tech­nis­che aspect van online lessen ook af en toe voor moeil­ijkhe­den. De UGent zal vol­gend semes­ter haar les­gev­ers meer pro-actief onder­s­te­unen, zow­el didac­tisch-ped­a­gogisch als tech­nisch”, aldus De Bour­deaud­huij. 

DOWA plant vol­gend acad­e­mie­jaar pro­duc­tiev­er en duurza­mer te zijn: “Op elke fac­ul­teit is er een team met fac­ul­taire en cen­trale mensen gemaakt die ped­a­gogis­che of tech­nis­che ervar­ing en exper­tise hebben om les­gev­ers te onder­s­te­unen. In het eerste semes­ter zijn er nog 450 les­gev­ers die in het tweede semes­ter geen les geven, en voor wie de mix van online en on cam­pus lessen nieuw zal zijn. Veel van die les­gev­ers zullen nu de tijd moeten nemen om dat voor te berei­den. We besef­fen dat het komende jaar van iedereen nog heel wat inspan­ning zal vra­gen, maar we hebben geen andere keuze. We hopen dat we kun­nen evolueren naar een sit­u­atie waar­bij verdere ver­soe­pel­ing steeds meer mogelijk wordt.”

“De manier van les­geven van vol­gend acad­e­mie­jaar zal zek­er en vast niet het mod­el zijn voor de toekomst. Vol­gend jaar zal de ander­halve meter afs­tand de lessen nog beïn­vloe­den. Anderz­i­jds zijn we ook niet van plan om hele­maal terug te gaan naar een jaar gele­den”, duidt De Bour­deaud­huij. “We hebben de afgelopen peri­ode gezien dat er hand­i­ge tools zijn die het best geïn­te­greerd wor­den in een meer inno­vatieve manier van onder­wi­js naar de toekomst toe. Het onder­wi­js waar­bij je stu­den­ten der­tig uur in een audi­to­ri­um zet en hen alleen maar laat luis­teren is in de 21e eeuw voor­bi­jgestreefd. Daarom staat een verdere evo­lu­tie naar meer actief leren zek­er op het pro­gram­ma. Ver­schil­lende les­gev­ers zien dat zit­ten en willen de din­gen die ze geleerd hebben uit deze peri­ode meen­e­men naar vol­gende jaren. Het grote uit­gangspunt zal zijn dat alles wat on cam­pus gebeurt een meer­waarde moet hebben. Het is niet zin­vol wan­neer stu­den­ten in de les zit­ten en zich realis­eren dat ze het even­goed thuis had­den kun­nen doen.”

Wat bij een tweede lockdown?

De UGent wil niet onn­odig ver­schil­lende scenario’s mak­en voor elke sit­u­atie. De manier waarop het onder­wi­js nu her­dacht wordt, zal vol­gens DOWA vol­doende flex­i­bel zijn om te ver­soe­pe­len of opnieuw te ver­stren­gen indi­en nodig. De Bour­deaud­huij ver­duidelijkt: “Dat komt omdat we al nagedacht hebben over wat alle­maal online kan of wat al online is en dat les­gev­ers al begelei­d­ing gaan gekre­gen hebben rond online onder­wi­js. Een ver­streng­ing kun­nen we dus vrij makke­lijk opvan­gen. In het geval dat er zich opnieuw een zeer strenge en lange lock­down voor­doet, zal dat vooral prob­lema­tisch zijn voor stages en prac­ti­ca. De enige oplossin­gen die we daar­voor hebben, zijn alter­natieve opdracht­en of stages en prac­ti­ca op afs­tand. Maar we gaan niet uit van dat worstcas­esce­nario.”

“We hopen te evolueren naar een sit­u­atie waar steeds meer mogelijk wordt”

Terugblik op het voorbije semester

“We weten uit gesprekken met stu­den­ten dat het geen meer­waarde vormt als de les­gev­er gewoon­weg oude lesop­names online zwiert zon­der enige uit­leg, begelei­d­ing of kans om vra­gen te stellen. We besef­fen ook dat stu­den­ten al ver­schil­lende sig­nalen gegeven hebben dat live lessen vol­gen, met de mogelijkheid van een chat om vra­gen te stellen een grote meer­waarde is”, zegt de directeur van DOWA. Momenteel lopen er ook twee bevragin­gen aan de UGent, een bij stu­den­ten en een bij les­gev­ers. Met de resul­tat­en daar­van zullen de oplei­d­ingscom­missies en les­gev­ers vanaf 10 juli aan de slag kun­nen.

“Het is de bedoel­ing dat de zak­en die we nu geleerd hebben, geë­val­ueerd wor­den om te bek­ijken wat duurza­am kan ingezet wor­den in de toekomst. Er is boven­di­en geïn­vesteerd in online tools en opnameap­pa­ratu­ur. De essen­tie is om een even­wicht te vin­den tussen on cam­pus lessen met een meer­waarde en aan­vul­lend online onder­wi­js”, con­cludeert De Bour­deaud­huij.